Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Naturoterapia kliniczna

9 grudnia 2019

NR 16 (Grudzień 2019)

Adaptogeny, naturalne związki poprawiające zdolności poznawcze mózgu

304

O roślinnych suplementach wiemy i słyszymy zdecydowanie coraz więcej, nie tylko w kontekście ziołolecznictwa i alternatywnych metod leczenia. Z dnia na dzień stają się one bowiem coraz chętniej stosowanymi środkami usprawniającymi funkcjonowanie organizmu, stając w szranki z cieszącymi się dużą popularnością suplementacyjnymi preparatami. Rosnąca liczba danych naukowych wskazuje bowiem, że wykorzystanie działania naturalnych związków niesie za sobą niejednokrotnie znacznie więcej korzyści aniżeli stosowanie tradycyjnych farmaceutyków.

Dobrze dobrana, naturalna suplementacja ma szczególne znaczenie w kontekście usprawniania pracy takich narządów, jak mózg, który to w ostatnim czasie stał się niezwykle popularnym obiektem zainteresowań zarówno w kręgach dietetycznych, jak i wśród osób zajmujących się promowaniem zdrowego stylu życia. Coraz częściej spotkać się można z powszechnym stosowaniem substancji wspomagających i zwiększających pracę mózgu – określanych jako nootropiki i naturalnych związków usprawniających zdolności poznawcze (określanych mianem „prokognitywne”). Poza tym, neuronauka wydaje się przeżywać właśnie swój „gorący czas”, dlatego w tym artykule chciałabym przybliżyć działanie kilku adaptogennych roślin o niezwykle mocno ugruntowanym działaniu wspierającym pracę mózgu i całego układu nerwowego. Mowa o Rhodiola Rosea, Bacopa Monneri i grzybach Reishi.
Nazwa „adaptogen” pochodzi od łacińskiego czasownika adaptare, co oznacza po prostu – przystosowywać, dopasowywać się. Aby roślinna zyskała miano adaptogennej, musi wykazywać normalizujący wpływ na ludzki organizm.  Co istotne jednak, jej działanie nie powinno pobudzać ani blokować normalnych funkcji ustroju, lecz umożliwiać organizmowi przystosowanie się do szeregu niesprzyjających czynników środowiska, takich jak: zmienna/ekstremalna temperatura, pragnienie, głód, infekcja, promieniowanie jonizujące, niedostatek tlenu (hipoksja), przewlekła reakcja stresowa czy duży wysiłek fizyczny. W rzeczywistości, zioła adaptogenne nie są magicznym lekiem na wszelkie dolegliwości, lecz fundamentem zdrowia i holistycznym wsparciem zarówno dla ciała, jak i umysłu. Ich głównym zadaniem jest usprawnianie funkcjonowania organizmu, wydobycie naturalnych sił do walki z napotkanymi trudnościami i utrzymanie go w ciągłym stanie zdrowia i witalności. Rośliny, których działanie istotnie przyczynia się do wzmocnienia organizmu, zyskały nazwę „adaptogeny” także dlatego, że produkują i zawierają w sobie kompozycje substancji chemicznych pozwalających samej roślinie adaptować się do ekstremalnie niekorzystnych warunków środowiska, w jakim żyje. Trochę jakby „dzieliły się” z nami swoją siłą.

POLECAMY

I. Rhodiola rosea

Nazywana inaczej różeńcem górskim, to obok Ashwagandhy, zdecydowanie jeden z najpopularniejszych adaptogenów. Określana bywa również jako arktyczny, różany, złoty czy zachodni korzeń bądź laska Aarona czy korona królewska. W medycynie tradycyjnej szeroko stosowana była ze względu na swoje pozytywne oddziaływanie na funkcje poznawcze, sposób na redukcję zmęczenia, zwiększenie sił witalnych organizmu, wsparcie umysłu oraz redukcję stresu. Głównymi skladnikami aktywnymi Rhodioli są salidrozydy, rozawiny, tyrozol i beta-sitosterol1.

Neuroprotekcja – ochrona komórek nerwowych
Liczne badania naukowe podejmowane zarówno in vitro (na modelach komórkowych), in vivo (na zwierzętach), jak i te dotyczące ludzi wykazały, że Rhodiola wykazuje niezwykle znaczące właściwości neuroprotekcyjne, czyli chroniące komórki nerwowe przed uszkodzeniem. Jedną z niezwykle cennych właściwości tej rośliny jest ochrona komórek przed zjawiskiem ekscytotoksyczności, czyli nadmiernym wzbudzeniem receptorów komórek nerwowych przez kwas glutaminowy (glutaminian). Ma to bardzo duże znaczenie, ponieważ zbyt duża ilość glutaminianu prowadzi do śmierci komórek nerwowych. Zjawisko ekscytotoksyczności glutaminianu jest m.in. jednym z elementów etiopatologii choroby Alzheimera. Obecny w Rhodioli salidrozyd hamuje również programowaną śmierć komórki (apoptozę), zmniejsza napływ jonów wapnia do jej wnętrza (co zapobiega nadmiernej aktywacji komórek), inicjuje „prożyciową” ścieżkę sygnałową zależną od kinazy Akt i niezwykle ważny dla żywotności komórki szlak sygnałowy białek SIRT1/NF-kB2.
Wspomniane ścieżki molekularne są istotnymi elementami działania neuroprotekcyjnego tego adaptogenu. Wykazano także, że ten sam związek aktywny znajdujący się w Rhodioli, wykazuje właściwości przyspieszające procesy regeneracji w układzie nerwowym, między innymi przez aktywację czynnika troficznego pochodzenia mózgowego (BDNF, ang. Brain Derived Neurotrophic Factor)2, 3. Wspomniane białko jest kluczowym elementem w powstawaniu nowych neuronów, tworzeniu się rozgałęzień na ich powierzchni (dendrytów), a w konsekwencji – w formowaniu pamięci. Salidrozyd działa również ochronnie na komórki nerwowe w stanie hipoglikemii oraz usprawnia mielinizację włókien nerwowych4 – regenerację komórek Schwanna, które składają się na osłonkę mielinową. Prawidłowo funkcjonująca osłonka mielinowa jest niezbędnym elementem szybkiego przekazywania sygnału w układzie nerwowym.

Usprawnianie pamięci i zdolności poznawczych
Rhodiola Rosea jest jednym z najlepiej przebadanych adaptogenów. Szczególnie liczne wyniki badań dotyczą jej ochronnego działania na komórki nerwowe w mózgu dotkniętym chorobą Alzheimera. Wykazano, że salidrozyd chroni neurony przed szkodliwym wpływem stresu oksydacyjnego, wywołanego działaniem toksycznej formy amyloidu beta (Aβ). Ta patologiczna forma białka może pojawiać się w mózgach osób dotkniętych tą chorobą jeszcze przed manifestacją objawów typowo klinicznych, prowadząc do stopniowej degeneracji neuronów. Zawarty w Rhodiola salidrozyd zmniejsza poziom Aβ w pierwotnych neuronach poprzez aktywację „prożyciowej” ścieżki sygnałowej białek PI3K/Akt/mTOR5, 6. Ponadto związek ten znacząco osłabia indukowaną przez Aβ utratę żywotności komórek i ich obumieranie. Rhodiola rosea wpływa także na sam proces powstawania amyloidu beta. Salidrozyd znacznie obniża ekspresję i aktywność białka, które generuje powstanie toksycznej formy Aβ7. Ponadto istotnie zwiększa poziom i aktywność silnych enzymów antyoksydacyjnych, zmniejsza poziom reaktywnych form tlenu i usprawnia pracę mitochondriów w komórkach8. Wszystkie te elementy zmniejszają uszkodzenia komórek nerwowych, wspierają ich mechanizmy obronne i regenerację9.
Różeniec górski znacząco poprawia także funkcje poznawcze między innymi przez swój korzystny wpływ na biogenezę kluczowych dla procesów energetycznych organelli – mitochondriów7 i stymulowanie neurogenezy (powstawania nowych komórek nerwowych) w hipokampie10. Salidrozyd istotnie zmniejsza także stan zapalny w mózgu poprzez obniżenie poziomu prozapalnych cytokin11 oraz powstałych w wyniku reakcji glikacji receptorów RAGE, których ilość istotnie zwiększa się wraz z rozwojem choroby Alzheimera. Reakcja glikacji jest procesem nieenzymatycznego dołączania reszt cukrowych do białek, zmieniającym ich strukturę, funkcje i prowadzącym do ich trwałych uszkodzeń. RAGE i produkty zawansowanej glikacji znacznie przyczyniają się do pojawienia się odpowiedzi zapalnej w mózgu12.

Działanie przeciwdepresyjne i niwelujące stres
Coraz więcej danych naukowych wskazuje, że depresja związana jest między innymi z obumieraniem i zmniejszaniem się liczby neuronów. Podobnie sytuacja dotyczy plastyczności synaptycznej. Dziś wiemy już, że przewlekle utrzymujący się stres znacząco osłabia nasze zdolności zapamiętywania i kreatywnego myślenia. Badania nad Różeńcem wykazały, że zawarty w niej wspominany salidrozyd może wywołać namnażanie komórek macierzystych neuronów, wpłynąć na ich jakość i przywrócić ich prawidłową ilość13.
Składniki tego adaptogenu działają w dwóch aspektach – krótko i długoterminowo. Wśród efektów krótkoterminowych na pewno wymienić można poprawę samopoczucia. Wynika to z hamowania aktywności enzymów zwanych monoaminooksydazami (MAO-A oraz MAO-B), a więc zatrzymania rozkładu kluczowych neuroprzekaźników z grupy monoamin. Mowa o serotoninie, dopaminie i noradrenalinie. Inhibicji ulega zarówno MAO-A, jak i MAO-B, przy czym na MAO-B działa większa ilość substancji czynnych Różeńca14. Rhodiola działa również jako inhibitor enzymu COMT (katecholo-O-metylotransferaza), przez co stymuluje powstawanie dopaminy, noradrenaliny i adrenaliny15. Ograniczenie aktywności tych enzymów przekłada się na wzrost stężenia wspomnianych neuroprzekaźników, głównie serotoniny i dopaminy. Ma to z kolei korzystny wpływ na poprawę samopoczucia, postrzegania bodźców, funkcji poznawczych, pamięci oraz na przyspieszenie procesu uczenia się. Dodatkowo wykazano, że ekstrakt z Różeńca może zmniejszać wywołane stresem i stanami depresyjnymi łaknienie – normalizuje zależność apetytu od wzbudzenia napięciowego. Salidrozyd zmniejsza częstotliwość występowania epizodów kompulsywnego jedzenia poprzez hamujący wpływ na poziom kluczowego w powstawaniu reakcji stresowej kortykosteronu w osoczu krwi16. Związek ten działa też regulująco na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), której aktywacja stanowi istotny element w reakcji organizmu na stres17.
Długofalowe działanie Rhodioli objawia się wpływem na działanie ponad tysiąca genów. Niezwykle szerokie działanie tego adaptogenu powoduje zwiększenie ekspresji niektórych z nich (upregulację), z drugiej zaś strony, w przypadku innych genów może wpłynąć na jej istotne zmniejszenie (downregulację). Wśród elementów, na które wpływają owe geny wymienić można nie tylko kwestie neurologiczne i zdrowia psychicznego, ale też wpływ na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, endokrynnego, na zdrowie metaboliczne czy prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego18.
Rhodiola Rosea działa synergistycznie z:

  • Gotu kola (Centella asiatica) – zwiększenie zdolności poznawczych, pamięci i koncentracji.
  • Witanią ospałą, Ashwagandhą (Withania somnifera) – działanie tonizujące, usprawniające powstawanie neuroprzekaźników, korzystny wpływ na pamięć.
  • Żeń-szeniem (Panax ginseng) – zwiększenie energii, motywacji (wpływ na powstawanie dopaminy), zdolności uczenia się.

Dawkowanie i suplementacja
W przypadku ekstraktów, zazwyczaj sugeruje się dawkowanie w granicach 300–600 mg dziennie, najlepiej przy standaryzacji na minimum 3% salidrozydów. Ze względu na pobudzające działanie tego adaptogenu zaleca się stosowanie go raczej w pierwszej połowie dnia. Rhodiola zalecana jest w szczególności osobom, które chcą podnieść witalność organizmu, zwiększyć produktywność, rozjaśnić myślenie. Szerokie spektrum jej oddziaływania na organizm sprawia, że roślina ta sprzyja poprawie ogólnej kondycji zdrowotnej oraz może być z powodzeniem stosowana w ramach kuracji antystarzeniowej i zwiększającej witalność organizmu.

II. Bacopa monnieri
Określana również jako Bakopa drobnolistna czy Brahmi, znana jest przede wszystkim z medycyny ajurwedyjskiej, gdzie stosowana była jako środek tonizujący układ nerwowy oraz poprawiający pamięć i kognicję. Obecnie, będąc jednym z popularniejszych i najlepiej przebadanych adaptogenów, nadal jest chętnie stosowana w tych właśnie celach. Bacopa ma właściwości relaksujące – wycisza, uspokaja, redukuje stres, może też poprawiać jakość snu. Poza tym znana jest z korzystnego wpływu na mózg, ponieważ dzięki zawartym w niej substancjom aktywnym wspomaga regenerację układu nerwowego i wspomaga procesy odpowiedzialne za formowanie pamięci.
Najważniejsze związki czynne tej rośliny to saponiny triterpenowe, zwane bakozydami, alkaloidy, takie jak bramina i herpestyna oraz związki steroidowe. Ich główne działanie polega na zwiększeniu przepływu krwi w mózgu, polepszeniu koncentracji, działaniu przeciwdepresyjnym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i – jak wskazują ku temu solidne przesłanki – przeciwnowotworowym19.

Działanie neuroprotekcyjne
Brahmi ma bardzo dużo potwierdzonych właściwości w kontekście usprawniania pracy mózgu, szczególnie pod względem pozytywnego wpływu na ochronę komórek nerwowych. Przede wszystkim istotnie wzmacnia odpowiedź antyoksydacyjną organizmu, dzięki czemu chroni mózg przed nadmiernym stresem oksydacyjnym. Zwiększa aktywność i poziom antyoksydantów – dysmutazy ponadtlenkowej (SOD), katalazy (CAT), peroksydazy glutationowej (GPx) ireduktazy glutationowej (GR). Wiąże szkodliwe związki oraz zapobiega negatywnym procesom wywołanym przez wolne rodniki tlenowe. Wpływa także na wzrost poziomu cynku i selenu (cynk jest kofaktorem SOD, a selen jest kofaktorem GPx)20, 21. Dodatkowo ekstrakt z Bacopa hamuje utlenianie i uszkadzanie lipidów błon komórkowych neuronów w korze mózgowej i hipokampie21. Ma to szczególne znaczenie w kontekście budowy i pracy mózgu, ponieważ organ ten, ze względu na ogrom zachodzących w nim procesów energetycznych i reakcji tlenowych jest wybitnie narażony na stres oksydacyjny. Podobnie jak w przypadku Rhodiola rosea, ekstrakt z tej rośliny reguluje gospodarkę kwasu glutaminowego, zapobiegając jego nadmiernemu wzrostowi (niweluje zjawisko ekscytotoksyczności). Chroni neurony dopaminergiczne przed uszkodzeniem wywołanym przez nadmiar glutaminianu (stosowana jest w tym celu m.in. pomocniczo w terapii choroby Alzheimera i Parkinsona)22. Wykazano także, że ekstrakt z Brahmi powoduje wzrost wspomnianego czynnika odżywczego BDNF, który istotnie wpływa na neurogenezę, odbieranie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi i warunkuje ich prawidłowe funkcjonowanie23.
Obecnie wiemy już, że przewlekły stan zapalny za pośrednictwem nerwu błędnego (najdłuższego nerwu czaszkowego o charakterze przywspółczulnym) przedostaje się z organizmu do mózgu, prowadząc do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych24. Wykazano, że ekstrakt z Bacopa monnieri działa przeciwzapalnie oraz selektywnie hamuje zapalenie indukowane przez PGE2 (prostaglandynę E2). Prostaglandyny to związki będące pochodnymi kwasu arachidonowego, biorące udział w tworzeniu i trwaniu reakcji zapalnej25. Ponadto wpływa na znaczące osłabienie działania mediatorów reakcji zapalnej – prozapalnych cytokin, całkowitej zawartości azotynów (których nadmiar może prowadzić do stresu oksydacyjnego) i lipofuscyny (barwnik starczy) w korze mózgowej26.

Funkcje poznawcze i pamięć
Bacopa znana jest głównie z możliwości poprawy pamięci. Uznana została nawet za roślinną substancję nootropową, czyli taką, która istotnie zwiększa wydajność mózgu. Ten efekt zawdzięczany jest częściowo zdolności do poprawy komunikacji pomiędzy neuronami i pobudzeniu przewodzenia w tkance nerwowej27. Roślina ta wykazuje właściwości sprzyjające proliferacji (namnażaniu się) rozgałęzień i skrzyżowań dendrytycznych (struktur odchodących od ciała neuronu, które umożliwiają komunikację pomiędzy komórkami), co może prowadzić do poprawy funkcji pamięciowych. Proliferacja i rozrost drzewka dendrytycznego wywołane działaniem Brahmi obserwowane były w rejonach mózgu powiązanych z pamięcią, tj. w obrębie hipokampa i części podstawno-bocznej ciała migdałowatego28. Kolejnym niezwykle istotnym elementem działania tego adaptogenu jest jego wpływ na wzrost aktywności układu cholinergicznego w mózgu, dzięki hamowaniu aktywności acetylocholinoesterazy (AChE). Enzym ten rozkłada neuroprzekaźnik odpowiedzialny głównie za powstawanie pamięci i zdolności uczenia się – acetylocholinę. Skutkiem tego jest zwiększenie dostępności tego neurotransmitera i polepszenie możliwości poznawczych oraz koncentracji uwagi28. W jednym z badań u osób w wieku 40–65 lat zauważono, że suplementacja Bakopą wyraźnie wpłynęła na jakość zapamiętywania przyswojonych informacji, które „nie uciekały“ z pamięci tak szybko, jak w przypadku osób, które nie były suplementowane tym adaptogenem29. W innym badaniu zauważono sprawniejszą konsolidację pamięci (przenoszenie wspomnień z pamięci krótko- do długotrwałej), lepsze tempo uczenia się oraz większą szybkość przetwarzania informacji wizualnych, przy czym efekt po 12 tygodniach (300 mg ekstraktu dziennie) był lepszy niż po 5 tygodniach, co wskazuje na zasadność długotrwałej suplementacji30. Zaburzenia pamięci, szczególnie tej krótkotrwałej, są kluczowym objawem choroby Alzheimera. W kontekście tej degeneracji układu nerwowego również bardzo dobrze sprawdza się suplementacja tym adaptogenem. Przede wszystkim, w modelach zwierzęcych, odwzorowujących procesy degeneracyjne, odnotowano spowolnienie tempa obumierania neuronów po stosowaniu ekstraktu z tej rośliny31. Wykazano również, że Brahmi może zapobiegać odkładaniu się białek amyloidowych w mózgu32. Elementem, który niezwykle mocno wpływa na przekaźnictwo neuronalne jest prawidłowy przepływ krwi w mózgu. Tutaj również zawarty w Bakopie bakozyd A wykazuje bardzo korzystne właściwości. Zwiększając uwalnianie tlenku azotu znacznie rozszerza naczynia krwionośne (działa wazodylatacyjnie), a co za tym idzie – usprawnia dopływ krwi do mózgu33.

Działanie przeciwstresowe
Bacopa monnieri jest również doskonałym adaptogenem niwelującym szkodliwe skutki nadmiernego pobudzenia organizmu. Pomaga złagodzić stres i lęki poprzez znaczne zmniejszenie poziomu kortyzolu w organizmie34. Ponadto przy chronicznym stresie działanie Bacopa może zapobiegać obniżaniu się poziomu dopaminy, serotoniny oraz adrenaliny35, 36. Badania podejmowane w tym kontekście wykazały również, że ekstrakt z Brahmi redukuje ekspresję biomarkera stresu – białka HSP70, produkowanego przez komórkę w odpowiedzi na zagrażające warunki zewnętrzne37.
Bacopa monnieri jest naturalnym, dobrze przebadanym i skutecznym środkiem usprawniającym pamięć, koncentrację, zmniejszającą stres i lęki. W ujęciu holistycznym – zmniejszając również stany zapalne, działa korzystnie na cały organizm.

Dawkowanie i suplementacja
W suplementach najczęściej spotyka się ekstrakty standaryzowane na ~20% lub ~50% bakozydów. W przypadku tych bardziej skoncentrowanych ekstraktów (50–55%) najbardziej zasadne jest przyjmowanie 
300–500 mg dziennie lub więcej; w przypadku ekstraktów o mniejszej koncentracji odpowiednio więcej, by osiągnąć podobną ilość bakozydów. Pora przyjmowania tego adaptogenu jest ściśle skorelowana z celem suplementacji. Jeśli zależy nam na poprawie snu i lepszej relaksacji, najlepiej przyjmować go wieczorem. Odwrotnie zaś sytuacja ma się w przypadku chęci redukcji stresu i zwiększenia możliwości wyciszenia w ciągu dnia – wówczas najlepiej przyjmować Brahmi w godzinach porannych. Aby wykorzystać całe spektrum korzyści z przyjmowania tego adaptogenu, można rozdzielić dawkę na pół i suplementować dwa razy dziennie. Jak w przypadku większości adaptogenów zdecydowanie lepiej sprawdza się suplementacja długofalowa niż przyjmowanie okazjonalne (doraźne).
Bacopa monnieri działa synergistycznie z:

  • kurkumą (Curcuma longa) – potęgowanie działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego,
  • zieloną herbatą (Camellia sinensis) – zwiększenie działania antyoksydacyjnego,
  • witanią ospałą, Ashwagandhą (Withania somnifera) – działanie tonizujące, usprawniające powstawanie neuroprzekaźników, korzystny wpływ na pamięć,
  • kwasami tłuszczowymi – zwiększają one jej wchłanianie.

Ponadto znane jest współdziałanie z:

  • johimbiną – w dużych dawkach działa 
  • przeciwbólowo,
  • kofeiną – zwiększa zdolności poznawcze.

III. Grzyby Reishi
Lakownica żóltawa lub zgodnie z Linneuszkowską nomenklaturą – Ganoderma lucidum jest orientalnym grzybem o imponująco długiej historii stosowania. Jak wiele innych naturalnych medykamentów, grzyb ten wywodzi się z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, gdzie wykorzystywany był już ponad 4 tysiące lat temu. W krajach Dalekiego Wschodu produkuje się z niego talizmany, których zadaniem jest ochrona posiadacza oraz jego domu przed wszelkimi nieszczęściami. W Chinach Reishi określa się także jako lingzhi, co oznacza „zioło o duchowej mocy”. Niegdyś nazywane były nawet grzybami nieśmiertelności, co dość dobrze obrazuje ich główne przeznaczenie jako adaptogenu – poprawę ogólnego zdrowia i funkcjonowania oraz adaptację organizmu do ciężkich warunków. Dziś powszechnie wiadomo, że Reishi wykazują także niezwykle korzystne działanie w kontekście poprawy funkcjonowania mózgu.
Ganoderma to istny rezerwuar substancji aktywnych. W jej zarodnikach zidentyfikowano m.in. węglowodany proste i złożone, aminokwasy, białka, związki nieorganiczne, olejki eteryczne, kwas askorbinowy, betainę, kwas stearynowy, kwas kokosowy, ergosterol i β-sitosterol. Stanowią także istotne źródło jonów – Mg2+, Zn2+, Ca2+ i Fe2+. Najlepiej przebadanymi związkami aktywnie czynnymi pozyskanymi z Reishi są węglowodany złożone (polisacharydy), a w szczególności β-D-glukan38.

Działanie neuroprotekcyjne
Podobnie jak wspomniane wcześniej adaptogeny, Reishi wspomaga tworzenie nowych neuronów, poprawia ,,ostrość umysłu” i funkcje poznawcze. Zawarte w nich polisacharydy promują tworzenie się komórek macierzystych neuronów, a co za tym idzie wspomagają neurogenezę i znacząco łagodzą deficyty poznawcze. Wykazano, że ekstrakt z Reishi, za pośrednictwem aktywacji prożyciowej kinazy ERK i białka CREB39, promuje także różnicowanie się komórek nerwowych i struktur umożliwiających im wzajemną komunikację. Związki obecne w Reishi istotnie wspierają także przeżywalność neuronów. Wspomniane polisacharydy zmniejszają ekspresję elementów zaangażowanych w śmierć komórki: kaspazy 3 oraz białek Bax i Bim40. Dodatkowo wykazano, że ekstrakt z Lakownicy promuje przeżywalność komórek nerwowych poprzez aktywację czynnika NGF (czynnik wzrostu neuronów, 
ang. Neuronal Growth Factor) oraz wspomnianego białka BDNF41. Ganoderma zmniejsza również powstawanie stanu zapalnego w mózgu – powoduje spadek poziomu białka GFAP, który jest niejako markerem odpowiedzi zapalnej, obniża aktywność czynnika TNF-alfa i uczestniczącej w stanie zapalnym interleukiny 142, 43.
Obecność związków triterpenowych sprawia, że Reishi wykazują także mocne działanie antyoksydacyjne, neutralizacujące wolne rodniki. Pozyskany z nich ekstrakt zwiększa poziom enzymów antyoksydacyjnych – katalazy, dysmutazy ponadtlenkowej i peroksydazy glutationowej. Zwiększa także poziom jednego z ważniejszych antyoksydantów organizmu – glutationu44, 45. 
Ekstrakt z tego adaptogenu istotnie zmniejsza także samo wytwarzanie reaktywnych form tlenu oraz produktów powstałych w wyniku szkodliwego utleniania białek46.

Funkcje poznawcze i pamięć
Podobnie jak Brahmi, Reishi stosowane są pomocniczo w terapii choroby Alzheimera i wspomaganiu pamięci, wpływają bowiem istotnie na wspomnianą neuroprotekcję i dobrostan komórek nerwowych. To jednak nie wszystko. Wykazano, że ekstrakt z tych grzybów znacząco osłabia toksyczność amyloidu, chroniąc tym samym neurony przed apoptozą47. Dodatkowo Ganoderma hamuje także działanie acetylocholinoesterazy, zatem zmniejsza rozkład acetylocholiny. Opisane działanie Reishi powodowane...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy