Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

25 sierpnia 2022

NR 32 (Sierpień 2022)

Rola mumio shilajitu w leczeniu zwyrodnień stawów

0 70

Choroba zwyrodnieniowa stawów to choroba charakteryzująca się postępującą utratą chrząstki stawowej[1]. Około 80–90% ludzi obu płci ma oznaki choroby zwyrodnieniowej stawów po osiągnięciu 65. roku życia[2]. Główne objawy kliniczne u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów to ból i niepełnosprawność[3]. Obecnie żadna terapia nie może zmniejszyć ani zatrzymać progresji choroby zwyrodnieniowej stawów[4].

Konwencjonalne terapie, takie jak leki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), tylko zmniejszają ból i poprawiają funkcjonowanie stawów. Długotrwałe stosowanie tych leków wiąże się jednak z istotnymi skutkami ubocznymi ze strony przewodu pokarmowego, nerek i układu krążenia[5, 6]. W medycynie tradycyjnej/ludowej mumio stosuje się w leczeniu złamań kości i bólu stawów.

Rola medycyny tradycyjnej w leczeniu

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest postępującą chorobą stawów z kliniczną utratą ruchu i nasilającym się bólem. Różne czynniki ryzyka, takie jak uraz, starzenie się, otyłość i predyspozycje genetyczne, mogą być odpowiedzialne za rozwój choroby zwyrodnieniowej stawów[7].
Medycyna tradycyjna (TM) odnosi się do wiedzy, umiejętności i praktyk opartych na teoriach, wierzeniach i doświadczeniach rdzennych różnych kultur, stosowanych w celu utrzymania zdrowia oraz zapobiegania, diagnozowania, poprawy lub leczenia chorób fizycznych i psychicznych[8]. W ten sposób prowadzone są różne badania na temat medycyny tradycyjnej i udowodniono korzystne dla zdrowia działanie naturalnych związków leczniczych w wielu chorobach[9]. Tradycyjną medycynę podzielono na różne systemy, w tym tradycyjną medycynę perską (TPM), tradycyjną medycynę arabską, tradycyjną medycynę chińską (TCM) i tradycyjną medycynę indyjską (ajurweda)[10]. Biorąc to pod uwagę na szczególne miejsce zasługuje mumio, który jest powszechnie stosowany w wielu systemach medycyny tradycyjnej. 

POLECAMY

Czym jest Mumio?

Mumio, znany jest również jako Shilajit, Silajita, Marathi lub Gujarati (w języku hindi), Asphalt (w języku angielskim), Silajatu (w języku bengalskim), sok skalny (w Tybecie), zdobywca gór i niszczyciel słabości (w sanskrycie), Hajarul-Musa lub Araq-al-jibal (po arabsku), Moomiaii lub Mumnaei (po persku), μούμια (po grecku), Myemu (po rosyjsku), Mumie (po niemiecku), Mineral Pitch, Jew’s Pitch, Mineral Wax i Brag-shun. Jest to naturalna substancja wieloskładnikowa, która używana była od ponad 3000 lat, o gorzkim smaku i kolorze od bladobrązowego do czarnobrązowego o właściwościach odmładzających i adaptogennych[11].
Mumio powstaje w niewielkich ilościach przy ściśle określonych warunkach pogodowych w lecie; uzyskiwany jest ze stromych skał na dużych wysokościach, gdy staje się bardziej lepki i jest wytłaczany z poszczególnych warstw skał[12]. W niektórych częściach świata mumio w większości wypływa z warstw skał, takich jak Himalaje, można go również znaleźć w takich krajach, jak Iran, Afganistan, Nepal, Bhutan, Pakistan, Chiny, Tybet, Kaukaz, Rosja, Tybet i Norwegia na wysokości od 1000 do 5000 m n.p.m.[13]
Nie do końca wiadomo, w jaki sposób związek ten powstaje, istnieją różne teorie odnośnie źródła jego pochodzenia i są to teorie biologiczne, geologiczne i biominerologiczne. Teoria biologiczna sugeruje, że produkowany jest on z martwych resztek roślinnych lub odchodów w niektórych warunkach fizykochemicznych. Zwolennicy teorii geologicznej twierdzą, że mumio jest produktem długich geologicznych procesów, zaś zwolennicy teorii biominerologicznej sugerują, że związek ten jest produktem ubocznym mechanicznego zanieczyszczenia skroplonego prekursora mumio w połączeniu ze składnikami mineralnymi[14]. Różne czynniki, w tym region produkcji, gatunek rośliny, geologiczna natura skały i gleby, lokalna temperatura, wilgotność i wysokość wpływają na skład i właściwości terapeutyczne mumio, chociaż skład chemiczny i właściwości fizyczne próbek shilajit z różnych krajów są bardzo porównywalne, a liczne komponenty są obecne w różnych proporcjach[15]. Wszystkie te czynniki wpływają na skład i proporcje składników odżywczych w mumio, które składa się z organicznych (60–80%) i nieorganicznych (20–40%) związków i pierwiastków śladowych (żelazo, wapń, miedź, cynk, mangan, molibden, fosfor)[16]. Wczesne badania nad chemiczną naturą shilajit w latach 80. XX w. wykazały, że ok. 60–80% jego składu to humus (czarnoziem), a także kilka innych składników organicznych, wśród których można wyróżnić kwas benzoesowy, hipurowy, kwasy tłuszczowe, ichtiol, kwas elagowy, żywice, substancje woskowe, gumy, albuminoidy, substancje roślinne, triterpeny, sterole, aromatyczny kwas karboksylowy, 3,4-benzokumaryny, aminokwasy i lipidy fenolowe[17]. Ponadto shilajit może zawierać ponad 84 minerały, takie jak m.in. srebro, miedź, ołów, żelazo i cynk. Dibenzo-α-pirony, kwas fulwowy i kwas humusowy (HA) to najważniejsze i najbardziej aktywne związki odpowiedzialne za różne korzystne dla zdrowia efekty, takie jak poprawa pamięci i działanie neuroprotekcyjne, działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne[18].

Właściwości Mumio

Tradycyjnie ludzie, w tym dorośli i dzieci z różnych krajów, takich jak Indie i Nepal, spożywają shilajit doustnie po zmieszaniu go z mlekiem w trakcie śniadania[19]. Razi, słynny perski lekarz, przepisywał mumio w różnych sytuacjach i chorobach, takich jak urazy, łagodzenie bólu, złamania, okaleczenia, bóle głowy, kurcze, ból ucha, astma, ból śledziony i drgawki pediatryczne[20]. Ponadto specjaliści medycyny tradycyjnej twierdzą, że mumio jest skuteczny w leczeniu braku pożądania seksualnego, kamieni nerkowych, bólu i złamań kości, choroby zwyrodnieniowej stawów, zapalenia stawów kręgosłupa, obrzęków, hemoroidów, a także w zapobieganiu starzenia się oraz jako środek odmładzający. Wykazuje on również działanie antyseptyczne, jest pomocny w leczeniu otyłości, anoreksji i redukcji tkanki tłuszczowej[15]. Niestety, istnieje ograniczona liczba dobrze zaprojektowanych badań naukowych, które zbadały terapeutyczne efekty preparatu shilajit i jego działanie na różne ludzkie tkanki lub komórki.

Shilajit w chorobie zwyrodnieniowej stawów

W omawianym badaniu oceniano wpływ shilajitu na eksperymentalną chorobę zwyrodnieniową stawów u szczurów 7, 14 i 21 dni po indukcji choroby zwyrodnieniowej stawów (OA). Wywołano je przez wstrzyknięcie jodooctanu sodu (MIA) do przestrzeni stawowej. W badaniu hipolokomocja i nieprawidłowy chód były widoczne po 48 godzinach indukcji zwyrodnienia stawów u wszystkich szczurów doświadczalnych. W zaatakowanych nogach zaobserwowano kulawiznę. Zwierzęta nie utrzymywały ciężaru na zajętej kończynie, a zgięcie i wyprost nie zostały wykonane całkowicie w porównaniu ze stroną przeciwległą. Nieuszkodzona kończyna miała typowe zgięcie i wyprost kolana. W grupie, której wstrzyknięto sól fizjologiczną, nie wystąpiły abnormalne zmiany i obrzęk. Powierzchnia stawowa wydawała się gładka, błyszcząca, bladoniebieska i przezroczysta. W dwóch grupach obserwacyjnych (OA i Shilajit) wzrost średnicy stawu osiągnął maksymalny rozmiar po 3 dniach, a następnie zaczął się zmniejszać u szczurów leczonych shilajitem do końca badania. Niezwykłe zmiany makroskopowe w stawach grup OA i Shilajit to obrzęk i zaczerwienienie we wczesnym stadium. Powierzchnia chrząstki była szorstka i nieprzejrzysta. Drobne rozszczepy, nadżerki i mniejsze owrzodzenia zaobserwowano w obu grupach obserwacyjnych po 7 dniach. Tkanki miękkie wokół stawów były przekrwione i pogrubione. Uszkodzenia stawowe postępowały do 21. dnia, a kość podchrzęstna była odsłonięta u niektórych nieleczonych szczurów. W grupie Shilajit chrząstka stawowa stawu kolanowego była blada i miała wygląd zbliżony do normalnego u niektórych szczurów. Jednakże, na powierzchni chrząstki stwierdzono sporadyczne mikroszczeliny i pęknięcia. W badaniu histopatologicznym po 7 i 14 dniach chrząstka stawowa wykazała nieregularną powierzchnię, migotanie i kilka szczelin, nekrotyczne chondrocyty, utratę zabarwienia błękitem toluidynowym oraz zniszczenie kości podchrzęstnej i zapalenie błony maziowej. Stopniowanie zmian wykazało uszkodzenia umiarkowane do zaawansowanych w obu grupach OA i Shilajit bez znaczących różnic w tych kursach. 
Po 21 dniach zmiany zwyrodnieniowe stawów i nasilenie zapalenia błony maziowej postępowały w grupie OA, ale wodny ekstrakt shilajitu wykazywał istotne zmniejszenie histopatologicznego stopnia uszkodzenia stawów i zapalenia błony maziowej (p ≤ 0,05). Shilajit istotnie złagodził stan zapalny błony maziowej w porównaniu z grupą...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy