Dołącz do czytelników
Brak wyników

Badania laboratoryjne, diagnostyczne, kliniczne

11 kwietnia 2019

NR 12 (Kwiecień 2019)

Diagnostyka celiakii oraz nieceliakalnych postaci nietolerancji glutenu

0 1242

Wraz z rosnącymi możliwościami diagnostycznymi, coraz częściej rozpoznajemy choroby kiedyś uznane za rzadkie, jak celiakia, czyli glutenozależna choroba trzewna. Jest to schorzenie o podłożu immunologicznym występujące u osób z predyspozycją genetyczną, związane z odczynem na gluten, będący frakcją białek, obecnych w ziarnach podstawowych czterech zbóż.

Reakcja alergiczna na gluten prowadzi do wytwarzania specyficznych przeciwciał oraz reakcji zapalnej na podłożu immunologicznym, sprzyjającej zanikowi kosmków i związanych z tym powikłań w postaci zespołu złego wchłaniania. Ryzyko celiakii jest zwiększone u osób z innymi chorobami przewlekłymi jak np. z cukrzycą typu 1, autoimmunologicznymi chorobami wątroby, tarczycy, zespołem Downa, Turnera, nefropatią IgA i niedoborem IgA oraz u krewnych pierwszego stopnia chorych na celiakię4.

POLECAMY

Trudności diagnostyczne celiakii

Diagnostyka celiakii jest wiarygodna tylko wtedy, gdy była prowadzona w warunkach pełnej diety z codziennym spożywaniem glutenu przez ≥ 6 tygodni w ≥ 1 posiłku z glutenem. W Polsce nie ma obowiązujących wytycznych diagnostyki celiakii, dlatego opieramy się na wytycznych brytyjskich z 2014 r.5 obejmujących badania laboratoryjne, serologiczne, endoskopowe, histopatologiczne i genetyczne. Niestety, ponieważ aktualnie wyróżniamy kilka postaci celiakii, jej diagnostyka może być tym bardziej utrudniona i nastręczać wiele problemów, a najczęstszym czynnikiem zaburzającym ją jest włączenie diety bezglutenowej przez pacjenta przed podjęciem konsekwentnej diagnostyki. 
W tabeli 1 przedstawiono postaci celiakii.

Tab. 1. Postaci celiakii (1)
Postać celiakii/objawy kliniczne Diagnostyka
serologiczna
Badanie genetyczne
(obecność HLA DQ2/DQ8)
Biopsja jelita
cienkiego
postać z objawami
ze strony przewodu pokarmowego
+ + zanik kosmków
postać z dominacją objawów
spoza przewodu pokarmowego
+ + zanik kosmków
postać niema (przebieg bezobjawowy + + zanik kosmków (stwierdzony w badaniu
endoskopowym wykonanym z innych
wskazań lub w ramach badań
przesiewowych w grupach ryzyka)
postać latentna
(objawy obecne lub przebieg
bezobjawowy)
+/− + błona śluzowa...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!

Przypisy