Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody pracy z ciałem

18 grudnia 2017

DODATEK NR (Wrzesień 2017)

Terapia wisceralna w bólach kręgosłupa

0 373

W swojej praktyce klinicznej na co dzień spotykamy się z pacjentami z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa. Niezależnie od tego, czy jesteśmy fizjoterapeutami, lekarzami, czy naturopatami, problem pozostaje ten sam, zmienia się tylko podejście terapeutyczne.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie są powiązania narządów wewnętrznych z układem mięśniowo-szkieletowym?
  • Które z narządów mają największy wpływ na kręgosłup?
  • W jaki sposób schorzenie może się rozprzestrzeniać?

Być może wspólnym mianownikiem tych profesji stanie się terapia wisceralna – metoda manualnego leczenia różnych schorzeń organizmu człowieka w powiązaniu z systemem narządów wewnętrznych.

Niewątpliwie dla fizjoterapeuty jest brakującym ogniwem, ukazującym niezwykłe możliwości leczenia wielu schorzeń narządu ruchu, w tym wspomnianych wyżej bólów kręgosłupa.

Przedstawione w niniejszym tekście powiązania oparte są na koncepcji austriackiej Szkoły Terapii Wisceralnej i Integratywnych Manualnych Metod Leczenia.

Jak należy rozumieć owe powiązania? Wzajemne oddziaływania mięśniowo-szkieletowe bezpośrednio determinują położenie narządów w ciele – i odwrotnie, organy wewnętrzne mają duży wpływ na stan zdrowia kręgosłupa, miednicy, żeber, obręczy barkowej, mięśni i powięzi. Nieprawidłowa postawa, skolioza, operacje, zapalenia tkanek i narządów, niedożywienie lub stres emocjonalny mogą łatwo powodować dysfunkcję różnych narządów. W konsekwencji w podrażnionych narządach powstaje napięcie, które jest przenoszone na układ mięśniowo-szkieletowy.

Przyjrzyjmy się zatem bliżej niektórym, niezwykle interesującym w kontekście bólów kręgosłupa, połączeniom pomiędzy układem mięśniowo-szkieletowym a narządami wewnętrznymi.

Odcinek szyjny kręgosłupa

Największym narządem dla obszaru szyi jest tarczyca, z którą powiązane są przytarczyce. Umiejscowiona jest ona na przednio-bocznej powierzchni szyi, płaty tarczycy zlokalizowane są po obu stronach tchawicy i krtani. Od strony grzbietowej połączona jest z przełykiem oraz pochewką naczyń szyjnych, brzusznie chronią ją mięśnie podgnykowe, bocznie bardzo blisko zlokalizowane są nerw błędny i krtaniowy wsteczny oraz tętnica szyjna wspólna.

Z jakimi patologicznymi wzorcami restrykcji tarczycy w interakcji z układem mięśniowo-szkieletowym możemy mieć tu do czynienia?

Tarczyca otoczona jest powięzią tarczową, która oddziela ją od innych narządów i zapewnia przesuwalność. Zaburzenie przesuwalności z powięzią pośrodkową szyi (blaszką przedtchawiczą, która otacza również mięśnie podgnykowe) może prowadzić do bólów szyi. Ze względu na lokalizację tarczyca może również przyczyniać się do dolegliwości w obrębie C6/C7 kręgosłupa, szczególnie wtedy, gdy jest patologicznie powiększona.

Przez przyczep powięzi pośrodkowej szyi do tylnej strony rękojeści mostka oraz bocznie do tylnej części obojczyków wszelkie schorzenia w obrębie obręczy barkowej (np. zwichnięcie stawu mostkowo-obojczykowego) mogą prowadzić do bólów szyi oraz zaburzać pracę tarczycy.

Powiększona tarczyca wywiera zwiększony nacisk na przełyk oraz nerw krtaniowy wsteczny, co może prowadzić do zmiany barwy głosu czy też charakterystycznego uczucia „kluski” w gardle.

Tarczyca posiada unerwienie współczulne z obszaru C1-C3 i wszelkie schorzenia w obrębie tych segmentów kręgosłupa (np. w kierunku rotacji) mogą powodować zaburzenie jej unerwienia, a tym samym prowadzić do dysfunkcji tarczycy.

Przywspółczulnie tarczyca unerwiona jest przez nerw błędny, wychodzący z otworów szyjnych, w związku z czym analogicznie zaburzenia w obszarze C0/C1 mogą podrażniać ten nerw, w dalszej konsekwencji upośledzając funkcję tarczycy.

Powiększona tarczyca wywiera zwiększony nacisk na przełyk oraz nerw krtaniowy wsteczny, co może prowadzić do zmiany barwy głosu czy też charakterystycznego uczucia „kluski” w gardle.

Odcinek piersiowy kręgosłupa

Kręgosłup piersiowy jest elementem klatki piersiowej, w której znajdujemy śródpiersie i dwie jamy opłucnowe. Całość wypełniona jest ciasno upakowanymi narządami, naczyniami krwionośnymi i nerwami. Śródpiersie wypełniają serce, grasica, tchawica, oskrzela, przełyk, łuk aorty, tętnica płucna, żyła główna górna, nerw przeponowy, nerw błędny, tętnica piersiowa, przewód piersiowy i węzły limfatyczne.

Narządem wewnętrznym, który ma duży wpływ na odcinek zarówno szyjny, jak i piersiowy kręgosłupa, jest serce. Położone jest ono głównie w centralnej, brzusznej części śródpiersia, od 2./3. przestrzeni międzyżebrowej obustronnie do 5./6. żebra bardziej na lewo.

Jakie są interakcje serca z kręgosłupem? Długotrwałe napięcie w obrębie serca, np. poprzez wszechobecny stres, może wywołać dolegliwości bólowe w obrębie segmentu C6-C7 kręgosłupa szyjnego poprzez połączenie więzadłem kręgowo-osierdziowym. Serce współczulnie unerwione jest z poziomu Th1–Th4 i zaburzenia w jego obrębie również mogą mieć wpływ na bóle w tym obszarze.

Serce leży na poziomie 2.–6. żebra i może być powodem restrykcji w ich obrębie, zaburzając tym samym ruchomość w stawach żebrowo-kręgowych na odpowiednim poziomie.

Przełyk, będący przewodem łączącym gardło z żołądkiem, biegnie od 6. kręgu szyjnego do 10./11. kręgu piersiowego. Leży bezpośrednio przed kręgosłupem piersiowym i ma wpływ zarówno na jego ruchomość, jak i na krzywiznę. Zapalenie przełyku, będące najczęściej następstwem refluksu żołądkowo-przełykowego, prowadzi do nadprodukcji włókien kolagenowych w tym obszarze, powodując tym samym skrócenie tego miejsca, czego następstwem może być pogłębienie kyfozy piersiowej.

Żołądek, leżąc w lewym nadbrzuszu, górną częścią sięga 5./6. żebra. Schorzenia samego żołądka czy też narządów mających z nim kontakt mogą tworzyć napięcia w obszarze otrzewnej oraz wielu więzadeł mocujących żołądek i łączących go z innymi narządami, co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń kręgosłupa piersiowego na wysokości Th6–Th10 (unerwienie współczulne), a także do restrykcji w obrębie klatki piersiowej z lewej strony.

Wątroba, leżąc głównie pod prawym sklepieniem przepony oraz pod lewym do linii sutka, górną krawędzią sięga przestrzeni międzyżebrowej 4./5. Żebra. Od dołu przykryta jest prawym łukiem żebrowym. Problemy wątroby będą objawiać się głównie sztywnością w obszarze Th6–Th9 (unerwienie współczulne) oraz prawej części klatki piersiowej. Powiększona wątroba z czasem może również doprowadzić do skoliotycznej deformacji kręgosłupa piersiowego – z wklęsłością po prawej stronie.

Śledziona leży w lewej górnej części jamy brzusznej we własnej loży. Jej górna krawędź znajduje się przy 8. żebrze, zaś dolna przy 11./12. żebrze. Długotrwałe napięcia w obszarze śledziony czy też jej patologiczne powiększenie może objawiać się zaburzeniami w obrębie segmentów kręgosłupa Th7–Th9 (unerwienie współczulne z tego poziomu) czy też zaburzeniami w stawach kręgowo-żebrowych w obszarze 8.–11. żebra.

Długotrwałe napięcie w obrębie serca, np. poprzez wszechobecny stres, może wywołać dolegliwości bólowe w obrębie segmentu C6–C7 kręgosłupa szyjnego poprzez połączenie więzadłem kręgowo-osierdziowym.

Rozpatrując płuca w kontekście wzajemnych interakcji z układem mięśniowo-szkieletowym, można dostrzec wyraźny związek z kręgosłupem zarówno szyjnym, jak i piersiowym. Górna część opłucnej ściennej tworzy tzw. osklepek opłucnej, który trzema więzadłami przyczepia się do kręgów szyjnych C6–C7 oraz do pierwszego żebra. Okrywająca opłucną ścienną powięź wewnątrzpiersiowa (trudne do oddzielenia) od góry połączona jest pośrednio z powięzią głęboką szyi w części tylnej oraz z powięzią środkową szyi w części przedniej, dając tym samym dodatkowe połączenie z odcinkiem szyjnym. Schodząc w dół, powięź wewnątrzpiersiowa okrywa powierzc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy