Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia , Otwarty dostęp

11 kwietnia 2019

NR 12 (Kwiecień 2019)

Profilaktyka zaburzeń autoimmunologicznych

0 222

Choroby autoimmunologiczne to coraz częstszy problem współczesnego świata. Jest to nieodpowiednia odpowiedź układu odpornościowego, skierowana przeciwko własnym tkankom, której towarzyszy przewlekły stan zapalny. Do chorób autoimmunologicznych zaliczamy między innymi celiakię, reumatoidalne zapalenie stawów, chorobę Hashimoto, chorobę Gravesa-Basedova, cukrzycę typu 1, bielactwo, łuszczycę, toczeń układowy czy stwardnienie rozsiane.

Czynnikami wywołującymi choroby o podłożu autoimmunologicznym mogą być uwarunkowania genetyczne, infekcje bakteryjne, wirusowe lub pasożytnicze, źle prowadzony styl życia, nieodpowiednia dieta, niedobór składników mineralnych, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, a także stres, brak snu i regeneracji organizmu.

Część chorób z autoagresji predysponuje do przyspieszonego rozwoju miażdżycy oraz może się manifestować szeregiem objawów kardiologicznych. Występowanie jednej z chorób autoimmunologicznych powiązane jest bardzo często z występowaniem innych o tym samym podłożu. Sama diagnostyka chorób autoimmunologicznych jest trudna i wymaga wykonania wielu badań, a czas wprowadzenia pacjenta w okres remisji jest sprawą całkowicie indywidualną.

Przyczyny autoagresji

Nieodpowiedni sposób odżywiania w ciągu życia ma znaczący wpływ na rozwój chorób autoimmunologicznych w przyszłości. Wykazano także, że wiele składników pokarmowych ma działanie prewencyjne w przypadku chorób z autoagresji.

W wyniku zmiany sposobu odżywiania zmienia się między innymi skład mikroflory jelitowej, która ma ogromny wpływ na prawidłowe działanie układu immunologicznego. Zarówno bakterie symbiotyczne, jak i produkty ich przemiany materii mają duże znaczenie przy powstrzymywaniu powstawania stanu zapalnego w jelitach. Dysbioza jelitowa może nieść za sobą duże konsekwencje w kontekście zdrowia całego organizmu. Stan mikroflory jelitowej ma wpływ na układ nerwowy, układ hormonalny czy przemianę materii. Prawidłowo dobrana dieta wspomaga układ immunologiczny zlokalizowany w jelitach. Jeszcze lepszy efekt można uzyskać dzięki bezpośredniemu dostarczaniu bakterii (probiotyków) z zewnątrz oraz przyjmowaniu prebiotyków, które są głównym źródłem energii dla określonych bakterii jelitowych.

Kolejnym bardzo ważnym czynnikiem mającym wpływ na powstawanie chorób o podłożu autoimmunologicznym jest kumulacja wolnych rodników. Powstawanie wolnych rodników dotyczy większości żywych organizmów istniejących na świecie. Jednym z warunków zachowania homeostazy oksydoredukcyjnej jest równowaga pomiędzy wytwarzaniem a neutralizowaniem ich. W warunkach patologicznych dochodzi do zwiększonego wytwarzania ROS i w następstwie do nasilenia stresu oksydacyjnego, który pociąga za sobą rozwój stanu zapalnego.

Substancje antyoksydacyjne

Substancje uczestniczące w antyoksydacyjnym systemie obronnym określa się jako substancje antyoksydacyjne. Najbardziej znanymi antyoksydantami są witaminy, takie jak witamina E, witamina C i β-karoten, czyli prowitamina A, a także glutation. Do mniej znanych należą: ubichinon (koenzym Q10), kwas moczowy, homocysteina, tauryna, fitoestrogeny i flawonoidy.

Kurkumina jest jedną z substancji pochodzenia naturalnego o potencjalnych właściwościach ochronnych. Zawiera mieszaninę żółtych barwików, tzw. kurkuminoidów, w tym główny związek – kurkuminę. Początkowe zastosowanie kurkuminy ograniczało się do wykorzystania jej jako środka poprawiającego smak i barwę produktów spożywczych. Obecnie wykorzystuje się ją także jako substancję o dużej aktywności farmakologicznej. W Ajurwedzie stosowana jest jako remedium w stanach zapalnych, schorzeniach wątroby i układu oddechowego (alergia, astma), natomiast w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej używana jest jako środek pobudzający, wiatropędny, ściągający, moczopędny i zwiększający przepływ krwi w okolicach miednicy i pęcherza moczowego. Lecznicze właściwości kurkuminy zostały potwierdzone licznymi badaniami, na podstawie których wykazano działanie antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne. Przeciwutleniające i przeciwzapalne właściwości kurkuminy stanowią istotny czynnik chroniący komórki organizmu przed uszkodzeniem.

Kolejnymi substancjami korzystnie wpływającymi na profilaktykę chorób autoimmunologicznych są polifenole. Jest to grupa związków, której przedstawiciele występują w różnych częściach roślin. Są to substancje szeroko znane ze względu na ich właściwości antyoksydacyjne. Jedną z takich substancji jest kwercetyna. Kwercetyna jest flawonoidem z grupy flawonoli, występuje między innymi w kwiatostanach głogu, kasztanowca i w cebuli. Z przeprowadzonych badań wynika, że kwercetyna w odpowiedniej dawce może modulować odpowiedź immunologiczną krwi obwodowej. Drugą ważną substancją jest luteolina. Jest to flawonoid z grupy flawonów, występujący powszechnie w roślinach leczniczych oraz w warzywach, np. brokułach czy zielonej papryce. Udowodniono, że luteolina może hamować czynność limfocytów T u osób ze zdiagnozowanym stwardnieniem rozsianym.

Witamina D3

Witaminie D3 oraz jej pochodnym przypisuje się utrzymywanie homeostazy wielu tkanek organizmu, wpływają między innymi na procesy wzrostu i różnicowania komórek czy sekrecję niektórych hormonów. Zachwianie równowagi immunologicznej, spowodowane niedoborem witaminy D3, może stanowić czynnik środowiskowy sprzyjający rozwojowi chorób o podłożu autoimmunologicznym. Wykazano, że niedobór cholekalcy...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy