Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia kliniczna

17 października 2019

Borelioza - diagnostyka i czynniki chorobotwórcze

0 37

25 lat zajmuję się leczeniem chorób odzwierzęcych, w tym boreliozy. Łączą te schorzenia cechy wspólne, a ponieważ zarazek nie jest specyficzny gatunkowo, objawy są zróżnicowane i mało charakterystyczne, co nastręcza wielu problemów z postawieniem rozpoznania. Ta wypowiedź jest oparta na moich doświadczeniach. Wspieram się również doniesieniami dotyczącymi leczenia boreliozy publikowanymi przez innych lekarzy.

KRĘTKI BORRELII

Czynnikiem sprawczym boreliozy są krętki borrelia, a za chorobotwórcze uważa się cztery gatunki: borrelia burgdorferi, krętek o średnicy 0,3-0,5 µm i długości 20-30 µm występujący najczęściej w Ameryce Północnej, wykazuje największe powinowactwo do tkanek stawów; borrelia garinii, najczęstsza w Europie i w Polsce, wykazuje znaczne powinowactwo do układu nerwowego, dlatego właśnie borelioza u Europejczyków różni się objawami od opisywanej przez amerykańskich lekarzy; borrelia afzelii, również występuje w Europie i często wywołuje zmiany skórne, zaś Borrelia spilmani, również najczęściej występująca w Europie, daje raczej łagodne przebiegi choroby. Wyróżniamy także Borrelia japonica, która została wykryta u ssaków w Japonii. Niestety nie jest jeszcze ustalona do końca jej rola chorobotwórcza u człowieka, a obecnie stosowane testy diagnostyczne nie wykrywają tego zakażenia.

Krętki występują również w formie L pozbawionej ściany komórkowej, co czyni je odpornymi na działanie wielu antybiotyków. W czasie ewolucji wykształciły się liczne mechanizmy ,,oszukujące” układ odpornościowy gospodarza. Supresja układu odpornościowego, np. zmniejszenie ilości komórek CD 58. Zmienność antygenowa utrudnia rozpoznanie czynnika chorobotwórczego. Wytwarzanie form przetrwalnikowych oraz długi okres międzypodziałowy ogranicza skuteczne działanie antybiotyków.

Do zakażenia boreliozą dochodzi po ugryzieniu przez kleszcza. Człowieka gryzą dwie postacie rozwojowe kleszczy, imago to forma dojrzała i nimfa - postać przejściowa. Larwy żerują na małych gryzoniach. (Ryc.1.)

Ryc.1. Cykl rozwojowy kleszcza.

 

Przed kilku laty przeprowadziłem badanie 97 kleszczy usuniętych z ludzi zamieszkałych w Gorzowie i okolicznych miejscowościach. Około 75% nimf i 35% postaci imago było zakażonych krętkami borreli. Nimfy głównie żerowały od kwietnia do sierpni,a potem przeważały pogryzienia przez postacie imago. Można z tego wysnuć wniosek, że najczęściej do zakażenia dochodzi po pogryzieniu przez nimfy, które są niewielkie i łatwe do przeoczenia. Z moich obserwacji wynika, że około 25% chorych nie przypomina sobie pogryzienia przez kleszcze, co częściowo można tłumaczyć opisanym powyżej badaniem.

WCZESNA POSTAĆ BORELIOZY

Wczesny okres zakażenia przebiega najczęściej bezobjawowo i trwa 6 miesięcy od domniemanego momentu zakażenia. Aby potwierdzić zakażenie należy wykonać badania serologiczne, nie wcześniej niż po około 5 tygodniach. Jeżeli w tym okresie występują objawy, spotykamy rumień wędrujący. Zmiany skórne można zauważyć najczęściej w miejscu ugryzienia, czasem w innej okolicy, a czasem rumień rozsiany czyli kilka rumieni. Powszechnie utożsamiana z rumieniem ,,tarcza strzelnicza” wcale nie występuje często. O wiele częściej spotykamy zmiany o zabarwieniu od różowego do ciemnofioletowego bez przejaśnienia w kształcie okręgu. Zmiana jest zwykle niebolesna. Czasem w miejscu ugryzienia pojawia się naciek limfocytarny (chłoniak limfocytowy skóry, borrelia lymphocytoma).

We wczesnej postaci boreliozy czasem pojawiają się objawy przypominające grypę, może wystąpić zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedowład nerwu twarzowego, zapalenie stawów czy zapalenie mięśnia sercowego.

PRZEWLEKŁA BORELIOZA

Przewlekła borelioza zaczyna się po 6 miesiącach od zakażenia. Może przebiegać jako zakażenie bezobjawowe. Moim zdaniem tej postaci nie należy leczyć. Objawy pojawiają się najczęściej po 2 do 3 lat od zakażenia, ale okres ten może wydłużyć się do kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu lat. Częściej chorują kobiety. Obserwuję sezonowe nasilenie objawów w okresie od jesieni do wiosny. Objawy są bardzo zróżnicowane, co powoduje, że rozpoznanie może być dość trudne.

Częste pogryzienia przez kleszcze czy wystąpienie rumienia wędrującego naprowadzają na właściwe rozpoznanie, ale wielu chorych nie przypomina sobie faktu ugryzienia.

Najczęściej występujące objawy to bóle głowy, karku. stawów kolanowych, łokciowych, kręgosłupa, oczu, zębów, uszu, twarzy w przebiegu nerwu trójdzielnego, bóle w klatce piersiowej, bóle mięśni rąk, nóg i pleców, czasem bóle brzucha i problemy z oddawaniem stolca czy moczu. Dolegliwości bólowe najczęściej mają zmienne nasilenie i zmienną lokalizację. Drętwienia, mrowienia twarzy i kończyn, zaburzenia czucia, niedowłady lub porażenia kończyn najczęściej początkowo kończyn dolnych, rozmywanie się obrazu czy nieostre widzenie, zez i dwojenie obrazu, szumy i piski w uszach często o znacznym nasileniu, zaburzenia rytmu serca (kołatania), wzrost ciśnienia tętniczego krwi, nadmierna potliwość zwłaszcza w nocy, zaburzenia snu. Niektórzy chorzy śpią 2 do 3 godzin na dobę. Towarzyszy temu przewlekłe zmęczenie, senność i niechęć do działania. Dodatkowo zaburzenia koncentracji i pamięci krótkotrwałej,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy