Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia dzieci

21 sierpnia 2019

NR 14 (Sierpień 2019)

Naturalne sposoby na zaparcia u dzieci

0 79

U dzieci – istot niezwykle delikatnych od pierwszych dni życia wykształcają się komórki ciała, tworzy się coraz to bardziej złożona struktura, a przez pierwsze lata życia dojrzewa ich układ pokarmowy. Prawidłowy rozwój tego układu oddziałuje na zdrowie całego organizmu i samopoczucie maluszka.

Odpowiednie żywienie młodego człowieka ma ogromny wpływ na jego zdrowie w życiu dorosłym. Wrażliwy i delikatny układ pokarmowy dziecka rozwija się jeszcze przez wiele lat po narodzinach. Wymaga on wyjątkowej troski. Ponieważ u małych dzieci nie jest w pełni wykształcona mikroflora jelitowa, dziecko szczególnie narażone jest na wszelkie zatrucia, alergie pokarmowe czy infekcje.
Jakość mikroflory jelitowej, której dojrzałość osiąga się mniej więcej w wieku 3 lat od narodzin, u każdego dziecka jest inna. Skład mikroflory nie u wszystkich jest jednakowy, jest zależny na przykład od rodzaju porodu albo od tego, jak długo matka karmiła piersią. Mikroflora składa się w różnych proporcjach z pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus oraz Bifidobakterii. Ich rozwój wspierają oligosacharydy – węglowodany złożone zawarte w mleku mamy. Jako pożywka dla pożytecznych bakterii pomagają w procesie fermentacji niestrawionych resztek pokarmowych, a także chronią organizm przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych1.
Wielu badaczy podkreśla, że pierwsze 1000 dni życia dziecka jest najbardziej newralgiczne. 
W tym okresie wykształcają się najważniejsze organy młodego człowieka. Należy zwracać szczególną uwagę na wszelkie sygnały dyskomfortu, które będzie nam komunikowało dziecko, dlatego tak istotna jest baczna obserwacja maluszka. Wrażliwy żołądek dziecka będzie reagował na niewłaściwe pokarmy, więc istotne będzie zapewnienie mu bezpiecznej żywności. A jaka to żywność? Z pewnością ta najbardziej naturalna, pochodząca od matki2.
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca karmienie piersią przynajmniej do 6. miesiąca życia dziecka. Liczne badania donoszą, że karmienie piersią jest właściwe nawet do 3. roku życia. Naturalne karmienie piersią w dłuższej perspektywie wpływa na zdrowy rozwój dziecka.
 Paradoksalnie, najlepsze rozwiązanie jest najprostsze i najtańsze. Mleko matki, które zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze, zapewniające prawidłowy rozwój dziecka, dodatkowo chroni przed chorobami i infekcjami. Tak to natura zaprojektowała. W trosce o zdrowie maluszka warto przemyśleć, czy zasadne jest wydawanie pieniędzy na drogie, modyfikowane mleka z najwyższej półki – jako wyłączny pokarm niemowlęcia. Układ pokarmowy dziecka będzie działał prawidłowo, nie będą mu dokuczać częste kolki, zaparcia czy ulewania, o ile to możliwe – będzie karmione w sposób naturalny3.
U dziecka może wystąpić wiele dolegliwości trawiennych. Niektóre z nich mogą występować na tle emocjonalnym. Czujna obserwacja opiekunów może zapobiec dotkliwym skutkom.

Zaparcia – trudna sprawa

Nie tylko dorośli, ale i duża część dzieci cierpi na zaparcia. Dolegliwość ta dotyka szczególnie osoby mieszkające w dużych miastach, gdzie w porównaniu z terenami wiejskimi spożywa się więcej produktów oczyszczonych, a mniej błonnika. Zaparcia u niemowląt najczęściej pojawiają się w przypadku, kiedy nie były karmione piersią. Zwykle dolegliwość ta dotyka dzieci otyłe, z zaburzeniami metabolicznymi. Jeśli zaparcia u dziecka są częste i towarzyszą im bóle przy wypróżnianiu oraz gdy występuje nieregularność w oddawaniu stolca, te sygnały powinny być dla nas ostrzeżeniem.
Zaparcie to stan, w którym występują zbyt długie przerwy pomiędzy wypróżnieniami (rzadziej niż 2 razy w tygodniu) lub/i stolce oddawane są z dużym wysiłkiem. Przewlekłe zaparcia najczęściej prowadzą do wielu schorzeń, na przykład takich jak nadciśnienie i miażdżyca tętnic. Zaparcia są źródłem wielu dysfunkcji. Cuchnące gazy połączone ze wzdęciami, kolki jelitowe, ociężałość czy złe samopoczucie to najbardziej charakterystyczne objawy. Zaparcia mogą także doprowadzić do samozatrucia organizmu.
Znane jest powiedzenie, że „zdrowie zaczyna się od jelit”. Starożytne systemy medyczne wielokrotnie zwracały uwagę na to, że prawidłowy stan jelit jest kluczem do długowieczności.
O zaparciach u niemowląt można mówić, kiedy przy oddawaniu stolca pojawiają się pewne charakterystyczne objawy towarzyszące. Zaobserwujemy, że brzuszek malca jest wypukły i twardy, dziecko płacze, a wizyta w toalecie sprawia mu ból. Wypróżnianie się trwa kilka minut i okupione jest wielkim wysiłkiem. Stolec jest twardy i zbity, a powinien mieć raczej konsystencję papki. O zaparciach świadczy także częstotliwość wypróżniania się. Jeśli stolec oddawany jest rzadziej niż raz na trzy dni, a także jest twardy i zbity – można podejrzewać zaparcie.
Nieprawidłowe odżywianie, brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia, niezbilansowana dieta – dotykają coraz częściej dzieci i młodzież. Powiązane jest to także z problemem nadwagi i otyłości, co potęguje zaparcia czynnościowe. Tylko 5% zaparć jest spowodowanych chorobami, na przykład takimi jak: choroba Hirschsprunga, niedoczynność tarczycy, choroby układu nerwowego i mięśniowego, mózgowe porażenie dziecięce, zespół Downa lub alergia pokarmowa i celiakia. W ponad 90% przypadków zaparcia wynikają ze świadomego powstrzymywania się przed defekacją. Często takie zachowania mają podłoże emocjonalne. Jeśli celowe powstrzymywanie wypróżniania trwa dłuższy czas, może dojść do niebezpiecznych nawyków powstrzymywania wypróżnień4.

Jak naturalnie poradzić sobie z zaparciami? Naturalna apteczka młodego pacjenta – zioła i dieta

Wielu dorosłych sięga po mieszanki przeczyszczające na bazie senesu, rzewienia lub kory kruszyny. Mogą one doraźnie pomóc, jednak pamiętajmy, że częste i nieodpowiedzialne ich zażywanie może doprowadzić nawet do uszkodzenia nerwów mięśni gładkich jelita grubego. W naturze dostępnych jest wiele łagodnych, a przy tym skutecznych ziół, warzyw i owoców, które mogą przynieść ulgę i pomoc.
Nie tylko dieta czy stosowanie ziół mogą być pomocne w leczeniu i zapobieganiu zaparć. Według najnowszej piramidy żywienia dla dzieci i młodzieży z 2019 roku, u samej podstawy jest ruch na świeżym powietrzu5. Regularna aktywność fizyczna może w efektywny sposób przynieść zamierzone skutki. W piramidzie znajdują się także konkretne zalecenia zdrowotne: jak długo, jaką ilość godzin powinno wynosić korzystanie z urządzeń elektronicznych. Piramida zawiera również wskazówki dotyczące higieny osobistej. Piramida Zdrowego Żywienia i Stylu Życia została opracowana dla dzieci i młodzieży od 4 do 18 lat. Stosując jej zalecenia, można uniknąć wielu nieprzyjemnych dolegliwości, na przykład takich jak otyłość czy przewlekłe problemy trawienne6.
Tak wiele zależy od stylu życia. Widzimy więc, że w przypadku zaparć dużą rolę odgrywa to, co się na co dzień pojawia na talerzu.
 

Ryc. 1. Piramida Zdrowego Żywienia i stylu życia dzieci i młodzieży (4–19 lat). Spożywanie produktów spożywczych
w odpowiednich ilościach i proporcjach oraz codzienna aktywność fizyczna i inne elementy stylu życia są kluczem do
zdrowia, prawidłowego rozwoju i dobrych wyników w nauce


Przed zastosowaniem jakiejkolwiek domowej kuracji najlepiej skonsultować się z pediatrą. Podane w artykule wskazówki są potwierdzone naukowo, jednak wymagana jest m.in. znajomość interakcji ziół z ewentualnymi lekami czy pokarmem. Każde dziecko jest inne, ma inną wrażliwość i metabolizm. Na dziecku lepiej nie eksperymentować, a wizyta u lekarza jest zasadna.
Do diety powinno się włączyć potrawy z dużą zawartością błonnika i pektyn. W walce z zaparciami trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, by dostarczać organizmowi odpowiednią ilość płynów. Dobrą praktyką jest rozpoczęcie dnia od wypicia na czczo szklanki przegotowanej wody. Można wie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy