Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

26 października 2018

NR 9 (Październik 2018)

Probiotyki jako wsparcie mikroflory w trakcie i po antybiotykoterapii

0 20

W praktyce klinicznej często spotykamy się z dylematem, jaki rodzaj probiotyków zalecić pacjentowi podczas antybiotykoterapii oraz jak długo stosować je po jej zakończeniu. Na krajowym rynku mamy obecnie kilkadziesiąt rodzajów preparatów probiotycznych, jednak probiotyk probiotykowi nierówny.

Część tych preparatów nie została poddana szczegółowym badaniom, jakość innych jest wątpliwa ze względu na mniejszą niż deklarowana ilość szczepów bakteryjnych i mniejszą ich żywotność, a co się z tym wiąże – skuteczność ich spada. Zacznijmy jednak od tego, na co mają one działać?

Mikrobiota, mikrobiom, mikroflora… 

Mikrobiota to termin używany w Europie, określający wszystkie drobnoustroje zasiedlające ludzki organizm oraz ich geny (bakterie, wirusy, eukariota). Mikrobiom określa geny mikrobioty. W terminologii naukowej określenia „mikrobiota” i „mikrobiom” zastąpił termin „mikroflora” jelitowa1.
W skład ludzkiej mikrobioty wchodzi blisko 1000 gatunków bakterii, w tym ok. 150–170 dominuje u danej osoby. Jednak liczba genów drobnoustrojów to już ok. 3 miliony1, 2. Dysbioza oznacza natomiast zaburzenie w proporcji składu i funkcji drobnoustrojów. Z takimi zaburzeniami wiąże się wiele chorób, w tym – biegunka po antybiotykoterapii, zespół jelita drażliwego, tzw. zespół nieszczelnego jelita, nieswoiste zapalenie jelit, cukrzyca, otyłość i alergie. Istnieją także naukowo dowiedzione zależności między zespołami ze spektrum autyzmu, depresją, chorobami neurodegeneracyjnymi a dysbiozą w przewodzie pokarmowym2.
Na skład mikrobioty wpływają:

  •     probiotyki,
  •     prebiotyki, czyli składniki pokarmowe nieulegające trawieniu (inulina i fruktooligosacharydy), które są pożywką dla właściwej mikrobioty i stymulują jej rozwój,
  •     synbiotyki, czyli probiotyki w połączeniu z prebiotykami,
  •     antybiotyki niewchłaniające się z przewodu pokarmowego (np. rifaksymina),
  •     przeszczep mikrobioty przewodu pokarmowego (w uzasadnionych przypadkach).

Jak działają probiotyki?

Probiotyk to żywy drobnoustrój, który w odpowiedniej dawce przynosi korzystne efekty zdrowotne. Zaliczamy tu wszystkie bakterie produkujące kwas mlekowy, rodzaj Lactobacillus (np. L. casei, L. acidophilus, L. reuteri, L. rhamnosus) i Bifidobacterium (np. B. animalis), a także drożdżaki Saccharomyces boulardii1.
Mechanizmy działania tych bakterii od wielu lat są przedmiotem badań. Najistotniejsze ich funkcje to:

  •     ochrona przed kolonizacją niekorzystnymi bakteriami,
  •     produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz wpływ na pasaż jelit,
  •     stabilizacja mikrobioty,
  •     udział w wymianie enterocytów,
  •     walka z patogenem,
  •     udział w produkcji witamin,
  •     stabilizacja bariery jelitowej,
  •     metabolizm soli kwasów żółciowych,
  •     aktywność enzymatyczna,
  •     neutralizacja karcynogenów,
  •     modulacja immunologiczna,
  •     działanie endokrynne i neurogenne.

Mamy wybór różnych postaci probiotyków, większość z nich zarejestrowana jest jako suplementy diety lub produkty specjalnego przeznaczenia medycznego, nieliczne jako produkt leczniczy1, 2. Wyróżniamy kapsułki, saszetki i krople, dodawane są również do popularnych produktów spożywczych, takich jak jogurty i kefiry, są też obecne w produktach fermentowanych, takich jak kiszonki czy spec...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy