Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia w onkologii

9 maja 2018

NR 6 (Kwiecień 2018)

Akupunktura jako metoda wspomagająca w onkologii

0 382

Medycyna prowadzi intensywną walkę z nowotworami. Stawką w tej walce jest ludzkie życie, stosowane są więc najpoważniejsze metody i techniki mające zniszczyć rozwijającą się tkankę. Niestety, mają one szereg skutków ubocznych i działań niepożądanych. Nic więc dziwnego, że chorzy szukają dodatkowej pomocy.

 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy akupunktura może stanowić jedyną formę terapii nowotworów?
  • Jakie skutki uboczne choroby nowotworowej może eliminować akupunktura?
  • Czy elektroakupunktura  jest bezpieczną alternatywą leczenia nowotworów?

Choroby nowotworowe stanowią jedno z najpoważniejszych wyzwań stojących przed współczesną medycyną. Z jednej strony onkolodzy nieustannie udoskonalają metody diagnozy i terapii nowotworów, z drugiej zaś ich liczba w społeczeństwie wciąż wzrasta. Prognozy zachorowań na nowotwory w Polsce wskazują, że już za kilka lat mogą one stać się pierwszą przyczyną zgonów w naszym kraju, wyprzedzając choroby układu krążenia1.

Wobec powyższego nie może dziwić, że medycyna prowadzi intensywną walkę z nowotworami. Niestety, w doświadczeniu wielu pacjentów nie tylko sama choroba nowotworowa, ale również skutki terapii powodują cierpienie i znaczne obniżenie jakości życia. Dotyczy to zarówno objawów fizycznych, takich jak ból, suchość w jamie ustnej, zaparcia, nudności i wymioty, jak i istotnego pogorszenia funkcjonowania psychoemocjonalnego, lęku, zaburzeń snu, poczucia zmęczenia, zniechęcenia i apatii.

W tej sytuacji chorzy poszukują dodatkowej pomocy. Jedną z metod, która w ostatnich latach zyskuje coraz większą popularność ze względu na swoją skuteczność i niespotykany profil bezpieczeństwa, jest akupunktura. W czasach, kiedy działanie akupunktury nie było jeszcze dobrze poznane, uważano, że choroba nowotworowa powinna stanowić przeciwwskazanie do stosowania tej metody, co znalazło wyraz w starszych podręcznikach. Niestety, ten nieoparty na żadnych badaniach przesąd wciąż jest obecny w świadomości wielu chorych, a co gorsza – również lekarzy, w tym lekarzy onkologów. Tymczasem badania nad akupunkturą rozwijają się bardzo szybko i dotyczą również jej skuteczności i bezpieczeństwa w różnych wskazaniach w grupie pacjentów onkologicznych. Należy podkreślić, że póki co większość badań koncentruje się na przydatności akupunktury jako metody wspomagającej w onkologii, pozwalającej zminimalizować objawy choroby nowotworowej, ale również działania uboczne i niepożądane stosowanych w onkologii podstawowych metod leczenia.

Akupunktura w onkologii – perspektywa pacjenta

Pacjenci cierpiący z powodu choroby nowotworowej często szukają dodatkowych metod leczenia, więc również chętnie zwracają się w stronę akupunktury. W 2017 roku opublikowano wyniki badania, w którym pytano chorych ze zdiagnozowanymi nowotworami, czy chcieliby spróbować zabiegów akupunktury. Zdecydowana większość, bo aż 81% badanych, odpowiedziała na to pytanie twierdząco2. Pacjenci opowiadali również o swoich oczekiwaniach względem akupunktury, wspominając o zmniejszeniu poczucia zmęczenia, o dodawaniu energii, wzmacnianiu odporności, a także redukcji bólu i lęku. W innym badaniu Thompson z zespołem pokazali, jak pod wpływem akupunktury zmieniają się objawy u większości z 90 badanych pacjentów chorych na choroby nowotworowe3. Już po pierwszym zabiegu ponad 40% badanych wskazywało na znaczną poprawę (o ponad 2 punkty w skali VAS) w odczuwaniu bólu i napięcia emocjonalnego, a ponad 30% na znaczną poprawę w zakresie odczuwania lęku, zmęczenia, napięcia fizycznego, a także na poprawę jakości życia. Po ostatniej wizycie ponad połowa pacjentów odczuwała poprawę w zakresie zmęczenia i napięcia fizycznego, a ponad 40% w zakresie bólu, poczucia lęku, napięcia emocjonalnego i jakości życia. Podobne wyniki uzyskali amerykańscy badacze, pytając o poprawę 172 pacjentów oddziałów onkologicznych4. W tej grupie udało się dodatkowo znacznie zmniejszyć nudności i wymioty u ponad 50% pacjentów.

Niezwykle interesującą pracę przedstawili brytyjscy badacze w „Evidence Based Complementary and Alternative Medicine”5. Pytali oni pacjentów z obrzękami limfatycznymi po leczeniu przeciwnowotworowym o ich odczucia i doświadczenia związane z zabiegami akupunktury i moksowania. Pacjenci przede wszystkim podawali poprawę mobilności i zwiększenie ogólnego poczucia energii do działania. Chorzy doświadczali również poprawy jakości snu i redukcji bólu do tego stopnia, że w niektórych przypadkach możliwe było zmniejszenie dawek leków. Dodatkowo zabiegi te działały na pacjentów rozluźniająco, obniżając poziom stresu i przewlekłego lęku. Autorzy pracy zaproponowali model wpływu akupunktury na pacjentów, który pokazuje, że redukcja objawów i zwiększenie poczucia energii poprawia motywację chorych i powoduje wzrost ich zaangażowania w terapię i w ćwiczenia, a to z kolei prowadzi do realnej poprawy samopoczucia i do zdrowienia. Na każdym etapie reakcji efekt wzmacniają też dodatnie sprzężenia zwrotne, co zobrazowane jest na rysunku. 

 

Dodatkowa subanaliza wykazała, że akupunktura najlepiej łagodzi ból nowotworowy i ból wywołany działaniami chirurgicznymi.

Akupunktura w onkologii – perspektywa nauki

  1. Ból
    Ból jest odczuciem bardzo często towarzyszącym pacjentom onkologicznym. Jego pochodzenie może być różne – może być konsekwencją zarówno samego procesu choroby, jak i stosowanych, nierzadko radykalnych, metod terapii.
    W opublikowanej niedawno analizie wyborów terapii przeciwbólowej u 592 pacjentów z rozpoznanym rakiem piersi wykazano, że jako metodę leczenia bólu tyle samo chorych wybiera akupunkturę (27%) co farmakologię (25,8%)6. Wyniki te są zbieżne z metaanalizą opublikowaną w 2016 roku, do której włączono dane 1639 pacjentów7. Kiedy autorzy porównali działanie przeciwbólowe akupunktury i farmakoterapii w leczeniu bólu w onkologii, nie znaleźli pomiędzy nimi istotnych różnic, co oznacza, że skuteczność akupunktury jest podobna do skuteczności farmakoterapii. Co więcej, akupunktura stosowana wspólnie z farmakoterapią daje znamiennie lepsze efekty niż sama farmakoterapia. Skuteczność takiego leczenia jest większa, reakcja pacjentów znamiennie szybsza, a efekt trwający dłużej. Również jakość życia tych chorych jest znamiennie wyższa.
    Podobne, choć nieco bardziej radykalne, wnioski wypływają z innej metaanalizy, przygotowanej przez naukowców z Tajwanu, do której włączono 29 randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych8. Po ich analizie autorzy stwierdzili, że akupunktura jest skuteczną metodą leczenia bólu związanego z chorobą nowotworową i powinna być elementem wielomodalnego podejścia do redukcji bólu w onkologii. Dodatkowa subanaliza wykazała, że akupunktura najlepiej łagodzi ból nowotworowy i ból wywołany działaniami chirurgicznymi.
  2. Zmęczenie
    W 2015 roku w czasopiśmie „Scientific Reports” opublikowano duży przegląd istniejącego piśmiennictwa dotyczącego skuteczności akupunktury w leczeniu różnych objawów towarzyszących chorobom nowotworowym. Włączono do niego 23 systematyczne przeglądy o satysfakcjonującej jakości, opublikowane w latach 2005--2014, obejmujące 248 randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych i w sumie 17 392 pacjentów.
    Autorzy przeglądu przeanalizowali pięć systematycznych przeglądów, w tym dwa z metaanalizami, dotyczące wpływu akupunktury na zmęczenie u pacjentów onkologicznych. Bazując na tych danych, przeprowadzili cztery metaanalizy dla różnych porównań – wszystkie pokazały, że akupunktura skutecznie redukuje poczucie zmęczenia w badanych grupach. Zarówno akupunktura, jak i moksowanie w połączeniu z edukacją są znamiennie skuteczniejsze w redukcji zmęczenia niż standardowa opieka. Autorzy zwracają przy tym uwagę na problemy metodologiczne opisywanych badań.
  3. Nudności i wymioty
    Akupunktura jest metodą skutecznie łagodzącą nudności i wymioty w różnych grupach chorych, w tym u kobiet ciężarnych oraz u osób cierpiących z powodu choroby lokomocyjnej. W opisywanym przeglądzie przeanalizowano sześć systematycznych prz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy