Dołącz do czytelników
Brak wyników

Medycyna wschodu

16 czerwca 2021

NR 25 (Czerwiec 2021)

Pielęgnacja ciała według medycyny holistycznej – Ajurwedy

56

Ajurweda, wywodząca się z subkontynentu indyjskiego, to najstarsza, a jednocześnie cały czas aktualna i praktykowana forma medycyny o niezwykle zindywidualizowanym i holistycznym podejściu do pacjenta. W Indiach już przed tysiącami lat wraz z początkami Ajurwedy doskonalono sztukę i naukę o naturalnym pięknie oraz pielęgnacji. Stosowanie kosmetyków miało na celu nie tylko uzyskanie atrakcyjnego wyglądu zewnętrznego, ale także osiągnięcie długowieczności przy zachowaniu dobrego zdrowia (sanskryt. – Aayush i Aarogyam). Istnieją dowody na wysoce zaawansowane koncepcje samoupiększania i szeroką gamę kosmetyków używanych zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety w starożytnych Indiach. Wiele z tych praktyk zależało od pory roku (Rutus) i było dopasowanych do codziennej rutyny (Dinacharya)1.

Przyglądając się ajurwedyjskiej trosce o skórę, można zauważyć, że wyznacza ona najwyższe standardy koncepcji „naturalnej” pielęgnacji. W klasycznej Ajurwedzie naskórnie stosuje się tylko jadalne składniki spożywcze, ponieważ skóra „zjada” wszystko, co zostanie na nią nałożone, wchłaniając to bezpośrednio do krwiobiegu.
Według Ajurwedy stan skóry odzwierciedla stan zdrowia, zatem skóra jest bardzo dobrym narzędziem diagnostycznym w poszukiwaniu ewentualnych stanów chorobowych czy nierównowagi. Ajurwedyjskie metody diagnozowania i leczenia opierają się na założeniu, że ciało ludzkie nie tylko jest częścią natury, ale jest naturą samo w sobie, stanowi mikrokosmos całego wszechświata. Ajurweda opisuje pięć żywiołów (elementów) – przestrzeń, powietrze, ogień, wodę i ziemię, będące budulcem wszystkich organizmów oraz tego, co znajduje się wokół nich. Żywioły te łączą się w funkcjonalnie i energetycznie dobrane pary, tzw. dosze – Vata (wiatr i powietrze), Kapha (ziemia i woda) oraz Pitta (ogień i woda). Każdy organizm posiada ich unikalną kombinację (proporcje), znaną jako konstytucja psychofizyczna lub prakriti. Prakriti stanowi unikalny kod genetyczny, niezmienny przez całe życie, jednak jego delikatna równowaga może zostać zakłócona przez szereg czynników zewnętrznych: stres, dietę, klimat, pory roku, zanieczyszczenia, emocje. Występujący wówczas stan nierównowagi określa się jako Vikriti2.
Celem ajurwedyjskiego leczenia, a także pielęgnacji skóry jest przywrócenie harmonii z naturą i do stanu jak najbardziej zbliżonego do pierwotnej Prakriti. 

POLECAMY

Charakterystyka skóry w ujęciu ajurwedyjskim

Dosze (Vata, Pitta, Kapha) mają określone właściwości, które manifestują się zarówno na poziomie ciała, jak i umysłu. Każdy człowiek posiada wszystkie trzy dosze, jednak zazwyczaj jedna lub dwie z nich dominują, zatem w zależności od tego, której doszy jest więcej, skóra będzie charakteryzować się innymi cechami. 
Pojawia się zatem pytanie: jak poszczególne dosze przekładają się na właściwości skóry oraz jej holistyczną pielęgnację?

Skóra Vata 
Jest sucha, cienka, szorstka, delikatna, chłodna w dotyku, czasem może się łuszczyć, jest skłonna do szybszego starzenia się. Ten rodzaj skóry, aby na długo zachował młodzieńczy wygląd, wymaga odpowiedniego nawilżenia, rozgrzania i uziemienia3. 
Wskazówki dotyczące stylu życia dla osób o typie skóry Vata4, 5:

  • wypijanie co najmniej 2 litry wody dziennie;
  • regularna, codzienna rutyna;
  • stosowanie technik medytacji i relaksacji;
  • codziennie nakładanie ciepłego oleju na ciało podczas automasażu (olej sezamowy, migdałowy lub z awokado). Ten codzienny rytuał chroni stawy, natłuszcza suchą skórę i uelastycznia podatne na lęki osoby Vata;
  • spożywanie dużej ilości zdrowych tłuszczów, takich jak awokado, ghee, oliwa z oliwek, nasiona sezamu i migdał.

Skóra Pitta 
Jest wrażliwa, miękka, ciepła, podatna na piegi, pieprzyki, wysypki. Jest także skłonna do stanów zapalnych, zaczerwienień, trądziku, egzemy, łuszczycy. W celu zrównoważenia skóry Pitta zalecane jest używanie produktów chłodzących i kojących6. Wskazówki dotyczące stylu życia dla osób o typie skóry Pitta7, 8:

  • używanie wody kokosowej, oleju kokosowego, spożywanie chłodzących produktów, takich jak np. awokado i banany;
  • codzienne nakładanie na skórę oleju kokosowego, który uspokaja i chłodzi skórę;
  • ograniczenie ekspozycji na słońce;
  • minimalizowanie spożycia alkoholu, kawy, pikantnych, tłustych i smażonych potraw.

Skóra Kapha 
Ma wszystkie cechy wody i ziemi – może być grubsza, tłusta, blada, chłodna, bardziej tolerancyjna na słońce. Osoby o typie Kapha mogą mieć także matową cerę, nadmierną produkcję sebum, skłonność do trądziku torbielowatego i cierpieć na zatrzymywanie wody. Skóra Kapha wymaga regularnego oczyszczania, ponieważ jest najbardziej podatna na gromadzenie się ama, czyli toksyn pod skórą. Potrzebuje lekkich i stymulujących produktów do pielęgnacji skóry.9
Wskazówki dotyczące stylu życia dla osób o typie skóry Kapha10, 11:

  • regularne oczyszczanie organizmu (wewnętrznie i zewnętrznie);
  • cotygodniowe złuszczanie i odżywianie skóry peelingami i maskami;
  • regularny automasaż oraz suche szczotkowanie, aby zwiększyć krążenie i drenować układ limfatyczny (do automasażu sprawdzą się lekkie, rozgrzewające oleje, takie jak np. gorczycowy lub migdałowy);
  • codzienna aktywność fizyczna;
  • spożywanie jak największej ilości warzyw i owoców, aby oczyścić organizm od wewnątrz;
  • przyrządzanie potraw z rozgrzewającymi przyprawami, takimi jak np. imbir, pieprz w celu pobudzenia ognia trawiennego (agni), który oczyszcza toksyny (ama) z przewodu pokarmowego.

Codzienna rutyna pielęgnacyjna 

Podążając za wskazaniami dr. Pratapa Chauhana, założyciela instytutu Jiva Ayurveda w Indiach, w ajurwedyjskiej pielęgnacji ciała można wyodrębnić siedem poziomów12:

  • oczyszczanie,
  • masaż olejowy,
  • parówki, kompresy ziołowe,
  • maseczki oczyszczające,
  • maseczki odżywcze,
  • tonizowanie,
  • nawilżanie.

Każdy z etapów codziennej rutyny pielęgnacyjnej należy dostosować do danego typu skóry, co w ujęciu ajurwedyjskim jest związane z określoną doszą. Wiedząc, jaka dosza odpowiada za określone właściwości skóry, stosuje się odpowiedni protokół pacyfikujący daną doszę, co oznacza m.in. używanie odpowiednich produktów do pielęgnacji, spożywanie właściwych pokarmów, dostosowanie stylu życia i codziennej rutyny. Tak indywidualnie dobrane działania w konsekwencji manifestują się piękną i zdrową skórą.
Podsumowując ajurwedyjską pielęgnację w trzech ogólnych krokach, wyodrębnia się oczyszczanie, odżywianie, nawilżanie. Tylko z pozoru proces ten wygląda jak standardowa procedura pielęgnacyjna praktykowana w świecie zachodnim. Mydła wykorzystywane do oczyszczania skóry, według Ajurwedy prowadzą do jej wysuszania oraz zmiany pH na bardziej zasadowe, co w konsekwencji powoduje, że konieczne są kremy nawilżające. Jednak często syntetyczna formuła kremów, które powinny przeciwdziałać wysuszaniu skóry, może być zbyt gęsta na poziomie molekularnym, aby odpowiednio wniknąć w tkankę. Dlatego też, Ajurweda sugeruje stosowanie ubtanów (past z ziół, mąk i roślin strączkowych) do oczyszczania i złuszczania skóry, a do odżywiania i nawilżania skóry wykorzystuje organiczne, nierafinowane oleje.

Pielęgnacja całego ciała

OCZYSZCZANIE
Ajurweda do oczyszczania wykorzystuje tzw. ubtany, a więc domowe, naturalne kosmetyki, które jednocześnie oczyszczają i upiększają skórę.

Ubtan z mąki z ciecierzycy (besan)13
Przygotowanie:
Należy wymieszać równe części mąki z ciecierzycy z mlekiem w proszku. Następnie trzeba dodać taką ilość wody, aby po wymieszaniu uzyskać konsystencję gładkiej, dość rzadkiej pasty, którą wciera się w mokrą skórę pod prysznicem, a następnie spłukuje wodą.
Inną wersją „czyścika do ciała” na bazie bąki besan jest poniższa receptura:

  • 1 kopiasta łyżka besan, 
  • szczypta kurkumy,
  • 2 łyżeczki mleka.

W wersji do oczyszczania twarzy można jeszcze dodać:

  • miód (odżywienie skóry), 
  • sok z cytryny (rozjaśnienie przebarwień).

Pastę na bazie besanu warto używać do codziennego oczyszczania skóry twarzy. Wystarczy nałożyć na twarz i po ok. 20 minutach zmyć.

Mąkę z ciecierzycy (w Indiach nazywaną besan) produkuje się, mieląc dal, czyli łuskaną ciecierzycę. 
Korzyści ze stosowania mąki besan na skórę14:

  • zmniejszenie nadmiernej opalenizny;
  • zwężenie porów skóry – lepsze napięcie skóry, usunięcie kurzu, brudu;
  • złuszczenie martwego naskórka;
  • poprawienie ogólnego stanu skóry, nadanie jej blasku;
  • absorpcja nadmiaru sebum;
  • wspomaganie usuwania niechcianego zarostu na twarzy – regularne stosowanie pomaga w zapobieganiu porostowi włosów.

ODŻYWIANIE I NAWILŻANIE
Olejowanie i masaż abhyanga

Bardzo ważnym elementem ajurwedyjskiej pielęgnacji skóry jest olejowanie. Oleje są znakiem rozpoznawczym Ajurwedy i mogą być stosowane na wszystkie rodzaje skóry. Ważny jest odpowiedni dobór oleju – dla skóry Vata odpowiedni będzie m.in. olej sezamowy, dla skóry Pitta – olej kokosowy, dla skóry Kapha – olej słonecznikowy15. Istotne jest także, aby przed nałożeniem oleju zwilżyć skórę wodą, a sam olej rozmieszać z niewielką ilością wody (np. różanej). Takie działanie sprawi, że skóra będzie odpowiednio nawilżona i najbardziej skorzysta z odżywczych właściwości oleju.
Do oleju bazowego można dodać kilka kropel olejku eterycznego (przykładowa proporcja to ok. 30 ml oleju bazowego + 10 kropel olejku eterycznego).
Olejki eteryczne także dobierane są w zależności od dominującej w organizmie i skórze doszy16:

  • Vata – olejek ze słodkiej pomarańczy, geranium;
  • Pitta – olejek jaśminowy, z drzewa sandałowego;
  • Kapha – lawenda, bergamotka.

Po przygotowaniu oleju przez wymieszanie oleju bazowego, np. sezamowego z olejkiem eterycznym, można butelkę z olejkiem pozostawić na kilka minut w gorącej kąpieli wodnej. Następnie odrobinę ciepłego oleju wylewa się na dłoń i wykonuje automasaż całego ciała. W sanskrycie sneha, czyli słowo oznaczające olej, tłumaczy się także jako miłość. Tak więc rytuał automasażu warto potraktować jako sposób na pokazanie sobie miłości i dostarczenie najlepszego pożywienia do wszystkich tkanek ciała, ale także dla umysłu i poszczególnych zmysłów. 
Abhyanga, czyli olejowy masaż, uspokaja doszę, poprawia cerę i blask skóry, tonizuje mięśnie i działa jak naturalny środek nawilżający. Jest jednym z najskuteczniejszych sposobów spowolnienia procesu starzenia się skóry. Działa oczyszczająco, odżywiająco i tonizująco na głębokim poziomie komórkowym. Codzienny, regularny samodzielny masaż, przez zaledwie kilka minut dziennie, może znacznie poprawić funkcje odpornościowe, polepszyć jakość snu oraz uspokoić nadmiernie pobudzony i przeciążony zmartwieniami umysł.
Najwięcej „naoliwienia” wymaga dosza Vata, następnie Pitta, a najmniej typ skóry Kapha, jednak wszystkie dosze wymagają regularnego natłuszczania skóry wysokiej jakości olejami, które je równoważą.

Pielęgnacja twarzy

Te same zasady – oczyszczaj, odżywiaj i nawilżaj – odnoszą się do pielęgnacji twarzy. 

OCZYSZCZANIE
Można używać opisanej powyżej pasty z mąki z ciecierzycy lub przygotować ubtan z mąki owsianej. 

Ubtan z mąki owsianej17
2 łyżki mąki owsianej należy wymieszać z łyżką wody. 
Tak przygotowana pasta myjąca delikatnie usuwa martwe komórki naskórka bez pozbawiania skóry jej naturalnych substancji nawilżających. Po delikatnym wmasowaniu pasty zmywa się ją letnią wodą.
Poszczególne receptury past do mycia twarzy można modyfikować w zależności od potrzeb skóry.

Dla skóry suchej typu Vata18

  • 1 łyżeczka mąki migdałowej,
  • 1/2 łyżeczki pełnego mleka lub mleka kokosowego.

Migdały zawierają kwasy tłuszczowe, dzięki czemu zarówno nawilżają, jak i delikatnie złuszczają skórę. Można je samodzielnie zblendować lub kupić gotową mąkę migdałową.

Dla skóry wrażliwej, trądzikowej typu Pitta

  • 1 łyżeczka mąki z soczewicy, 
  • 1/2 łyżeczki proszku neem lub proszku triphala, 
  • 1 łyżeczka wody.

Dla skóry tłustej typu Kapha 

  • 1/2 łyżeczki miodu, 
  • 1/2 łyżeczki soku z cytryny.

Oba składniki należy wymieszać, nałożyć na twarz i pozostawić na 2 minuty.

Peelingi do ciała i twarzy
W celu głębszego oczyszczenia i usunięcia martwego naskórka Ajurweda proponuje wykonanie naturalnych peelingów, przynajmniej raz w tygodniu.

Peeling cynamonowy do całego ciała

  • 1 łyżka cynamonu w proszku (właściwości antybakteryjne),
  • 1 filiżanka brązowego cukru,
  • 1/2 filiżanki rozpuszczonego oleju kokosowego.

Peeling można przechowywać w słoiku.

Innym rodzajem peelingu, który oczyści pory, usunie martwą warstwę naskórka, ma chłodzący i kojący efekt na skórę oraz wspomaga leczenie trądziku, blizn, zmian atopowych, jest peeling z fasolki mung.

Peeling z fasolki mung

  • 2 łyżki zmielonej fasolki mung (lub mąki z fasolki mung),
  • szczypta kurkumy – poprawia koloryt skóry, działa antybakteryjnie,
  • 1–2 łyżeczki Manijshta (Rubia cordifolia) – uspokaja doszę Pitta, powszechnie używana w większości problemów skórnych, stosowana doustnie oczyszcza krew z toksyn,
  • 1 łyżeczka proszku Acacia Catechu (Khadira) – opcjonalnie,
  • 1–2 łyżeczki proszku Neem – oczyszcza skórę, leczy rany, wypryski, przebarwienia,
  • 1 łyżeczka proszku z drzewa sandałowego – uspokaja doszę Pitta, rozjaśnia i rozświetla skórę,
  • 1 łyżeczka grubo zmielonych migdałów lub mąki migdałowej – dobre źródło witaminy E;
  • 1 łyżeczka wody różanej lub płatków różanych – chłodzący, kojący efekt na skórę,
  • 1–2 łyżki jogurtu – kwaśny smak ma penetrującą naturę, przez co pomaga oczyścić pory.

Należy wymieszać wszystkie składniki na półpłynną pastę, następnie zwilżyć skórę twarzy i nałożyć cienką warstwę peelingu i delikatnie masować skórę twarzy przez kilka minut, po czym zmyć twarz letnią wodą.

Maseczki do twarzy
Raz w tygodniu warto zastosować ajurwedyjską naturalną maskę. Składniki często znajdują się w lodówce bądź kuchennych szafkach – wystarczy dobrać je do aktualnych potrzeb skóry, wymieszać i nałożyć.

Maseczka migdałowo-miodowo-różana do cery suchej, z wypryskami i przebarwieniami21
Mąka migdałowa, mleko i miód głęboko odżywiają skórę, a woda różana służy jako rozjaśniający tonik.

  • 2 łyżki mleka w proszku,
  • 2 łyżki mąki migdałowej,
  • 1 łyżka miodu,
  • 1 łyżka wody różanej.

Należy wymieszać składniki i pozostawić na twarzy około 20 minut. Następnie trzeba zmyć twarz zimną wodą.
Maska jest wystarczająco delikatna, także do codziennego użytku. W celu zmniejszenia przebarwień, można nałożyć maskę na określone miejsca i pozostawić na noc.

Maseczka kozieradkowo-sandałowa22

  • 1 łyżka sproszkowanej kozieradki,
  • 1 łyżka proszku z drzewa sandałowego,
  • 1/2 łyżki mleka w proszku,
  • woda (może być woda różana).

Należy wymieszać wszystkie składniki i pozostawić na skórze na ok. 20–30 minut, a następnie spłukać zimną wodą.
Kozieradka jest niezwykle bogata w przeciwutleniacze. W naturalny sposób rozjaśnia ciemne przebarwienia, chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, leczy wypryski i wyrównuje powierzchnię skóry. 
Mleko w proszku zawiera kwas mlekowy, wapń, potas, magnez oraz witaminy A, B6 i C, przez co doskonale oczyszcza i odżywia skórę, pozostawiając ją elastyczną i miękką .
Indyjskie drzewo sandałowe jest jednym z najświętszych i najskuteczniejszych ziół Ajurwedy. Proszek z drzewa sandałowego i olejek eteryczny są znane z wielu zastosowań leczniczych i duchowych. Chłodzący proszek z drzewa sandałowego miesza się z wodą do konsystencji pasty i nakłada leczniczo w celu złagodzenia gorąca Pitta: oparzeń słonecznych, trądziku, wysypki, gorączki, opryszczki, a nawet zakaźnych ran i wrzodów. Pachnące mydło z olejkiem z drzewa sandałowego ma naturalne właściwości przeciwbakteryjne i nawilżające, dzięki czemu jest idealnym środkiem myjącym dla delikatnej, wrażliwej i starzejącej się skóry. Uspokajające drzewo sandałowe to wspaniałe narzędzie do medytacji, które wspomaga usuwanie stresu z układu nerwowego. Olejek eteryczny nałożony na trzecie oko rozbudza inteligencję i łagodzi depresję. Palenie kadzidła i używanie mali z drzewa sandałowego do japa pomaga wyciszyć umysł.

Maseczka bananowo-sandałowa22

  • 1 dojrzały banan,
  • proszek z drzewa sandałowego.

Dojrzałego banana należy rozgnieść, aż uzyska się jednolitą, kremową konsystencję. Następnie dodaje się proszek z drzewa sandałowego i nakłada maskę na całą twarz, szyję, dekolt. Pozostawia się ją do wyschnięcia na ok. 20 minut, po czym można wszystko spłukać ciepłą wodą.
Banany mają niezwykle upiększające działanie na skórę. Zawierają witaminę B6, żelazo, mangan, witaminę C,
potas, biotynę i miedź, które pomagają odmłodzić cerę i zmniejszyć widoczność zmarszczek. Drzewo sandałowe pomaga zrównoważyć produkcję sebum, łagodzi stany zapalne i nadaje skórze promiennego blasku.

Maseczka oczyszczająco-złuszczająca

  • 1 łyżka mąki z ciecierzycy,
  • ½ łyżki proszku z liści neem,
  • woda różana lub mleko do wymieszania.

Jeśli skóra jest tłusta lub mieszana, lepiej użyć wody różanej zamiast mleka. Jeśli skóra jest sucha lub wrażliwa, lepiej wykorzystać mleko, które ma właściwości chłodzące, łagodzące, odżywiające skórę.
Liście neem są znane ze swoich właściwości antybakteryjnych. Z tego powodu neem jest często używany jako składnik ajurwedyjskich past do zębów, a gałązki z drzewa Neem z powodzeniem mogą zastąpić plastikową szczoteczkę. Zawsze, kiedy na skórze pojawiają się wypryski lub skóra wymaga głębszego oczyszczenia, warto stosować neem.

Maseczka do skóry tłustej

  • 1 łyżka mąki z ciecierzycy,
  • 2 szczypty kurkumy,
  • 2 szczypty proszku z drzewa sandałowego,
  • 1 łyżka naturalnego pełnotłustego jogurtu,
  • mleko (do wymieszania).

Należy wymieszać wszystkie składniki razem z taką ilością mleka i jogurtu naturalnego, aby uzyskać gęstą pastę. Następnie nakłada się ją na twarz i pozostawia na ok. 15 minut, po czym zmywa się wodą. Maskę z kurkumą najlepiej nakładać wieczorami, ponieważ może ona lekko zabarwić skórę, jednak kolor powinien do rana zniknąć (zabarwienie skóry po kurkumie można przemyć wacikiem nasączonym mlekiem).
Ta naturalna maseczka złuszczająca najlepiej nadaje się do skóry tłustej, ponieważ mąka z ciecierzycy wchłania nadmiar sebum z twarzy, natomiast kurkuma i drzewo sandałowe pomagają w walce z trądzikiem i wypryskami przez działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Mleko i jogurt łagodzą, nawilżają i odżywiają skórę.

Maseczka do skóry suchej

  • 1 łyżka miodu,
  • 1 łyżka jogurtu naturalnego,
  • ½ łyżka oliwy z oliwek. 

Miód odżywia i leczy skórę, jogurt naturalny ma właściwości kojące i chłodzące, natomiast oliwa z oliwek zapewnia dodatkowe działanie nawilżające i oczyszczające. Jest to bardzo dobra maska ochronna dla suchej skóry, zwłaszcza w okresie letnim, po dłuższym przebywaniu na słońcu.

Maska na przebarwienia z czerwonej soczewicy (Masoor dal)26
Przygotowanie:
Około 50 g soczewicy, namoczonej przez noc, należy zblendować na drobną pastę. Tak przygotowaną pastę nakłada się na twarz i pozostawia na ok. 20 minut.

Maska multani mitti – ziemia fulerska, Fuller’s Earth27
Przygotowanie:

Należy wymieszać sproszkowaną glinkę z wodą różaną lub innym wskazanym do danego rodzaju skóry hydrolatem. 
Multani Mitti to jedna z najpopularniejszych i najczęściej używanych w Indiach glinek do pielęgnacji skóry. Działa oczyszczająco, wybielająco, tonizująco, reguluje poziom sebum, zapobiega pojawianiu się niedoskonałości – jest polecana zwłaszcza do cery tłustej i trądzikowej. 
Po zmyciu każdej maski warto zakończyć pielęgnację spryskaniem twarzy wodą różaną, która wypełni zewnętrzne warstwy skóry, a terapeutyczny zapach róży wzbudzi pozytywne emocje. Woda różana może być używana nawet kilka razy dziennie, po to, aby utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry, wspomóc walkę z wypryskami, nadać skórze elastyczność i miękkość.
Latem, podczas wieczornej pielęgnacji, dobrze jest także namoczyć waciki w wodzie różanej i położyć je na ok. 10 minut na zamkniętych powiekach. 
Szukając odpowiedniego kremu nawilżającego dobrze jest zwrócić uwagę, aby zawierał najlepsze dla skóry składniki naturalne, takie jak drzewo sandałowe, kurkuma, brahmi, amla i aloes.

Pielęgnowanie skóry od wewnątrz

Pielęgnowanie ciała w ujęciu ajurwedyjskim to nie tylko zabiegi kosmetyczne, ale przede wszystkim holistyczne spojrzenie na codzienne nawyki, które przyczyniają się do ogólnego stanu zdrowia, przez co wpływają także na piękny wygląd. W celu uzyskania promiennej skóry i poczucia wewnętrznej równowagi należy odpowiednio zaprojektować dinacharyę, a więc codzienną rutynę, która tak porządkuje wszelkie czynności wykonywane w ciągu doby, aby jak najbardziej zsynchronizować je z cyklami natury oraz z indywidualną konstytucją psychofizyczną. W efekcie organizm czerpie jak najwięcej korzyści ze snu, z dostarczanych posiłków, z podejmowanej aktywności fizycznej oraz z wykonywanych zabiegów pielęgnacyjnych.
Plan dinacharyi, a więc codziennej rutyny, zalecany jest podczas indywidualnej wizyty u wykwalifikowanego specjalisty Ajurwedy. Poniższe zalecenia mają charakter ogólny.
Bardzo ważnym aspektem dbania o skórę według Ajurwedy jest aktywność fizyczna, która intensyfikuje pocenie się, a zatem wspiera oczyszczanie organizmu z toksyn, poprawia krążenie i uspokaja umysł28.
Odpowiednia higiena snu jest także kluczem do zdrowej, pięknej skóry. Ajurweda zaleca pójście spać ok. godziny 22:00 i wstawanie wraz ze słońcem, czyli ok. 6 rano. Dopasowanie rytmów dobowych do natury daje organizmowi czas na naprawę na poziomie komórkowym i sprzyja naturalnym procesom detoksyfikacji. Sen i ćwiczenia fizyczne stymulują hormon wzrostu, który sprzyja zdrowiu fibroblastów i pozwala na większą produkcję kolagenu i elastyny, a więc substancji niezbędnych do tego, aby skóra była napięta, a produkcja naskórka odbywała się we właściwym tempie.
Joga, pranajama i medytacja to według Ajurwedy ogromni sprzymierzeńcy zdrowej, promiennej skóry.
Praktyka jogi pomaga w krążeniu limfy i krwi, tonizuje mięśnie i pomaga połączyć się z oddechem – to trzy istotne działania, poprawiające wygląd na subtelnych, ale ważnych poziomach. Odpowiedni sposób oddychania, regularnie wykonywane ćwiczenia oddechowe oraz medytacja wpływają nie tylko na nastrój, ale także na skórę. Jeśli naturalny wzorzec oddychania jest permanentnie zakłócany w wyniku stresu, prana (energia witalna) zostaje wyczerpana, a bez niej skóra traci witalność i blask29.
W kontekście żywienia Ajurweda zaleca zdrową, pełnowartościową dietę, głównie wegetariańską, dla wszystkich typów konstytucji. Tłusta, smażona, rafinowana i przetworzona żywność, sól, cukier, owoce morza i czerwone mięso mogą powodować i nasilać problemy skórne.

Pielęgnacja skóry latem

Dosze manifestują się, bardziej lub mniej, w określonych porach roku. Pitta, a więc dosza, w której dominuje żywioł ognia, zarządza gorącymi letnimi miesiącami. Latem należałoby zatem podjąć działania pacyfikujące Pittę, po to, aby zachować zdrowie, ale też w celu odpowiedniej pielęgnacji i ochrony skóry.
Gdy na zewnątrz wzrastają temperatury, wzrasta także dosza Pitta – subtelna energia, która kontroluje metabolizm i może powodować przegrzanie. Zaburzenia równowagi związane z Pittą obejmują oparzenia słoneczne, uderzenia gorąca, wyczerpanie, trądzik i biegunkę. Na poziomie umysłu nadmiar Pitty manifestuje się emocjami, takimi jak m.in. złość, zazdrość, niecierpliwość.
Według Ajurwedy zwiększona ekspozycja na gorące, ostre i przenikliwe promienie słoneczne powoduje nierównowagę doszy Pitta. Długotrwałe kąpiele słoneczne powodują także wzrost doszy Vata, a w konsekwencji pojawienie się ciemnych przebarwień i nadmiernego wysuszenia skóry. 

Ajurwedyjskie wskazówki pielęgnacyjno-zdrowotne na lato

Nawodnienie

Wypijanie odpowiedniej ilości wody nie tylko uzupełnia wilgoć utraconą przez ciepło i pot, lecz pomaga także wypłukać toksyny z organizmu oraz zachować czysty i promienny wygląd skóry30. Herbaty ziołowe lub korzenne zrobione ze składników poprawiających stan zdrowia skóry zapewniają dodatkowe korzyści terapeutyczne. W celu zrównoważenia doszy Pitta należy wybierać chłodzące zioła i przyprawy, takie jak mięta, kardamon, koper włoski, kolendra. Ważne, aby unikać mrożonych, bard...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy