Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

16 października 2019

NR 15 (Październik 2019)

Naturalne metody leczenia i homeopatia górnych dróg oddechowych

0 89

Ilość infekcji górnych dróg oddechowych w okresie jesienno-zimowym znacząco rośnie. Jak pokazują liczne badania, wzrost ten wynika nie tylko z pogorszenia pogody, ale i z zanieczyszczenia powietrza. Smog zwiększa prawdopodobieństwo stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, gdyż drażni bezpośrednio śluzówkę gardła i oskrzeli oraz obniża odporność organizmu.

W przypadku infekcji górnych dróg oddechowych głównym czynnikiem patogennym są wirusy. Infekcje bakteryjne i grzybicze pojawiają się najczęściej dopiero jako infekcje towarzyszące, wtórne do wirusowych. Dlatego leki syntetyczne, zwłaszcza z grupy antybiotyków, mają w przypadku tych chorób niewielkie znaczenie, co oczywiście nie znaczy, że są rzadko przepisywane pacjentom. Jednak, aby skutecznie radzić sobie z infekcjami górnych dróg oddechowych, a zwłaszcza aby zapobiec ich nawrotom, należy stosować terapie naturalne. Nie są to tylko przypuszczenia, to fakty, które udowodniono między innymi w pracy doktorskiej Pani dr Wiesławy Stopińskiej już w latach 90. ubiegłego stulecia. Także bardziej aktualne dane przygotowane przez ekspertów WHO pokazują, że naturalne sposoby leczenia są preferowane i powinny być implementowane do procedur medycznych. Wtedy leczenie będzie bardziej skuteczne i tańsze. Można było o tym usłyszeć w czasie wystąpienia w polskim Sejmie dyrektor WHO w Polsce, dr Palomy Cuchi. Jeśli medycyna naturalna ma być wprowadzona do standardów terapeutycznych, to jakie metody wdrożyć, aby osiągnąć skutek prozdrowotny? Można sięgnąć ponownie do wystąpienia dyrektor Palomy Cuchi, która prezentowała w Sejmie strategię WHO na lata 2014–2023. Na czoło proponowanych metod wysuwa się akupunktura, fitoterapia i leczenie z użyciem leków homeopatycznych. W Polsce nie jest to postępowanie standardowe, a szkoda, gdyż WHO potwierdza jego skuteczność, popartą przeprowadzonymi, obiektywnymi badaniami.
W opracowaniu tym porównano dwa rodzaje terapii naturalnych, które wykorzystuję w swojej praktyce lekarskiej od ponad ćwierć wieku: fitoterapię z apiterapią i leczenie z użyciem leków homeopatycznych. Uważam, że fitoterapię można łączyć z homeopatią, choć na ten temat w środowisku lekarskim funkcjonują różne opinie. W pewnych sytuacjach lepiej sprawdzają się leki homeopatyczne, w pewnych ziołowe. Produkty pszczele zalecam uzupełniająco.
Gorączka nieodmiennie towarzyszy infekcjom górnych dróg oddechowych, choć ma różny przebieg i różne są wartości temperatury charakteryzujące poszczególne schorzenia. Fitoterapia, w przeciwieństwie do homeopatii, odnosi się do tego w sposób bardziej ogólny. W postępowaniu terapeutycznym, w celu redukcji temperatury, zdecydowanie łatwiej jest dobrać lek ziołowy niż homeopatyczny.

Fitoterapia stanów gorączkowych

Z reguły zaleca się pacjentom cierpiącym na gorączkę stosowanie leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych NLPZ. Czy istotnie stosowanie tych leków jest koniecznością? Otóż nie. Zioła również są w stanie obniżyć gorączkę. Ziół o takich właściwościach jest wiele, ale na czoło wysuwają się dwa surowce: kora wierzby oraz kwiat lipy. Można je łączyć – tak postępujemy w Centrum Ziołolecznictwa Ojca Grzegorza Sroki zalecając w przypadku gorączki suplementację diety preparatem Grypobon. W jego skład wchodzą ekstrakty z kory wierzby i kwiatu lipy. Kora wierzby zawiera naturalne salicylany (stąd jej łacińska nazwa Cortex Salicis), natomiast kwiatostan lipy wykazuje silne działanie napotne, które obniża gorączkę.
Kora wierzby i kwiatostan lipy są częstym składnikiem mieszanek ziołowych zalecanych w chorobach infekcyjnych, chociaż ich działanie nie ogranicza się jedynie do redukcji temperatury ciała. Surowce te działają przeciwzapalnie, wykrztuśnie, przeciwbólowo. Receptury mieszanki ziołowej i kropli ziołowych, które stosuję lecząc ziołami, przedstawiono poniżej w tabeli 1.

Tab. 1. Receptury mieszanki ziołowej i kropli ziołowych
RECEPTURA I
surowiec zawartość działanie
liść babki lancetowatej 25%
  •     przyspieszające gojenie się błony śluzowej
  •     przeciwskurczowe
  •     wykrztuśne
  •     immunostymulujące
  •     przeciwwirusowe
  •     przeciwbakteryjne
korzeń lukrecji 25%
  •     przeciwzapalne 
  •     wykrztuśne
  •     przeciwwirusowe
  •     przeciwbakteryjne
  •     rozkurczowe
kwiatostan lipy 20%
  •     napotne
  •     przeciwzapalne
ziele tymianku 10%
  •     wykrztuśne
  •     przeciwzapalne
  •     przeciwbakteryjne
liść mięty pieprzowej 10%
  •     przeciwbakteryjne
liść maliny 10%
  •     przeciwzapalne
  •     napotne
  •     przeciwwirusowe
  •     przeciwbakteryjne
RECEPTURA II
surowiec zawartość działanie
sok z ziela babki lancetowatej 40%
  •     przyspieszające gojenie się błony śluzowej
  •     przeciwskurczowe
  •     wykrztuśne
  •     immunostymulujące
  •     przeciwwirusowe
  •     przeciwbakteryjne
nalewka z korzenia lukrecji 15%
  •     przeciwzapalne 
  •     wykrztuśne
  •     przeciwwirusowe
  •     przeciwbakteryjne
  •     rozkurczowe
nalewka z kwiatostanu lipy 15%
  •     napotne
  •     przeciwzapalne
wyciąg z ziela tymianku 20%
  •     wykrztuśne
  •     przeciwzapalne
  •     przeciwbakteryjne
nalewka z liścia mięty 10%
  •     przeciwbakteryjne


Te dwie receptury sprawdzone są w praktyce mojej i Ojca Grzegorza Sroki. Myślę, że skuteczność zawdzięczają synergii działania użytych ziół. To współdziałanie ziół w mieszankach ziołowych wydaje się być kluczowe dla efektywności fitoterapii.

Leczenie homeopatyczne stanów gorączkowych

O ile stosowanie ziół jest stosunkowo proste dlatego, że mieszanka ziołowa obejmuje swoim obszarem działania wiele różnych aspektów, to stosowanie leków homeopatycznych jest złożone. W przypadku stanów gorączkowych rodzaj leku zależy od obrazu jaki gorączkujący pacjent sobą przedstawia.

  • Aconitum napellus
    Jeżeli gorączka narasta gwałtownie, chory nie poci się, ma zaczerwienioną skórę, odczuwa pragnienie picia zimnej wody, to możemy wnioskować, że jest to osoba, której pomóc może lek o nazwie Aconitum napellus. Zwłaszcza gdy obserwuje się dodatkowo silne pobudzenie, lęk przed śmiercią, a gorączka pojawiła się w wyniku nagłego przemarznięcia czy przewiania. Aconitum stosuje się z dużą częstotliwością, co jest charakterystyczne dla leczenia homeopatycznego, w którym częstotliwość zażywania leków zależy od tempa rozwoju choroby. Jeżeli przebiega ona w sposób dynamiczny, preparaty muszą być podawane często. Aconitum zalecane jest nawet co pół godziny w potencjach 9CH, 15CH i wyższych. Momentem, w którym możemy przestać podawać Aconitum jest pojawienie się potów. Wtedy wprowadza się Belladonnę.
  • Belladonna
    Belladonna to lek zrobiony z pokrzyku wilczej jagody i podaje się go w sytuacji, kiedy pacjent ma wysoką gorączkę połączoną z obfitymi potami. Towarzyszy tej gorączce silne pragnienie, gdyż chory ma wysuszone śluzówki. Mogą pojawić się majaczenia oraz silne bóle skurczowe w obrębie kończyn, gardła i uszu. Chory może odczuwać kołatania serca, a gdy siedzi się obok niego, odnosi się wrażenie, że emituje ciepło jak kaloryfer. Tacy pacjenci najlepiej czują się w cichym i zacienionym pokoju. Belladonnę podaje się często, w rytmie dolegliwości: 9CH kilka razy dziennie lub częściej.
  • Apis mellifica
    Trzecim lekiem homeopatycznym stosowanym w nagle pojawiającej się gorączce jest lek zrobiony z pszczoły, czyli Apis mellifica. Wysokiej gorączce towarzyszą dreszcze i silny ból głowy, jednak w odróżnieniu od poprzednich przypadków nie odczuwa się pragnienia. Może wystąpić kłujący ból gardła, jak po użądleniu pszczoły (intensywnie czerwone łuki podniebienne i migdałki). Charakterystyczną modalnością dla Apis jest to, że dolegliwości zmniejszają się pod wpływem zimna, a narastają w cieple. Chory lubi być odkryty i pić zimne napoje, co łagodzi objawy.
  • Inne leki homeopatyczne na stany gorączkowe
    Gdy gorączka narasta powoli, można rozważyć inne leki homeopatyczne, np. lek o nazwie Gellsemium. Pacjent jest wtedy osłabiony, nieskory do chodzenia, senny, wyczerpany, obficie się poci. Ma dreszcze i drżenie zamiarowe rąk. Ciekawostką jest, że w obrazie Gellsemium chory nie ma ochoty na spożywanie napojów pomimo gorączki. Najczęściej stosuje się potencję 9CH–15CH kilka razy dziennie. Podobny brak aktywności wykazują chorzy wrażliwi na lek o nazwie Ferrum phosphoricum. Gorączka zazwyczaj nie jest wysoka (37–38,5°C). Charakterystycznym objawem dla leku Ferrum phosphoricum jest skłonność do krwawień z nosa oraz to, że twarz jest naprzemiennie blada i czerwona. Chory czuje się lepiej po zimnych okładach i gdy przebywa w ciszy. Gorączka może być także wrażliwa na lek o nazwie Bryonia alba, pacjent ma wówczas uczucie suchości w ustach, silne pragnienie dużej ilości zimnych napojów, lepiej czuje się w pozycji leżącej, bez ruchu. Najczęściej stosuje się potencję 9CH–15CH. W przypadku gorączki wspomnieć należy również o Rhus toxicodendron. To lek stosowany w gorączce utrzymującej się na stałym poziomie. Pacjent, w odróżnieniu do Bryonii, stara się być aktywny fizycznie, ruch sprawia, że czuje się lepiej. Utrudniają to silne dreszcze, które pojawiają się po wyjściu spod kołdry/koca. Lek ten można brać pod uwagę zwłaszcza wtedy, gdy dolegliwościom gorączkowym towarzyszy opryszczka. Gdy pacjent demonstruje silne bóle kostno-stawowe łącznie z gorączką i towarzyszą temu bóle oczu, zwłaszcza przy ucisku, rozważyć należy lek Euphatorium perfoliatum. Tych preparatów można wymienić więcej, gorączka opisywana jest w obrazie wielu środków terapeutycznych używanych w homeopatii.

W pierwszych kilku godzinach od pojawienia się gorączki, zażywając Aconitum i Belladonnę można się jej pozbyć, jednak, gdy się rozwinie i trwa co najmniej dobę, sprawa nie jest prosta. Trzeba dobrze znać się na lekach homeopatycznych, aby dobrać je precyzyjnie w przedłużającym się stanie gorączkowym. Dlatego w przypadku leczenia infekcji górnych dróg oddechowych popularność zyskują tzw. kompleksy homeopatyczne. Są to połączenia kilku leków, zazwyczaj stosowanych w niskich potencjach typu 5CH, 7CH. Takie postępowanie jest powszechne, ale trudne do zaakceptowania homeopatom klasycznym, którzy używają w terapii pojedynczych leków, czasami w bardzo wysokich potencjach.

Bóle gardła i anginy

Leczenie anginy tylko z użyciem leków naturalnych jest możliwe, ale wiąże się z pewnym ryzykiem, gdyż angina paciorkowcowa może spowodować powikłania narządowe. Czasami trudno jest odróżnić czy zakażenie ma charakter infekcji bakteryjnej, czy jest to jeszcze infekcja wirusowa. Służyć do tego może skala Centora/McIsaaka (tabela 2):

  • Stany zapalne jamy ustnej i gardła
    W przypadku stanów zapalnych jamy ustnej i gardła znakomicie sprawdzają się preparaty ziołowe pod postacią aerozoli, zawierające ekstrakt z propolisu, destylat oczarowy, mentol i olejki eteryczne (anyżowy, z drzewa herbacianego, eukaliptusowy, tymiankowy, szałwiowy, goździkowy, cynamonowy, cytronelowy). Wszystkie te substancje wchodzą w skład preparatu Anginbon. Dobrze jest też płukać gardło stężonymi ekstraktami ziołowymi. Zazwyczaj sugeruję łączenie kropli ziołowych z receptury Ojca Grzegorza Sroki (Receptura II), którą zalecam minimalnie rozcieńczyć w wodzie i płukać gardło co godzinę.
  • Leczenie bólu gardła i anginy
    Również leki homeopatyczne mogą być używane w leczeniu bólów gardła i anginy. O części z tych leków pisałem powyżej. Pierwszym z nich jest Belladonna. Zapaleniu gardła w tym przypadku towarzyszy ból przy przełykaniu, chorzy odnoszą wrażenie jakby ktoś ściskał im gardło z zewnątrz. Dolegliwościom towarzyszą bóle uszu. Pacjent może mieć także ogólne objawy, czyli obfite pocenie, nadwrażliwość na hałas, światło, dotyk. Zaleca się potencję 9CH co godzinę w ostrym stanie. Innym lekiem, o którym już wspomniano jest Apis mellifica. Osobiście zachęcam do potencji 15CH, inne źródła podają 9CH, ale nie niższe. Ból jest palący, chory nie odczuwa pragnienia i, co charakterystyczne, dolegliwości zmniejszają się po wypiciu zimnych płynów. Chłód pomaga w tym schorzeniu. Te dwa leki stosuje się zazwyczaj na początku trwania anginy, gdy jej forma staje się bardziej zaawansowana można zaproponować lek Phytollacta. W jego obrazie można spodziewać się silnych bólów przy przełykaniu, które promieniują do uszu. Są one tym bardziej nieprzy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy