Dołącz do czytelników
Brak wyników

Fitoterapia

17 lutego 2020

NR 17 (Luty 2020)

Apiterapia Część II
Wykorzystanie aktywności biotycznej produktów pszczelich we współczesnej medycynie

153

Tytuł artykułu może wzbudzić zróżnicowane refleksje, gdyż dotyczy z jednej strony innowacyjności w medycynie, a z drugiej klasycznych nauk medycznych opartych na pojęciach hipokratesowskich tej dziedziny wiedzy. System zdrowia w kontekście Karty Tallińskiej (a nie system ochrony zdrowia) ma olbrzymie znaczenie społeczne i ekonomiczne wymagające innowacji, traktując jednakowo problem prewencji, jak i terapii.

Wykładnikiem tych zmian jest obecny kierunek rozwoju nauk medycznych, który dotyczy biomedycyny, ze szczególnym uwzględnieniem medycyny regeneracyjnej. Głównym kierunkiem tej dziedziny nauki jest wykorzystanie komórek macierzystych izolowanych z dorosłych tkanek różnymi metodami pozyskiwania. Obecnie komórki macierzyste krwiotwórcze wykorzystuje hematologia transplantacyjna, komórki macierzyste naskórka stosowane są obecnie w leczeniu oparzeń oraz komórki macierzyste tkanki łącznej pomocne w uzupełnieniu ubytków kostnych. Aktywność biotyczna komórek macierzystych polega
na wydzielaniu szeregu czynników, które hamują proces obumierania komórek uszkodzonych i aktywują procesy ukrwienia, a w konsekwencji procesy regeneracyjne.

POLECAMY

REGENERACJA WE WSPÓŁCZESNEJ BIOMEDYCYNIE

Obecny rozwój nauk medycznych w tym zakresie zmierza, poprzez wykorzystanie medycyny molekularnej, do bioterapii spersonalizowanej. Podstawowe zasady tych poczynań to poznanie na poziomie genetycznym procesów degeneracyjnych, starzenia i nowotworzenia, czyli poznania klucza do regeneracji jako drogi do proliferacji i długowieczności. Procesy proliferacyjne są uwarunkowane angiogenezą na każdym etapie żywotności komórek, których liczba zmniejsza się z wiekiem. Obecnie podstawowym wyzwaniem nauk farmakologicznych jest opracowanie środków leczniczych, które wyhamują spadek ilości komórek, przedłużą ich aktywność biologiczną, co będzie kluczem nie tylko do poprawy naszego życia, ale również likwidacji stanów chorobowych. Powinny to być środki lecznicze uzyskane na drodze biosyntezy wydzielające szereg czynników, które aktywują angiogenezę warunkującą intensywną proliferację komórek, jako podstawę procesów regeneracyjnych. Biomedycyna, jako ukierunkowanie nauk medycznych, jest w tym aspekcie nakazem chwili. W tej sytuacji zalecenia WHO dotyczące zwrotu w kierunku zapomnianych leków pochodzenia naturalnego wydają się w pełni uzasadnione. Jest ono z jednej strony akcentem końcowym wieloletnich obserwacji szkód, jakie w zakresie lecznictwa (i nie tylko) przyniosła nadmierna fascynacja rozwojem chemii – a w ślad za tym chemizacja lecznictwa, z drugiej zaś strony wytyczną na przyszłość – obserwacja ubocznych skutków lekoterapii opartej na środkach uzyskanych drogą syntezy chemicznej. W aspekcie medycyny regeneracyjnej bardzo ciekawymi związkami, które spełniają postulat nowości są propolis i miód, a w dalszej kolejności mleczko pszczele, pierzga, a nawet zasklep.

MIÓD

Miód jest najbardziej znanym produktem pszczelim o znamiennych właściwościach leczniczo-odżywczych. W strukturach chemicznych naturalnych miodów zidentyfikowano około 320 substancji chemicznych. Największą grupę w składzie miodu stanowią węglowodany w ilości około 20 gatunków cukrów. Pozostałe składniki to substancje aromatyczne i związki polifenolowe. W bardzo małych, ale znaczących biotycznie ilościach w strukturze miodu występuje białko reprezentowane przez enzymy produkowane i wydzielane przez gruczoły ślinowe pszczół. Należy do nich zaliczyć m.in.: inwertazę, alfa- i beta-amylazy i oksydazę glukozy. Wymienione enzymy są katalizatorami procesu rozpadu polisacharydów do cukrów pojedynczych oraz powodują utlenianie glukozy do kwasu glukonowego. Końcowym efektem aktywności strefy enzymatycznej jest powstanie nadtlenku wodoru w związku z jego działaniem bakteriobójczym i bakteriostatycznym. Nadto ważnym składnikiem miodu są acetylocholina oraz niewielka ilość olejków eterycznych i flawonoidów. W składzie miodu znajdują się również związki nierozpuszczalne w miodzie, a które pozostają na ścianach szklanego naczynia w postaci białego nalotu, a po wyschnięciu – białego proszku. W składzie tej nowo otrzymanej substancji zostały zidentyfikowane dwa hormony roślinne – kwas abscysynowy i grupa związków z zakresu auksyn. Nadto w miodzie znajduje się pyłek kwiatowy, który jest męską roślinną komórką rozrodczą, której błona komórkowa zbudowana z polisacharydów staje się łatwo resorbowalna w przewodzie pokarmowym do krwioobiegu, a następnie aktywuje funkcje układu immunologicznego. Miód w wykorzystaniu przez człowieka przeszedł wielowiekową empirię w stosowaniu zewnętrznym i wewnętrznym – w tym pierwszym przypadku w leczeniu trudno gojących się ran. Jednym z najnowszych sposobów wykorzystania miodu są dożylne iniekcje stosowane u osób z chorobą niedokrwienną serca, u których zamiast glukozy podaje się oczyszczone roztwory miodu, po uprzednim oddzieleniu białka. Środkiem leczniczym w tych przypadkach są wlewy dożylne roztworów izotonicznych miodu.

PROPOLIS

Najbardziej aktywnym bi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy