Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia dla kobiet

20 sierpnia 2021

NR 26 (Sierpień 2021)

Stosowanie ziół przez kobiety ciężarne – bezpieczne ziołolecznictwo

14

Zioła przyjmowane regularnie nasycają organizm prozdrowotnymi związkami, które mogą wykazywać silne działanie farmakologiczne. Leki ziołowe postrzegane są przez przyszłe mamy jako potencjalnie bezpieczne w przeciwieństwie do leków syntetycznych. Za sprawą takiego postrzegania surowce zielarskie przyjmowane są przez kobiety w ciąży bez konsultacji z lekarzem bądź gruntownej wiedzy na temat konkretnego surowca

W związku z tym główną misją artykułu jest uświadomienie potencjalnej siły ziół, która odpowiednio wykorzystana poprawia stan zdrowia, samopoczucie, a co najważniejsze – dostępna jest dla każdego pacjenta, nawet w trudniejszej sytuacji finansowej. Jednak niewłaściwie wykorzystana roślina może przyczynić się do zaburzenia homeostazy organizmu i w konsekwencji doprowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub wad wrodzonych u dziecka123.

POLECAMY

Według badań do najczęstszych powodów zażywania ziół przez kobiety ciężarne zalicza się4

  • wymioty, 
  • przeziębienie,
  • problemy z zasypianiem,
  • obrzęki,
  • zgagę,
  • zaparcia,
  • zapalenia dróg moczowych.

Ostateczna decyzja o zastosowaniu terapii ziołowej wiązała się zazwyczaj z przekonaniem, że leki roślinne są bezpieczniejsze niż syntetyczne. Znaczącą rolę w procesie wyboru odgrywa bliskie otoczenie kobiety (znajomi, rodzina), a także media (publikacje w internecie i czasopismach5, 6).

Jakie rośliny pomagają, a jakie szkodzą kobietom ciężarnym?

  • Liście malin (Rubi idaei folium) zawierają flawonoidy (rutozyd), garbniki (galotanoidy, elagotanoidy) oraz witaminę C. Dzięki temu odpowiedzialne są za działanie przeciwzapalne i rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Nie są jednak polecane kobietom w ciąży ze względu na pobudzające działanie na mięśnie gładkie ciężarnej macicy. W szkołach rodzenia zalecano kobietom liście malin, jednak 15% źródeł literaturowych określa surowiec jako niebezpieczny7, 8, 9.

W tabeli 1 zestawiono cztery kategorie roślin, które zostały podzielone ze względu na bezpieczeństwo ich stosowania podczas ciąży. 
Do kategorii A zalicza się rośliny, które można stosować bezpiecznie w trakcie ciąży. Pozostałe kategorie zawierają w sumie znacznie więcej surowców o niepotwierdzonym oddziaływaniu. Może to sugerować, że dziedzina fitoterapii to ogromy potencjał leczniczy i źródło zagrożeń jednocześnie.

  • Imbir lekarski (Zingiber officinale), przyjmowany np. w trakcie pierwszych 15 tygodniach ciąży. zmniejsza występowanie wymiotów o 51% oraz nudności o 46%. Nie obserwuje się poronień, niskich mas urodzeniowych czy efektów teratogennych po zastosowaniu. Istnieją jednak naukowe wątpliwości, przez które zaliczany jest według monografii ESCOP do kategorii B (tabela 1) 10, 11, 12.
  • Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) – zawiera olejki eteryczne, α – bisabolol odpowiedzialny m.in. za leczenie wrzodów. Wodne ekstrakty rumianku zawierają apigeninę, która wykazuje działanie przeciwlękowe poprzez wiązanie flunitrazepamu. Stosowany zewnętrznie pomoże Ci w problemach ze skórą oraz przyspieszy gojenie ran.

Licznymi badaniami zostało potwierdzone jego działanie przeciwwrzodowe, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Monografia ESCOP-u wskazuje, że koszyczek rumianku zaliczany jest do kategorii A – czyli bezpieczny na każdym etapie ciąży. Przynosi ulgę podczas stanów zapalnych jamy ustnej, narządów płciowych czy gardła. Skuteczny jest również w leczeniu pieluszkowego zapalenia skóry. Może być stosowany w postaci nasiadówek, kąpieli, płukanek i kompresów. Do kąpieli zaleca się ok. 5 g surowca na litr wody13.

  • Mięta (Mentha Piperita) zaliczana jest do roślin bezpiecznych w czasie ciąży14.
  • Melissae folium, czyli liść melisy lekarskiej, działa nasennie i uspokajająco. Wykazuje właściwości przeciwgrzybiczne, przeciwwirusowe, antyoksydacyjne. Obniża ciśnienie tętnicze krwi, łagodzi stany lęku, niepokoju czy zdenerwowania. W badaniach genotoksycznych wykazano, że liść melisy nie jest surowcem teratogennym i nie powoduje poronień. 

Ze względu na niewystarczającą ilość danych nie poleca się jednak kobietom w ciąży. Wysoka zawartość olejków lotnych może działać drażniąco na macicę15.

 Tab. 1. Wybrane surowce roślinne podzielone na kategorie bezpieczeństwa według monografii ESCOP (ang. European Scientific Cooperative on Phytotherapy)16, 17

Kategoria A
Można stosować 
podczas ciąży

Kategoria B
Należy skonsultować 
z lekarzem. Brak danych
Kategoria C
Ograniczone informacje. Należy skonsultować 
z lekarzem    
Kategoria D
Nie można stosować 
w ciąży
  • cebula czosnku
  • owoc anyżu
  • kwiat arniki (zewnętrznie) 
  • kwiat nagietka (zewnętrznie) 
  • owoc kopru włoskiego 
  • kwiat rumianku
  • babka jajowata
  • babka płesznik
  • nasienie lnu     
  • korzeń prawoślazu
  • liść brzozy
  • owoc kminku
  • kwiatostan głogu 
  • korzeń żeńszenia
  • dziurawiec
  • porost islandzki
  • ziele nostrzyka
  • liść babki lancetowatej
  • liść porzeczki czarnej
  • liść rozmarynu
  • mniszek 
  • tymianek
  • pokrzywa
  • ziele nawłoci
  • kłącze imbiru
  • kozłek lekarski  
  • kora cynamonowca 
  • korzeń jeżówki bladej 
  • ziele/korzeń jeżówki purpurowej 
  • korzeń jeżówki wąskolistnej 
  • korzeń eleuterokoka
  • nasienie kasztanowca
  • kłącze ruszczyka
  • ziele piołunu
  • ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy