Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

21 sierpnia 2019

NR 14 (Sierpień 2019)

Naturalne leczenie giardiozy – zioła, dieta, probiotyki

0 156

Giardioza to choroba spowodowana zarażeniem pierwotniakiem Giardia lamblia. Infekcja tym pasożytem występuje powszechnie na całym świecie i jest jedną z najczęstszych chorób biegunkowych oraz pasożytniczych u ludzi. Znana jest od 1681 roku, kiedy to po raz pierwszy van Leeuwenhoek rozpoznał te drobnoustroje w skonstruowanym przez siebie mikroskopie.

Objawową postać choroby diagnozuje się u 280 mln ludzi rocznie. Parazytoza ta najczęściej występuje w krajach rozwijających się. Na obszarach, gdzie panują złe warunki sanitarne zarażonych może być od 20 do 30% ludności. W uprzemysłowionych rejonach świata zapadalność szacowana jest na 2–10%, przy czym znacznie częściej chorują dzieci. Giardia lamblia jest także jedną z najczęstszych przyczyn biegunki podróżnych1.


R E K L A M A


Zakażenie pasożytem odbywa się drogą pokarmową, przez spożycie żywności lub wody zawierającej cysty Giardia lamblia oraz międzyosobniczo drogą feralno-oralną, w tym także przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami (toalety, miejsca publiczne). Aby doszło do zarażenia, wystarczy połknięcie niewielkiej ilości cyst pierwotniaka, nawet mniejszej niż 102. Infekcja ma miejsce w świetle jelita cienkiego, ale pasożyt może dostać się także do pęcherzyka żółciowego oraz przewodów trzustkowych, powodując stany zapalne w tych strukturach anatomicznych. W jelicie trofozoity giardii przylegają do błony śluzowej powodując apoptozę enterocytów, zwiększoną przepuszczalność jelitową oraz w konsekwencji zaburzenie wchłaniania składników odżywczych. Obecność pierwotniaka prowadzi do zmian morfologicznych w obrębie śluzówki jelita charakterystycznych dla celiakii, takich jak skrócenie mikrokosmków jelitowych oraz przerost krypt. Pojawia się niedobór enzymów trawiących dwucukry (disacharydaz), czego konsekwencją jest nietolerancja laktozy. Skutkiem uszkodzenia nabłonka jelita może być biegunka, jeden z głównych objawów inwazyjnej giardiozy3. Badania na zwierzętach pokazują, że giardia nie jest w stanie przetrwać w jelicie bez obecności kwasów żółciowych, dlatego często obserwuje się zaburzenia wchłaniania tłuszczów przy infekcji tym pasożytem4. Ekspozycja na żółć jest bodźcem stymulującym tworzenie cyst, które następnie są wydalane razem z masami kałowymi5.
 

Fot. 1. Trofozoit Giardia lamblia – forma wegetatywna pasożyta


Większość infekcji Giardia intestinalis przebiega bezobjawowo. Bardziej nasilone parazytozy manifestują się zmęczeniem, niedożywieniem, biegunką, odbijaniem, bólami i wzdęciami brzucha, mogą pojawiać się także zaparcia oraz charakterystyczne dla giardiozy tłuste stolce. Obecność pasożyta prowadzi do zaburzenia wchłaniania jelitowego, czego konsekwencją są niedobry żywieniowe oraz utrata masy ciała. Gdy taki stan kliniczny występuje u dzieci, może prowadzić do zahamowania wzrostu i rozwoju, w tym deficytów poznawczych6. Niezależnie od tego czy infekcja ma charakter objawowy, czy brakuje symptomów klinicznych, zgodnie z oficjalnymi rekomendacjami należy podjąć terapię w celu usunięcia pasożyta z organizmu człowieka7.
Bez zastosowania leczenia objawy infekcji utrzymują się zwykle od 6 do 10 tygodni. Należy jednak pamiętać, że 20–80% osób zarażonych nie wykazuje symptomów chorobowych8. Osoby charakteryzujące się prawidłową odpowiedzią immunologiczną oraz zdrowym przewodem pokarmowym nie są podatne na przewlekłe infekcje. U takich pacjentów w ciągu kilku tygodni pierwotniak jest usuwany z przewodu pokarmowego dzięki naturalnym mechanizmom odpornościowym. W sytuacji gdy giardioza nie zostanie zwalczona przez organizm, rozwija się przewlekła infekcja, której towarzyszy uszkodzenie śluzówki przewodu pokarmowego. Częste i długotrwałe zarażenia lamblią prowadzą do niedoborów składników odżywczych, niedokrwistości oraz niedożywienia, co u dzieci powoduje ograniczenia rozwoju psychicznego i fizycznego. Następstwa takiej infekcji mogą powodować komplikacje także po czasie inwazji, kiedy pierwotniak nie występuje już w jelitach zarażonej osoby. Istnieje coraz więcej dowodów na utrzymywanie się niskiego stopnia aktywnego procesu zapalnego pomimo braku obecności pasożytów. Po przebytej, skutecznie leczonej giardiozie mogą występować zaburzenia czynnościowe w obrębie przewodu pokarmowego charakterystyczne dla zespołu jelita nadwrażliwego czy syndromu przewlekłego zmęczenia9.


R E K L A M A


Fitoterapia

Berberys zwyczajny (Berberis vulgaris) był już w czasach starożytnych znany jako skuteczny środek w terapii biegunki, jednego z głównych objawów inwazyjnej giardiozy. Składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za takie działanie jest między innymi berberyna, jeden z najbardziej znanych we współczesnej fitoterapii alkaloidów roślinnych.
 

Ryc. 1. Wzór chemiczny berberyny, alkaloidu
o aktywności przeciwpierwotniakowej
Źródło: //pl.wikipedia.org/wiki/Berberyna


Poza berberysem zwyczajnym, występuje ona także w innych gatunkach należących do rodzaju Berberis (np. azjatycki surowiec Berberis arista) oraz w glistniku jaskółczym zielu (Chelidonium majus). Ponadto znajduje się w roślinach, takich jak gorzknik kanadyjski (Hydrastis canadensis), cynowód chiński (Coptis chinensis, Huang lian, złote nici), czy korkowiec amurski (Phellondendron amurense). Berberyna posiada szeroką aktywność przeciwdrobnoustrojową, a także korzystny wpływ na gospodarkę węglowodanową i lipidową organizmu człowieka. Wykazano również jej działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, neuroprotekcyjne oraz modulujące skład mikrobioty jelitowej. W ostatnich latach jest substancją czynną budzącą szerokie zainteresowanie naukowców oraz przedmiotem licznych badań klinicznych. W latach 70. XX wieku przeprowadzono je także u pacjentów borykających się z infekcją Giardia intestinalis.
Badano dzieci w wieku od 5 miesięcy do 14 lat (średnia wieku 5 lat) zarażonych Giardia intestinalis. 42 pacjentów otrzymywało berberynę w dawce 10 mg/kg m.c./dzień doustnie przez 10 dni. Berberyna spowodowała wyleczenie infekcji porównywalne z lekami standardowo stosowanymi w terapii giardiozy, takimi jak metronidazol czy furazolidon. U 90% pacjentów po leczeniu nie wykazano obecności pasożyta w próbkach stolca. W niewielkiej ilości przypadków nastąpił nawrót po 1 miesiącu. Brak działań ubocznych takiej terapii może być wskazaniem do leczenia giardiozy u małych dzieci za pomocą berberyny10.
 

Tab. 1. Porównanie skuteczności berberyny oraz innych leków stosowanych w terapii giardiozy
LEK DAWKA
MG/KG/
DZIEŃ
ILOŚĆ DAWEK
PODZIELONYCH
CZAS
BADANIA
(LICZBA
DNI)
LICZBA
OSÓB
BADANYCH
LICZBA OSÓB
Z NEGATYWNYMI WYNIKAMI
BADANIA STOLCA (%)
PO ZAKOŃCZENIU BADANIA
LICZBA OSÓB
Z NEGATYWNYMI WYNIKAMI
BADANIA STOLCA (%)
1 MIESIĄC PÓŹNIEJ
berberyna 5
5
10
10
3
3
3
3
5
10
5
10
30
36
29
42
14 (47)
20 (55)
20 (68)
38 (90)
12 (40)
16 (44)
18 (62)
35 (83)
chlorowodorek
chinakryny
5 3 7 46 46 (100) 43 (93)
furazolidon 5 3 7 108 100 (92) 95 (90)
metronizadol 20 3 5-7 88 85 (95) 80 (90)

Źródło: Suraj Gupte; Use of Berberine in Treatment of Giardiasis, American Journal of Diseases of Children. 1975; 129(7): 866.

Czosnek

Czosnek Alium sativum był od dawna używany w medycynie tradycyjnej jako środek o działaniu przeciwdrobnoustrojowym oraz przeciwpasożytniczym. Składnikami aktywnymi są tutaj związki siarki, które stanowią 2,3% składu bulwy świeżej rośliny. Substancje te stają się aktywne przeciwdrobnoustrojowo na skutek niszczenia ścian komórkowych (miażdżenia surowca), kiedy to zachodzą odpowiednie przemiany enzymatyczne11. 
W obecnych czasach dysponujemy coraz większą ilością dowodów naukowych na temat skuteczności terapeutycznej czosnku w stosunku do wielu organizmów chorobotwórczych, w tym Giardia intestinalis. Badania in vitro wykazały, że czosnek powoduje utratę ruchliwości, a także utratę elektrochemicznego potencjału błonowego komórek pierwotniaka oraz oderwanie od miejsca adhezji do powierzchni, na jakiej Giardia pasożytuje12.
W badaniach klinicznych wykazano skuteczność preparatów czosnku w terapii giardiozy u dzieci. Badania prowadzono na 26 osobach zakażonych Giardia lamblia. Pacjent...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy