Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia , Otwarty dostęp

10 grudnia 2018

NR 10 (Grudzień 2018)

Dieta przywracająca równowagę cieplną organizmu

0 311

W tradycyjnej medycynie chińskiej odpowiednio dobranym pożywieniem i ziołami można rozgrzać wychłodzony organizm lub zrównoważyć nadmiar gorąca. Gdy więc temperatury na dworze nieubłaganie spadają, warto wiedzieć, co jeść i jak przygotowywać potrawy, by przywrócić równowagę cieplną organizmu.

Pełnowartościowa dieta składa się z pełnych ziaren zbóż, świeżych warzyw i owoców, orzechów i nasion oraz roślin strączkowych, z niewielkim udziałem produktów pochodzenia zwierzęcego. Są to w przeważającej ilości produkty zrównoważone energetycznie, neutralne lub o naturze lekko rozgrzewającej (rys.1).

 

 Rys. 1. Jang i jin w produktach spożywczych

W tradycyjnej medycynie chińskiej (TMC) nie kierujemy się wyłącznie zewnętrzną temperaturą pokarmu, lecz raczej efektem wewnętrznym (naturą termiczną). Całą żywność dzieli się w zależności od czynników jin (siła rozszerzająca, minusowa) i jang (siła obkurczająca, plusowa). Jedne produkty są bardziej minusowe, czyli wychładzające, niektóre są zrównoważone, czyli neutralne, a jeszcze inne bardziej plusowe, czyli rozgrzewające. Również metody przygotowania posiłków są też bardzo zróżnicowane energetycznie i mają wpływ na efekt termiczny. Równowaga tych czynników ma diametralny wpływ na zdrowie i sposób funkcjonowania w świecie. Trzeba zaznaczyć, że każdy człowiek ma też określoną konstytucję jin lub jang, a pożywienie, które spożywa, ma ogromny wpływ na zachowanie równowagi. Odpowiednio dobranym pożywieniem i ziołami można rozgrzać wychłodzony organizm lub zrównoważyć nadmiar gorąca (np. gorąco w wątrobie). Niewłaściwe jest wybieranie pokarmów ekstremalnie skrajnych (skrajne jin lub skrajne jang), ponieważ proces równoważenia przebiega gwałtownie i wymaga większego wysiłku od organizmu. W każdym przypadku najlepiej sprawdzają się produkty neutralne oraz z lekką tendencją rozgrzewającą lub ochładzającą.

Objawy zimna

Zimno jest cechą jin i jest związane z Elementem Wody w TMC. Element ten obejmuje Nerki, Pęcherz Moczowy, kości, włosy na głowie i funkcje seksualne. Jeśli chodzi o emocje, związany jest z lękiem. Stan zimna ma wpływ na wszystkie wymienione obszary. Główne objawy zimna to przykurcze, sztywność, dreszcze z odczuciem wychłodzenia, niechęć do zimna i pożądanie ciepła. Osoba z objawami zimna zakłada na siebie wiele warstw ubrań i zawsze wybiera ciepłe potrawy i napoje, a niechętnie jada zimne.

Zasady utrzymania ciepła w organizmie w chłodnych porach roku

  1. Jadaj jak najwięcej produktów lokalnych i takich, które chronią i wspierają wewnętrzną równowagę.
    W tym celu stosuj produkty sezonowe, dostosowując do nich odpowiedni styl gotowania (o czym będzie mowa dalej).
  2. Ogranicz ilość pokarmów surowych i wychładzających. Unikaj pożywienia z kuchenki mikrofalowej. Nie spożywaj pokarmu o temperaturze niższej niż pokojowa lub bardzo gorących.
  3. Stosuj produkty neutralne energetycznie, uzupełniając je produktami o naturze rozgrzewającej.
  4. Jedz: ogrzewające zboża, nasiona i przyprawy: owies, orkisz, quinoa, nasiona słonecznika, nasiona sezamu, orzechy włoskie, kasztany jadalne, koper włoski i ogrodowy, gałkę muszkatołową, anyż, kminek, strąki karobu, kmin rzymski, słodki brązowy ryż oraz wyrabiane z niego mochi, a także zboża o neutralnej energii: ryż brązowy, kaszę gryczaną oraz żyto.
  5. Stosuj imbir do potraw gotowanych z fasoli (fasola azuki, czarna fasola, soczewica) oraz do innych potraw.
  6. Do potraw oprócz imbiru dodawaj rozmaryn, korę cynamonu, goździki, kardamon, bazylię lub korzeń arcydzięgla.
  7. Jedz ogrzewające warzywa i owoce: cebulę, szczypior, por, czosnek, pasternak, pietruszkę, dynię, marchew, kapustę włoską, słodkie ziemniaki, wiśnie i daktyle.
  8. Pamiętaj, że ogrzewające, nierafinowane substancje słodzące: słód jęczmienny, słód ryżowy, melasa powinny być używane bardzo umiarkowanie.                                                                                                                                                                                                                                                       
  9. Intensywnie rozgrzewające, wszelkie pikantne odmiany pieprzu (najgorętszy jest pieprz kajeński) używaj w bardzo małej ilości, gdyż w nadmiarze mogą spowodować odwrotny efekt – silne ochłodzenie.
  10. Wskazane są długo gotowane wywary warzywne oraz odpowiednio przyprawione zupy. 
  11. Zboża przed ugotowaniem można lekko uprażyć.
  12. Do potraw dodawaj lekko uprażone nasiona i orzechy.
  13. Stosuj niekiedy małe ilości alkoholu jako dodatek do potraw (np. buraczki z czerwonym winem lub gruszki gotowane w winie z goździkami) lub do napojów, np. herbata z rumem lub grzane wino z korzeniami.

  R  e  k  l  a  m  a

Wspieranie zdrowia za pomocą różnych metod gotowania

Wszystkie metody gotowania są sposobami przekształcania żywności w substancję i energię. Obróbkaw termiczna produktów czyni je łatwiej strawnymi. Stosowanie żywiołu ognia w postaci palnika kuchennego, grilla czy piekarnika rozgrzewa, wysusza i zwiększa soczystość produktu, wydobywając określone smaki. Gotowanie w wodzie – blanszowanie we wrzątku, na parze, w zupach i potrawkach – łączy wiele smaków i uzupełnia wilgoć w przypadku rozgrzania organizmu i wysuszenia. Z kolei produkty fermentowane (kiszonki) 
pobudzają trawienie.

W medycynie chińskiej uważa się, że stosowanie różnych metod gotowania stwarza równowagę jin (nawilżanie i chłodzenie) oraz jang (osuszanie i rozgrzewanie), co wspiera zdrowie. Dlatego też wybierając metodę gotowania, która najlepiej służy nam i naszym bliskim, należy zwrócić uwagę na porę roku, nasz poziom energii, stan zdrowia oraz naturę termiczną ciała.

  1. Gotowanie na wrzątku i na wolnym ogniu
    • Działanie: napełnia pokarm ciepłem i energią jang, nawadnia organizm.
    • Korzystne pory roku: wszystkie.
    • Korzystna dla osób, które czują się wysuszone, ciepłe lub gorące bądź dla tych, które chcą uprościć swoje posiłki.
    • Uwaga: długotrwałe gotowanie nasyca pokarm większą ilością energii jang.
  2. Gotowanie na parze
    • Działanie: metoda nawilżająca i wydobywająca smak pokarmów, produkty zachowują większość składników pokarmowych.
    • Korzystne pory roku: metoda bardzo neutralna, korzystna o każdej porze roku.
    • Korzystna dla osób wychłodzonych, źle tolerujących surowiznę i mających problemy z jej trawieniem (luźne stolce).
    • waga: gotowanie na parze wspiera jin i ma naturę neutralną.
  3. Blanszow...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy