Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

10 grudnia 2018

NR 10 (Grudzień 2018)

Dieta przywracająca równowagę cieplną organizmu

0 42

W tradycyjnej medycynie chińskiej odpowiednio dobranym pożywieniem i ziołami można rozgrzać wychłodzony organizm lub zrównoważyć nadmiar gorąca. Gdy więc temperatury na dworze nieubłaganie spadają, warto wiedzieć, co jeść i jak przygotowywać potrawy, by przywrócić równowagę cieplną organizmu.

Pełnowartościowa dieta składa się z pełnych ziaren zbóż, świeżych warzyw i owoców, orzechów i nasion oraz roślin strączkowych, z niewielkim udziałem produktów pochodzenia zwierzęcego. Są to w przeważającej ilości produkty zrównoważone energetycznie, neutralne lub o naturze lekko rozgrzewającej (rys.1).

 

 Rys. 1. Jang i jin w produktach spożywczych

W tradycyjnej medycynie chińskiej (TMC) nie kierujemy się wyłącznie zewnętrzną temperaturą pokarmu, lecz raczej efektem wewnętrznym (naturą termiczną). Całą żywność dzieli się w zależności od czynników jin (siła rozszerzająca, minusowa) i jang (siła obkurczająca, plusowa). Jedne produkty są bardziej minusowe, czyli wychładzające, niektóre są zrównoważone, czyli neutralne, a jeszcze inne bardziej plusowe, czyli rozgrzewające. Również metody przygotowania posiłków są też bardzo zróżnicowane energetycznie i mają wpływ na efekt termiczny. Równowaga tych czynników ma diametralny wpływ na zdrowie i sposób funkcjonowania w świecie. Trzeba zaznaczyć, że każdy człowiek ma też określoną konstytucję jin lub jang, a pożywienie, które spożywa, ma ogromny wpływ na zachowanie równowagi. Odpowiednio dobranym pożywieniem i ziołami można rozgrzać wychłodzony organizm lub zrównoważyć nadmiar gorąca (np. gorąco w wątrobie). Niewłaściwe jest wybieranie pokarmów ekstremalnie skrajnych (skrajne jin lub skrajne jang), ponieważ proces równoważenia przebiega gwałtownie i wymaga większego wysiłku od organizmu. W każdym przypadku najlepiej sprawdzają się produkty neutralne oraz z lekką tendencją rozgrzewającą lub ochładzającą.

Objawy zimna

Zimno jest cechą jin i jest związane z Elementem Wody w TMC. Element ten obejmuje Nerki, Pęcherz Moczowy, kości, włosy na głowie i funkcje seksualne. Jeśli chodzi o emocje, związany jest z lękiem. Stan zimna ma wpływ na wszystkie wymienione obszary. Główne objawy zimna to przykurcze, sztywność, dreszcze z odczuciem wychłodzenia, niechęć do zimna i pożądanie ciepła. Osoba z objawami zimna zakłada na siebie wiele warstw ubrań i zawsze wybiera ciepłe potrawy i napoje, a niechętnie jada zimne.

Zasady utrzymania ciepła w organizmie w chłodnych porach roku

  1. Jadaj jak najwięcej produktów lokalnych i takich, które chronią i wspierają wewnętrzną równowagę.
    W tym celu stosuj produkty sezonowe, dostosowując do nich odpowiedni styl gotowania (o czym będzie mowa dalej).
  2. Ogranicz ilość pokarmów surowych i wychładzających. Unikaj pożywienia z kuchenki mikrofalowej. Nie spożywaj pokarmu o temperaturze niższej niż pokojowa lub bardzo gorących.
  3. Stosuj produkty neutralne energetycznie, uzupełniając je produktami o naturze rozgrzewającej.
  4. Jedz: ogrzewające zboża, nasiona i przyprawy: owies, orkisz, quinoa, nasiona słonecznika, nasiona sezamu, orzechy włoskie, kasztany jadalne, koper włoski i ogrodowy, gałkę muszkatołową, anyż, kminek, strąki karobu, kmin rzymski, słodki brązowy ryż oraz wyrabiane z niego mochi, a także zboża o neutralnej energii: ryż brązowy, kaszę gryczaną oraz żyto.
  5. Stosuj imbir do potraw gotowanych z fasoli (fasola azuki, czarna fasola, soczewica) oraz do innych potraw.
  6. Do potraw oprócz imbiru dodawaj rozmaryn, korę cynamonu, goździki, kardamon, bazylię lub korzeń arcydzięgla.
  7. Jedz ogrzewające warzywa i owoce: cebulę, szczypior, por, czosnek, pasternak, pietruszkę, dynię, marchew, kapustę włoską, słodkie ziemniaki, wiśnie i daktyle.
  8. Pamiętaj, że ogrzewające, nierafinowane substancje słodzące: słód jęczmienny, słód ryżowy, melasa powinny być używane bardzo umiarkowanie.                                                                                                                                                                                                                                                       
  9. Intensywnie rozgrzewające, wszelkie pikantne odmiany pieprzu (najgorętszy jest pieprz kajeński) używaj w bardzo małej ilości, gdyż w nadmiarze mogą spowodować odwrotny efekt – silne ochłodzenie.
  10. Wskazane są długo gotowane wywary warzywne oraz odpowiednio przyprawione zupy. 
  11. Zboża przed ugotowaniem można lekko uprażyć.
  12. Do potraw dodawaj lekko uprażone nasiona i orzechy.
  13. Stosuj niekiedy małe ilości alkoholu jako dodatek do potraw (np. buraczki z czerwonym winem lub gruszki gotowane w winie z goździkami) lub do napojów, np. herbata z rumem lub grzane wino z korzeniami.

  R  e  k  l  a  m  a

Wspieranie zdrowia za pomocą różnych metod gotowania

Wszystkie metody gotowania są sposobami przekształcania żywności w substancję i energię. Obróbkaw termiczna produktów czyni je łatwiej strawnymi. Stosowanie żywiołu ognia w postaci palnika kuchennego, grilla czy piekarnika rozgrzewa, wysusza i zwiększa soczystość produktu, wydobywając określone smaki. Gotowanie w wodzie – blanszowanie we wrzątku, na parze, w zupach i potrawkach – łączy wiele smaków i uzupełnia wilgoć w przypadku rozgrzania organizmu i wysuszenia. Z kolei produkty fermentowane (kiszonki) 
pobudzają trawienie.

W medycynie chińskiej uważa się, że stosowanie różnych metod gotowania stwarza równowagę jin (nawilżanie i chłodzenie) oraz jang (osuszanie i rozgrzewanie), co wspiera zdrowie. Dlatego też wybierając metodę gotowania, która najlepiej służy nam i naszym bliskim, należy zwrócić uwagę na porę roku, nasz poziom energii, stan zdrowia oraz naturę termiczną ciała.

  1. Gotowanie na wrzątku i na wolnym ogniu
    • Działanie: napełnia pokarm ciepłem i energią jang, nawadnia organizm.
    • Korzystne pory roku: wszystkie.
    • Korzystna dla osób, które czują się wysuszone, ciepłe lub gorące bądź dla tych, które chcą uprościć swoje posiłki.
    • Uwaga: długotrwałe gotowanie nasyca pokarm większą ilością energii jang.
  2. Gotowanie na parze
    • Działanie: metoda nawilżająca i wydobywająca smak pokarmów, produkty zachowują większość składników pokarmowych.
    • Korzystne pory roku: metoda bardzo neutralna, korzystna o każdej porze roku.
    • Korzystna dla osób wychłodzonych, źle tolerujących surowiznę i mających problemy z jej trawieniem (luźne stolce).
    • waga: gotowanie na parze wspiera jin i ma naturę neutralną.
  3. Blanszow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy