Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia , Otwarty dostęp

20 sierpnia 2021

NR 26 (Sierpień 2021)

Żywienie w trakcie i po COVID-19

57

W Polsce pierwsze zachorowanie wywołane wirusem SARS-CoV-2 zostało potwierdzone 3 marca 2020 r. W trakcie kolejnych 15 miesięcy w Polsce zachorowały 3 mln osób, z których niestety aż 75 tys. przegrało walkę z chorobą. Błyskawicznie rozprzestrzeniająca się pandemia nieznanej do tej pory odmiany wirusa spowodowała, że cały personel medyczny znalazł się w arcytrudnej sytuacji zmagania się z wysoce zakaźnym i śmiertelnie niebezpiecznym wirusem, udzielania pomocy chorym, przy braku szczepionki, skutecznych leków oraz zmagania się z nieznaną jednostką chorobową.

Dzisiaj, na początku lipca, kiedy piszę dla Państwa ten artykuł, od kilku miesięcy mamy już skuteczne szczepionki, ale liczba osób w pełni zaszczepionych to ok. 14 mln osób, oraz ok. 2,5 mln ozdrowieńców. Jest to jednak o wiele za mało, aby wystąpiło zjawisko odporności populacyjnej, liczę więc, że do jesieni liczba osób w pełni zaszczepionych wzrośnie, a to sprawi, że kolejne nawroty pandemii będą na niższym poziomie i liczba zachorowań się zmniejszy. Musimy jednak pamiętać, że z obecnością wirusa i jego kolejnych mutacji musimy się pogodzić i zachorowania, niestety, będą. 

POLECAMY

R e k l a m a

Z tego względu chcę Państwu przekazać najważniejsze wskazówki o tym, jak właściwe żywienie może zwiększyć odporność organizmu i złagodzić przebieg choroby oraz skutki zespołu pocovidowego. Część zachorowań ma przebieg bezobjawowy, ale niestety dużo osób choruje ciężko z towarzyszącą infekcji ostrą niewydolnością oddechową i innymi ciężkimi powikłaniami. 

Życzę więc Państwu, aby przekazane informacje nie musiały być wykorzystane w związku z zachorowaniem, tylko aby poszerzyły Państwa wiedzę oraz zachęciły do zastanowienia się nad profilaktyką i modyfikacją stylu życia.

Obserwacje i badania wykazały, że choroba przyczynia się do rozwoju niedożywienia kaloryczno-białkowego nie tylko u pacjentów wentylowanych, przebywających na oddziałach intensywnej terapii, ale także u chorych niehospitalizowanych, z łagodniejszym przebiegiem infekcji. 

Powodem niedożywienia okazało się: zmniejszenie łaknienia, zaburzenia węchu i smaku oraz samo działanie wirusa powodującego uszkodzenie błony śluzowej jelita. 

Wynika z tego, że wirus – łącząc się z receptorami występującymi w przewodzie pokarmowym – oddziałuje negatywnie na skład mikrobioty jelitowej, prowokując biegunki oraz zaburzenia wchłaniania składników odżywczych. 

Koniecznością jest więc właściwe wsparcie żywieniowe pacjenta, szczególnie wtedy, gdy przebieg infekcji jest związany z objawami gastrycznymi. Jak w każdej ciężkiej chorobie żywienie musi wspomóc układ immunologiczny, nie dopuścić do wyniszczenia kaloryczno-białkowego oraz przyspieszyć rekonwalescencję. 

Ważne jest szybkie wprowadzenie dobrze zbilansowanego żywienia, utrzymanie żywienia drogą pokarmową tak długo, jak to jest możliwe, oraz natychmiastowa reakcja na pojawiające się objawy niedożywienia, a w razie ich wystąpienia włączenie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (ONS – wysokobiałkowe nutridrinki), a jeśli nie jest to możliwe – konieczne jest zastosowanie żywienia dojelitowego/pozajelitowego.

Profilaktyka – jak poprawić funkcje układu immunologicznego za pomocą diety 

Jeżeli odżywiamy się w sposób właściwy, nie cierpimy na poważne i przewlekłe schorzenia, a nasz układ odpornościowy działa prawidłowo, to ryzyko zachorowania zarówno na COVID-19, jak i na wiele innych schorzeń jest mniejsze, a w razie zachorowania ich przebieg będzie łagodniejszy. Ważne jest więc, aby systematycznie uzupełniać niedobory składników mineralnych (cynku i selenu) oraz witamin – A, E, D, C, B6 i B12, a także kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA i DHA). Jak wykazano w pracach dotyczących innych infekcji wirusowych, niedobory tych składników zmniejszają efektywność terapii. 

Rekomendowane produkty

Najlepszym źródłem witamin, minerałów i tłuszczów koniecznych do prawidłowego funkcjonowania organizmu są produkty w 100% naturalne, pochodzące z upraw, gdzie są stosowane wyłącznie naturalne środki ochrony roślin i naturalne nawozy, a w hodowli zwierząt nie wykorzystuje się antybiotyków i hormonów. Taka wolna od szkodliwych substancji, prawdziwie zdrowa żywność jest, niestety, trudno dostępna, jest też droższa, ale jej wartość dla organizmu jest bezcenna. Natomiast witaminy, odżywki i suplementy produkowane syntetycznie często nie mają właściwości, które producenci im przypisują. 

Zalecane witaminy i mikroelementy

  • Witamina A – źródła: prowitamina A – warzywa (marchew, natka pietruszki, szpinak, jarmuż, brokuły), owoce (morele, brzoskwinie). Beta-karoten występuje też (w niewielkich ilościach w mleku i przetworach mlecznych, w tym w maśle) oraz w niektórych gatunkach serów. Duże ich ilości zawiera wątróbka, oleje rybie i ryby, takie jak: makrela, tuńczyk, płoć.
  • Witamina C – źródła: natka pietruszki, czarna porzeczka, papryka, warzywa kapustne, truskawki, owoce cytrusowe. 
  • Witamina D – źródła: tłuste ryby, wątroba, jaja, żywność wzbogacona, grzyby. 
  • Witamina E – źródła: oleje roślinne (z zarodków pszenicy, krokoszowy, słonecznikowy), orzechy i nasiona, kiełki pszenicy.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 – źródła: tłuste ryby zimnowodne, takie jak łosoś, sardele, śledź, makrela (atlantycka i pacyficzna), tuńczyk (tuńczyk błękitnopłetwy i tuńczyk biały), sardynki, algi, np. Chlorella vulgaris (CV) i Fucus sp. 
  • Selen – źródła: ryby, skorupiaki, mięso, jaja, niektóre orzechy, zwłaszcza orzechy brazylijskie.
  • Cynk – źródła: skorupiaki, mięso, wątroba, sery podpuszczkowe, niektóre ziarna (kasza gryczana), pełnoziarniste pieczywo. 

Polifenole i flawonoidy – bardzo cenne organiczne związki chemiczne

Zawarte są w roślinach, warzywach i owocach. Do polifenoli zalicza się także grupa związków organicznych, jakimi są kwasy fenolowe i flawonoidy. Polifenole to składniki nadające barwę warzywom i owocom, ich regularne spożywanie ma dobrze udokumentowane 
działania prozdrowotne, w tym antyoksydacyjne i przeciwzapalne. W naturze chronią rośliny przed chorobami, grzybami i owadami. Największa koncentracja związków flawonowych znajduje się w ich skórkach. Polifenole mają działanie przeciwzapalne. W wielu badaniach wykazano ich dobroczynny wpływ na zdrowie. Polifenole mają także udowodnione korzystne działanie regulujące stan mikrobioty jelitowej. Pozytywną rolę polifenoli stwierdzono także w zapobieganiu infekcjom wirusa grypy, gdzie jak wykazano polifenole były zdolne do redukcji replikacji wirusa i modyfikowania komórkowych szlaków sygnałowych. 

Regularnie spożywane warzywa i owoce bogate w witaminy, sole mineralne, mikro- i makroelementy, błonnik oraz związki flawonowe dostarczają nam wielu niezbędnych substancji odżywczych i wzmacniają nasz system odpornościowy. 

Dotąd rozpoznano blisko 10 tys. różnych flawonoidów, ale tylko część z nich została dobrze poznana. Zawarte w warzywach i owocach stanowią też znakomitą, bo naturalną, prewencję przeciw chorobom nowotworowym, układu krążenia, układu pokarmowego, schorzeniom neurodegeneracyjnym oraz znacząco spowalniają proces starzenia. 

Wykazano, że niektóre z flawonoidów wywierają korzystny wpływ na ludzki organizm, a są to m.in.: kwercytyna, antocjaniny, proantocjaniny, resweratrol, ginsenozydy, cyjanidyna, flawonoidy, kempferol, narcyzyna, taksyfolina, laktony, terpeny (np. Luopenon), katechina, epikatechina, epigalokatechina i bardzo wiele innych.

Lista związków flawonowych, których właściwości są coraz lepiej poznane i udokumentowane badaniami, wykazującymi ich bardzo korzystny wpływ w profilaktyce zdrowia i działanie wspomagające w leczeniu stale się powiększa.

Regularne ich spożywanie pozytywnie wpływa na wiele ważnych funkcji ludzkiego organizmu; wymienię tylko niektóre z licznych korz...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy