Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

19 grudnia 2017

NR 1 (Czerwiec 2017)

Choroby zapalne jelit

648

Różnorodne stany, które charakteryzują się procesem zapalnym w obrębie przewodu pokarmowego, w szczególności jelita cienkiego i jelita grubego, nazywamy chorobami zapalnymi jelit. Dwa główne typy tych chorób to wrzodziejące zapalenie jelit i choroba Leśniowskiego-Crohna.
 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy medycyna naturalna jest skuteczna w leczeniu chorób zapalnych jelita?
  • Które z metod są najczęściej stosowane w profilaktyce chorych jelit?
  • Czy badania kliniczne wykazały skuteczność akupunktury w leczeniu jelit?

Szacuje się, że w 2010 r. z powodu wrzedziejącego zapalenia jelit i choroby Leśniowskiego-Crohna zmarło na świecie 34 000 osób1. Ze względu na siłę objawów, a także powikłania długotrwałego leczenia chemicznego pacjenci często poszukują dodatkowych metod leczenia.

W przeprowadzonym w Norwegii badaniu wykazano, że stosowanie medycyny komplementarnej i alternatywnej jest częste wśród osób z chorobami zapalnymi jelit, a w roku poprzedzającym badanie wynosiło 49%2. W Hiszpanii 23% spośród chorych cierpiących z powodu chorób zapalnych jelit stosowało w leczeniu metody spoza medycyny głównego nurtu3.

Akupunktura i moksowanie

Ponieważ fizjologia i patologia układu pokarmowego zajmują w Medycynie Chińskiej poczesne miejsce, chorzy często wybierają techniki wywodzące się z tego systemu, takie jak akupunktura i moksowanie.W 2013 r. opublikowano metaanalizę 43 kontrolowanych badań klinicznych dotyczących skuteczności akupunktury i moksowania w leczeniu chorób zapalnych jelit4. Dziesięć spośród analizowanych badań porównywało skuteczność akupunktury z leczeniem sulfasalazyną. Ich wyniki wskazują, że te metody leczenia są terapiami skuteczniejszymi niż doustne stosowanie preparatów sulfasalazyny. Autorzy tego opracowania omówili istotne różnice w jakości poszczególnych badań, a także przedstawili wyniki trzech badań o najwyższej jakości:

  1. Zhou i Jin przeprowadzili eksperyment na 220 pacjentach, porównując skuteczność stosowania akupunktury i moksowania ze skutecznością doustnej terapii sulfasalazyną5. W badanej grupie skuteczność wynosiła 84,5% i była znamiennie wyższa niż w grupie kontrolnej, gdzie wyniosła 68,2%.
  2. Stefanie Joos z zespołem opublikowała wyniki dwóch doskonale zaprojektowanych badań. Pierwsze z nich dotyczyło skuteczności akupunktury w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna6. Udowodniono w nim, że akupunktura znamiennie lepiej niż fałszywa akupunktura redukowała indeks aktywności choroby (z 250 +/– 51 do 163 +/–  56 w porównaniu do spadku z 220 +/–  42 do 181 +/–  46). W obu grupach poprawiła się również jakość życia chorych. Dodatkowo w grupie leczonej akupunkturą znamiennie spadło stężenie alfa-1-kwaśnej glikoproteiny.
  3. Kolejna praca zespołu Stefanie Joos dotyczyła stosowania akupunktury w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelit7. Podobnie jak w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna, tutaj również akupunktura okazała się skuteczniejsza od fałszywej akupunktury w redukcji Indeksu Aktywności Zapalenia Jelit (Colitis Activity Index): z 8,0 +/– 3,4 do 4,2 +/– 2,4 w porównaniu do spadku z 6,5 +/–3,2 do 4,8 +/– 3,9. Jakość życia poprawiła się w obu grupach, z trendem faworyzującym grupę akupunktury.

Opisane wyniki są zbieżne z wcześniejszą metaanalizą, obejmującą wyniki 11 badań klinicznych, przeprowadzoną przez inny zespół badaczy, którzy zakończyli ją wnioskiem, że akupunktura i moksowanie są skuteczniejsze w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelit niż leki medycyny zachodniej, w dodatku przy mniejszej ilości działań niepożądanych8.

W przeprowadzonym w Norwegii badaniu wykazano, że stosowanie medycyny komplementarnej i alternatywnej jest częste wśród osób z chorobami zapalnymi jelit, a w roku poprzedzającym badanie wynosiło 49%2.

W 2010 r. zespół, w skład którego wszedł znany przeciwnik akupunktury, Edzard Ernst, opublikował metaanalizę skuteczności moksowania w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelit9. Do analizy włączono pięć badań, uzyskując wyniki sugerujące wyższość moksowania nad leczeniem konwencjonalnym. Niemniej jednak ze względu na niską jakość badań oraz fakt, że wszystkie one pochodziły z Chin, powstrzymano się przed rekomendowaniem tej metody leczenia.

Jak opisano na poprzedniej stronie, skuteczność akupunktury i moksowania w leczeniu chorób zapalnych jelit przewyższa skuteczność współczesnej farmakoterapii. Badacze starają się więc opisać molekularne mechanizmy tak wysokiej skuteczności tych metod. Do tego celu wykorzystują zarówno modele zwierzęce, jak i badania pacjentów.

Wyniki eksperymentu

W 2012 r. w „World Journal of Gastroenterology” wydrukowano opis niezwykle interesującego eksperymentu przeprowadzonego na szczurach, u których wywołano wrzodziejące zapalenie jelit10. Po zastosowaniu terapii moksą uzyskano wycofanie się zmian histologicznych w postaci obrzęku błony śluzowej, jej erozji i tworzenia się wrzodów. Dodatkowo zmniejszyła się infiltracja ściany jelita przez komórki zapalne, poprawił się też wygląd gruczołów jelitowych. Co najciekawsze, zaobserwowano
pokrywanie się powstałych wrzodów nowym nabłonkiem, co świadczy o indukcji procesów naprawczych. Jednym z celów eksperymentu było zbadanie wpływu moksowania na florę bakteryjną jelit, jako że jej zaburzenia opisywane są jako jeden z możliwych powodów rozwoju stanu zapalnego. Na podstawie badań genetycznych wykazano, że moksowanie doprowadziło do zwiększenia ilości fizjologicznych bakterii, takich jak Bifidobacterium i Lactobacillus, radykalnie zmniejszonych u szczurów chorych na wrzodziejące zapalenie jelit. W tym samym czasie ilość patologicznych bakterii Bacteroides fragilis i Escherichia coli została znacząco zmniejszona. Istotnie spadły też poziomy prozapalnych cytokin: Interleukiny-12 i TNF-a.

Skuteczność akupunktury i moksowania w leczeniu chorób zapalnych jelit przewyższa skuteczność współczesnej farmakoterapii.

Wcześniejsze badanie, opisane w 2007 r., z wykorzystaniem szczurzego modelu dało podobne efekty11. Zarówno elektroakupunktura, jak i moksowanie spowodowały zmiany histologiczne w postaci zmniejszenia naciekania ściany jelita przez komórki zapalne oraz zlikwidowania nacieków neutrofili i obrzęku. Podobnie jak w omówionym powyżej badaniu, pod wpływem akupunktury i moksowania
w ścianie jelita rozpoczęły się procesy naprawcze. Poziomy cytokin prozapalnych IL-1b, IL-6 i TNF-a uległy istotnej redukcji. Pobudzona została również apoptoza neutrofili.

Wyniki te są spójne z kolejnym badaniem na szczurach, w którym również wykazano pozytywny wpływ moksowania na naprawę nabłonka jelit, a także zmniejszenie poziomu prozapalnego TNF-a oraz jego receptorów (TNFR1 i TNFR2) w błonie śluzowej jelit12.

Podobny wpływ moksowania na regenerację ściany jelita został opisany w innym artykule, opublikowanym w 2011 r.13. Tak jak w poprzednich badaniach, tutaj również stwierdzono zmniejszoną ilość apoptotycznych komórek nabłonka jelit i wzbudzoną regenerację uszkodzeń powstałych w wyniku procesu zapalnego. Dodatkowo zanotowano istotny wzrost ekspresji okludyny, klaudyny-1 i ZO-1, czyli białek wchodzących w skład połączeń ścisłych między komórkami nabłonka, co odpowiada uszczelnieniu jelit.

Mechanizmy działania akupunktury i moksy w chorobach zapalnych jelit:

  • wycofanie zmian histologicznych (obrzęku błony śluzowej, erozji błony śluzowej i owrzodzeń),
  • zmniejszenie infiltracji ściany jelit przez komórki zapalne,
  • indukcja procesów naprawczych (pokrywanie się wrzodów nabłonkiem),
  • wzrost ilości fizjologicznych bakterii,
  • wzrost ekspresji okludyny, Klaudyny-1, ZO-1 – uszczelnienie jelit,
  • spadek ilości patologicznych bakterii,
  • spadek ilości cytokin prozapalnych (IL-1ß, IL-6, IL-12 i TNF-α),
  • spadek apoptozy komórek nabłonka.

Wyniki badań pacjentów

Poza eksperymentami na zwierzętach, sprawdza się również wpływ moksowania na chorych cierpiących z powodu wrzodziejącego zapalenia jelit. W badaniu opublikowanym w 2009 r. stwierdzono wpływ moksowania na zmniejszenie ekspresji mRNA dla cytokin prozapalnych IL-8 i ICAM-1, a także na pobudzenie procesów napr...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy