Dołącz do czytelników
Brak wyników

Medycyna wschodu

19 kwietnia 2021

NR 24 (Kwiecień 2021)

Terapie TCM w leczeniu endometriozy

0 162

Endometrioza – choroba, która dokucza wielu kobietom. Wywołuje nieprzyjemne dolegliwości podczas trwania menstruacji, takie jak poczucie bólu czy ciągnięcia nie tylko w okolicach podbrzusza, a w niektórych przypadkach także odcinka lędźwiowego kręgosłupa, pęcherza moczowego oraz jelit. Choroba, która może też stanąć na drodze spełnienia marzenia o posiadaniu potomka1. Czy można łagodzić jej objawy? Czy da się doprowadzić do pełnej remisji? Czy możliwe jest zajście w ciążę, cierpiąc na nadmiernie gromadzące się endometrium?

Medycyna naturalna może w tym pomóc, ale nie daje 100-proc. gwarancji wyleczenia nadmiernie gromadzącego się endometrium. Natomiast za pomocą odpowiedniej diety, ziół, suplementów oraz zabiegów akupunktury pomaga zniwelować skutki tej choroby i na pewno wyciszyć objawy endometriozy. A to daje ogromne szanse na pozbycie się dolegliwości bólowych oraz… spełnienie marzenia o dziecku. 

Endometrioza a przyczyny z punktu widzenia medycyny akademickiej

Badania naukowe jako główną przyczynę powstawania endometriozy uznają:

  • zmiany hormonalne, 
  • niedobór żelaza w organizmie,
  • stany zapalne miednicy,
  • przebyte operacje w obszarze miednicy,
  • aborcje,
  • obniżenie odporności,
  • osłabioną pracę wątroby (dysfunkcje),
  • czynniki genetyczne2. 

Endometrioza a medycyna chińska 

Macica w medycynie chińskiej uznawana jest za tzw. narząd cudowny, wykazujący zarówno działanie energii Yin (trzymając i przechowując krew oraz odżywiając płód) oraz energii Yang (odpowiadając za usuwanie krwi menstruacyjnej i akcję porodową). 
W dziełach klasycznych wskazuje się na jej silne połączenie z Sercem (przechowującym Shen, czyli duszę) i Nerkami (przechowującymi Jing, czyli tzw. esencję – energię urodzeniową)3.
 

Tab. 1. Faza cyklu menstruacyjnego a produkty, które warto uwzględniać w danej fazie, oraz te, których należy unikać5, 6
FAZA I (krwawienie, 1.–5. dzień) FAZA II (czas po krwawieniu, 6.–11. dzień)

Zalecane pokarmy:

  • ryż
  • ryby
  • daktyle
  • jagody goji (można dodawać je do kompotów oraz
    po prostu zalewać gorącą wodą i pić w formie naparu)
  • ciemnozielone warzywa
  • fasola mung
  • komosa ryżowa
  • kasza jaglana
  • kardamon
  • rozmaryn
  • tymianek

Tego unikaj:
Cytrusy, nabiał, surowe owoce i warzywa, czekolada, smażone potrawy

Zalecane pokarmy:
  • jajka,
  • daktyle,
  • buraki,
  • granat,
  • czereśnie,
  • czarny sezam,
  • jarmuż,
  • kapusta,
  • natka pietruszki,
  • czerwone wino,
  • słodkie warzywa (marchew, ziemniaki, dynia, koper włoski,
  • bataty),
  • pokrzywa (napar do 2 × dziennie)
  • spirulina i chlorella
Tego unikaj:
Cytrusy, nabiał, surowe owoce i warzywa, czekolada, smażone
potrawy
FAZA III (owulacja, 12.–17. dzień) FAZA IV (faza lutealna, 18.–28. dzień)
Zalecane pokarmy:
  • czarna fasola, soczewica, sezam, soja
  • masło klarowane
  • migdały
  • kasza jaglana
  • algi morskie (chlorella, spirulina)
  • mleczko pszczele, pyłek pszczeli, pierzga (upewnij się, że nie
  • masz uczulenia na produkty pszczele)
Tego unikaj:
Nabiał, cukier, smażony tłuszcz
Zalecane pokarmy:
  • rzodkiew, rzepa, kalarepa
  • mięta
  • melisa
  • liście maliny
  • koper włoski
  • krwawnik
  • herbata jaśminowa
  • dzika róża
  • czosnek
  • szczypiorek
  • gałka muszkatołowa
  • por
  • szalotka
  • kurkuma
  • rozmaryn

* W tej fazie ważne jest słuchanie potrzeb organizmu – nie ma
zakazów


Przyczyną powstawania endometriozy, z punktu widzenia medycyny chińskiej, może być stres emocjonalny (poczucie winy, nadmierna frustracja, złość, uraz, zamartwianie się – prowadzą one do zastojów Qi Wątroby), rozpoczęcie współżycia w zbyt młodym wieku, praktykowanie współżycia podczas krwawienia menstruacyjnego, zbyt intensywna praca fizyczna lub nadmiernie eksploatujące organizm ćwiczenia fizyczne, nieregularne spożywanie posiłków (okresy głodzenia i nadmiernego objadania się) oraz niezdrowa dieta4. 
Tradycyjna medycyna chińska postrzega endometriozę także jako zaburzenie prawidłowego przepływu energii przez macicę oraz zaburzony przepływ na poziomie Serce–macica–Nerki, czego konsekwencją jest nadmierne gromadzenie się endometrium. Przyczyną takiego stanu, z punktu widzenia żywieniowego, może być przede wszystkim tzw. nadmiar spożywanych produktów wychładzających organizm i śluzotwórczych, wywołujących upośledzenie transformacji śluzu przez śledzionę i kumulowanie się jego nadmiaru (upośledzającego swobodny przepływ energii Qi przez organizm)5. 
Skąd się bierze nadmiar śluzu w organizmie? Przyczyn jest kilka. Począwszy od niezdrowej diety, bogatej w przetworzoną żywność i dużą ilość rafinowanego cukru, niemającą nic wspólnego z naturalnym jedzeniem. Przechodząc przez spożywanie nadmiernej ilości produktów wychładzających (szczególnie w chłodnych okresach roku, jak jesień czy zima). Do takich produktów należą m.in. owoce tropikalne, 
większość produktów nabiałowych (choć nie wszystkie, niektóre z nich mają termikę neutralną lub nawet delikatnie ogrzewającą, jednak zdecydowana większość wychładza). Wychładzające produkty spożywane w okresie jesienno-zimowym potęgują ilość zimna w organizmie, a nadmiar zimna bardzo często prowadzi do gromadzenia się śluzu. Dlaczego? Ponieważ organizm ma za mało energii (ognia), żeby przetrawić i przetransformować śluz, i zaczyna go gromadzić w różnych narządach i tkankach. Można go szukać pod postacią kataru, wiecznie niedrożnych zatok, bólów menstruacyjnych, nadmiernego gromadzenia się endometrium czy też cellulitu4–6. 
Aby nie dopuścić do nadmiernego wychłodzenia oraz gromadzenia się śluzu w organizmie, medycyna chińska zaleca odżywianie według faz cyklu menstruacyjnego. Wskazane produkty w poszczególnych fazach cyklu wspierają prawidłową pracę macicy oraz dostarczenie jej wszystkich niezbędnych składników odżywczych5. 
W pierwszej fazie cyklu zaleca się spożywanie produktów wzmacniających energię Qi i Krew. Druga faza cyklu oparta jest na odbudowie i regeneracji, a także na wzmacnianiu Krwi oraz energii Jing Nerek. Trzecia faza cyklu, na którą przypada owulacja, to czas wprowadzania do organizmu produktów typu Yang. Czwarta faza (szczególnie ważna przy endometriozie) powinna być wspierana produktami wzmacniającymi, ale i poruszającymi energię Qi. 
To ważne, żeby przede wszystkim w ostatniej fazie cyklu menstruacyjnego wspierać macicę w oczyszczaniu z zastojów krwi4–6.

Endometrioza a akupunktura 

Skuteczność zabiegów akupunktury w uśmierzaniu bólu została już wielokrotnie potwierdzona badaniami naukowymi. Została także uznana przez Światową Organizację Zdrowia właśnie jako jedna z metod radzenia sobie z bólem. W Polsce Narodowy Fundusz Zdrowia także dodał ją na listę zabiegów (w konkretnych przypadkach klinicznych) refundowanych. 
W przypadku endometriozy akupunktura nie tylko wspiera terapie niwelujące ból okolic miednicy. Jednym z zadań akupunkturzysty podczas przeprowadzania zabiegu jest wprowadzenie do organizmu (konkretnie do macicy) ruchu, którego do tej pory brakowało w tym organie. Do tego, jak podaje jedno z najstarszych źródeł do czerpania wiedzy na temat akupunktury – Żółty Cesarz, warto stosować punkty Drzewa, punkty na kanale Wątroby i Pęcherzyka Żółciowego oraz punkty na tzw. Kanałach Cudownych7. 
Ponieważ macica uznawana jest za Kanał Cudowny, a jej prawidłowe funkcjonowanie uzależnione jest w dużej mierze od energii Serca (oraz znajdującego się w nim Shen) oraz od energii Nerek (przechowujących esencję urodzeniową Jing), niezbędne jest zadbanie także o prawidłowy przepływ energetyczny przez te kanały. 
Praktykowaną metodą leczenia endometriozy jest także wspieranie pracy Żołądka oraz Śledziony. Usprawnienie ich pracy wpływa pozytywnie na lepsze radzenie sobie z nadmiernie nagromadzonym śluzem (transformowanie go)3, 4, 7.
Jaki efekt powinien osiągnąć akupunkturzysta? Wprowadzenie ruchu do macicy ma na celu wywołać usprawnienie łuszczenia się endometrium i w konsekwencji usunąć jego nadmiar7. 
Najczęściej jednak zabieg akupunk...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy