Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kontrowersje w naturoterapii

27 sierpnia 2018

NR 8 (Sierpień 2018)

Antybakteryjne działanie srebra koloidalnego

0 398

Srebro koloidalne jest ciekawą substancją polecaną przez wiele osób na bardzo różne dolegliwości. Czy jednak jest ono dobrze przebadane, skuteczne i bezpieczne? Jak odróżnić prawdziwe srebro koloidalne od produktów tylko imitujących srebro? Jakie korzyści zdrowotne może przynieść jego stosowanie? Czy ma działanie przeciwwirusowe i czy pomaga w przeziębieniu i leczeniu nowotworów?

Srebro koloidalne jest stosowane od dawna jako preparat na bardzo szerokie spektrum dolegliwości, ma więc mnóstwo zwolenników. Dużo badań naukowych potwierdza jego potencjał, jednak jego stosowanie może wiązać się z negatywnymi skutkami ubocznymi – przede wszystkim ze srebrzycą (zwaną też argyrią), która występuje przy długotrwałym stosowaniu (chorują na nią również pracownicy kopalni srebra). Objawia się ona zmianą koloru skóry (czasem też oczu) na kolor niebieski – chory przypomina wyglądem smerfa z bajki. 
Samo srebro jest dosyć bezpiecznym metalem o działaniu przeciwbakteryjnym i w tym celu używano go od co najmniej sześciu tysięcy lat! Azotan srebra stosowany był od około XVII w. miejscowo na rany, oparzenie czy owrzodzenia, jednak jego popularność znacznie spadła po II wojnie światowej wraz z coraz szerszym stosowaniem antybiotyków – które po prostu są tańsze. Dzisiaj srebro ma zastosowanie nie tylko antybakteryjne, używa się go także do opatrunków, w kosmetologii lub do narzędzi o przeznaczeniu medycznym. Niektóre firmy używają srebra koloidalnego do uzdatniania wody, a w pewnych szpitalach ma ono zapobiegać narastaniu bakterii na ubraniach dla pacjentów. Ze względu na coraz częstsze występowanie bakterii opornych na antybiotyki srebro koloidalne może wrócić do łask jako alternatywna terapia.

Czym jest srebro koloidalne?

Srebro koloidalne to zawiesina bardzo małych kryształów srebra o rozmiarze 10–100 nm. Powstaje ono albo w procesie mechanicznego rozdrabniania srebra, albo w wyniku reakcji elektrochemicznych, zamieniających sole srebra w małe kryształki.
Inną metodą jego wytworzenia jest zastosowanie tzw. zielonej chemii, która ma znacznie ograniczać powstawanie szkodliwych substancji – w tym wypadku cukry bądź inne substancje pochodzenia roślinnego zmieniają sole srebra w nanocząsteczki. 
Warto rozróżnić srebro koloidalne od soli srebra. Sole srebra to azotan srebra, chlorek srebra oraz tlenek srebra i – jak sama nazwa wskazuje – są połączeniem srebra z azotem, chlorem albo tlenem. Z kolei srebro koloidalne jest połączeniem rozdrobnionych cząsteczek srebra (rozdrabnianie można przeprowadzić mechanicznie lub elektrochemicznie) z wodą, najczęściej destylowaną. Sole są zupełnie innymi substancjami niż srebro koloidalne, które – jeśli jest dobrej jakości – będzie znacznie bezpieczniejsze i mniej toksyczne dla ludzi od soli, a dodatkowo nie powinno reagować z tlenem, tworząc tlenek srebra. Jednakże srebro koloidalne słabej jakości (np. robione w domu, gdzie możemy użyć zanieczyszczonej wody) nadal może mieć w sobie duże ilości soli. Nawet nanocząsteczki srebra koloidalnego dobrej jakości mogą w niewielkiej ilości konwertować z powrotem w sole srebra zarówno w ciele, jak i pod wpływem środowiska. Może to się przekładać na działanie antybakteryjne (co jest korzystne), jednak to właśnie sole srebra odpowiadają za większość skutków ubocznych stosowania srebra koloidalnego.
W praktyce zaleca się zdecydowanie unikać srebra jonowego, które w połączeniu z chlorem może tworzyć chlorek srebra, a także wiązać się z innymi minerałami w ciele, czego nie chcemy, ponieważ powstają wtedy większe związki, które mają trudności z opuszczeniem naszego organizmu. Jak jednak rozpoznać, czy używamy srebra koloidalnego, czy jonowego? Srebro jonowe będzie wyglądać jak woda, a srebro koloidalne ma ciemny kolor (od żółtego po bursztynowy) – warto na to zwracać uwagę. Należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ praktycznie każdy produkt, który kupimy, będzie nazywany srebrem koloidalnym, jednak nie zawsze jest to prawda, ponieważ jest ono znacznie droższe i trudniejsze do wytworzenia od srebra jonowego.

Korzyści zdrowotne srebra koloidalnego

Oczywiście, głównym zastosowaniem jest działanie przeciwbakteryjne, antywirusowe i przeciwgrzybicze. W 1999 r. Agencja Żywności i Leków (Food and Drug Administration – FDA) stwierdziła, że nie ma ono potwierdzonych właściwości zdrowotnych, jednak znajduje się w ponad trzydziestu lekach sprzedawanych na terenie Stanów Zjednoczonych.
W jaki sposób działa srebro koloidalne? Penetruje ściany komórkowe bakterii, przez co uszkadza ich komórki. Mniejsze cząsteczki (2–5 nm) wydają się pod tym względem skuteczniejsze niż te większe (> 10 nm). Dodatkowo może ono zabijać lub hamować wzrost bakterii poprzez zwiększanie stresu oksydacyjnego w ich komórkach. Podobnie działa także na membrany komórkowe grzybów, w tym na candidę, hamując ich reprodukcję. Trzecim sposobem działania jest hamowanie oddychania komórkowego bakterii i wirusów. 
Nanocząsteczki srebra zapobiegają replikacji wirusa HIV, blokując rozwój wirionów, zmniejszając ilość wirusa w badaniach in vitro (poza żywym organizmem). W pewnym opisie przypadku (case report) srebro koloidalne skutecznie wyleczyło dwunastolatka z mukowiscydozą z pałeczki ropy błękitnej, która jest odporna na wiele leków i powoduje zapalenie płuc. 
W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku wykazano ponad 650 patogenów, z którymi bardzo dobrze radziło sobie srebro koloidalne. 
Nie wykazało ono jednak działania na retrowirusy, Cardiovirusa A ani na wirusa krowianki.

W innych badaniach in vitro wykazano, że nanocząsteczki srebra hamują wzrost:

  • laseczki woskowej,
  • Microsporum gypseum,
  • Trichophyton interdigitale (który powoduje
  • grzybicę paznokci),
  • Salmonelli,
  • Mycobacterium smegmatis,
  • Streptococcus pyogenes,
  • gronkowca złocistego,
  • wirusa zapalenia wątroby typu B,
  • wirusa opryszczki pospolitej,
  • Candidy albicans oraz Candidy glabrata,
  • Microsporum canis.

Srebro a odporność bakterii

Trzeba zaznaczyć, że praktycznie wszystkie badania na temat działania przeciwbakteryjnego czy przeciwwirusowego srebra koloidalnego odnoszą się do zastosowania in vitro albo miejscowego, zewnętrznego. Możliwe, że stosowanie doustne nie da takich rezultatów, ponieważ nie osiągniemy pożądanej koncentracji. Jednak warto jeszcze raz wspomnieć – bakterie nie uodparniają się na srebro koloidalne. Jest to szczególnie znaczące, gdy rocznie w Stanach Zjednoczonych co najmniej dwa miliony osób cierpi na choroby wywołane przez bakterie odporne na antybiotyki, z czego umiera ponad dwadzieścia tysięcy!
W jednym przypadku maść ze srebrem koloidalnym wraz z antybiotykami wspomogła leczenie ran i zapobiegła infekcji u pacjenta przypadkowo postrzelonego z shotguna, co spowodowało mnóstwo małych ran. Działanie przeciwbakteryjne oraz przeciwzapalne sprawia, że srebro koloidalne może znaleźć zastosowanie w leczeniu skaleczeń, poparzeń, zadrapań i innych ran. Sprawdzi się ono także w przypadku ran zainfekowanych przez bakterie odporne na leki czy antybiotyki.
Działanie przeciwwirusowe może także przyczynić się do leczenia przeziębienia. W badaniu na setce dzieci połączenie srebra koloidalnego z beta glukanem okazało się bardzo skuteczne, zmniejszając stany zapalne ucha oraz dróg oddechowych. Srebro było podawane donosowo. 
W przypadku problemów z zatokami u dwudziestu pacjentów stosowano srebro koloidalne oraz słoną wodę donosowo przez dwanaście tygodni, nie pomogło to jednak na długotrwałe zapalenie zatok przynosowych, ale nie miało też żadnych efektów ubocznych (stosowano 10 ppm srebra po cztery aplikacje dwa razy dziennie). 
Co ciekawe jednak, badania na owcach wykazały w takim przypadku skuteczność srebra koloidalnego, ograniczając wzrost bakterii i zmniejszając stan zapalny.
Badania na wyizolowanych ludzkich komórkach nowotworowych wykazały, że srebro koloidalne może hamować ich rozwój, wywołując apoptozę (czyli zaprogramowaną śmierć komórek) poprzez aktywację kaspazy. Zmniejszyło ono także poziom dehydrogenazy mleczanowej, który może wspierać produkcję energii w komórkach nowotworowych. Badanie wykonano na komórkach raka piersi i nie musi się to odnosić do żywego organizmu czy innych rodzajów nowotworów. 
Anegdotyczne dane mówią o zastosowaniu srebra na zapalenie spojówek czy infekcje oka, gdzie srebro podaje się bezpośrednio do oka, jednak na pewno nie polecam takiej metody ze względów bezpieczeństwa. 
Srebro koloidalne może zmniejszać stany zapalne w przypadku wyizolowanych komórek płuc (zmniejszyło poziom cytokin prozapalnych takich jak TNF-a, MMP-9, IL-1B, IL-12). U myszy i świń z kontaktowym zapaleniem skóry także zmniejszyło stany zapalne.
Badania na myszach wykazały również, że nanocząsteczki srebra zwiększały zdolności antyoksydacyjne, wpływając na enzymy peroksydazy glutationowej oraz katalazy. W innym badaniu u myszy z cukrzycą srebro zmniejszyło poziom glukozy, poprawiając jej wykorzystanie oraz produkcję insuliny. 

Efekty uboczne stosowania srebra koloidalnego 

Srebro koloidalne może wchodzić w interakcję i uszkadzać DNA – może mieć działanie geno...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy