Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

19 lutego 2021

NR 23 (Luty 2021)

Naturalne metody detoksykacji – oczyszczanie organizmu z zastosowaniem ziół, diety i zabiegów

365

Zanieczyszczenie organizmu, toksykacja tkanek, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakwaszenie. To powszechnie używane określenia zmierzające do oceny stanu organizmu, który choruje. Tak, jak wydaje się, prosta w podejściu do istniejących chorób cywilizacyjnych, myśl przewodnia, zdaje się dawać też proste rozwiązanie, do ich wyleczenia. Bo przecież wystarczy się oczyścić.

Zastosować jedną z wielu diet oczyszczających i pozbędziemy się chorób. Przynajmniej taką mamy nadzieję, gdy podejmujemy ten wysiłek. Jednakże oczyszczanie, proces detoksykacji, jaki warto przeprowadzić, a nawet przeprowadzać regularnie, to ogromny wysiłek dla organizmu i wyzwanie dla metabolizmu. A dodatkowo, powinniśmy potrafić rozróżnić, jaki rodzaj terapii oczyszczającej zastosować, tak by była ona skuteczna i bezpieczna.

POLECAMY

R e k l a m a


Dlaczego tak często mówimy o zanieczyszczeniu organizmu?

To nic zaskakującego skoro żyjemy w czasach, w których wszechobecne jest zanieczyszczenie środowiska, ingerencja w wytwarzanie żywności, oraz produkcja wysokoprzetworzonych towarów spożywczych z niebagatelną zawartością cukru, soli, dodatków do żywności, tłuszczów trans. 
Zaburzenia trawienne, które obrazują się jako problemy jelitowe, powszechne zaburzenia wypróżniania, obecność reakcji jelit na najróżniejsze pokarmy, jak odbijanie, wzdęcia, gazy, to również chleb powszedni społeczeństwa.
To również przyczyna przedostawania się toksyn do głębszych warstw, komórek i substancji ciała. Gdy mamy do czynienia z niewydolnością enzymów trawiennych, jednocześnie spożywając zbyt wieloskładnikowe lub złej jakości pokarmy, dochodzi do fermentacji pożywienia w jelitach, a nie jego trawienia. I tu, odnosząc się chociażby do podstawowej wiedzy związanej z metabolizmem białek czy skrobi, musimy pamiętać jak łatwo o powstanie trujących produktów ubocznych. Dla przykładu, warto przypomnieć, że trawienie białek przez enzymy uwalnia aminokwasy, które służą regeneracji i utrzymaniu zdrowia. Jeśli jednak podczas rozkładu białek dochodzi do fermentacji bakteryjnej, uwalniają się wtedy substancje toksyczne, np. ptomaina i leukomaina.
Proces trawienia skrobi powinien doprowadzić do powstania cukrów prostych, jednak bardzo często zachodzi bakteryjna fermentacja, która uwalniać może dodatkowo alkohol, kwas octowy, kwas mlekowy czy dwutlenek węgla. W efekcie uwolnione toksyczne substancje krążą w organizmie, zaburzając jego funkcje. Reasumując, powodów do stwierdzenia, że nasze organizmy, ciała są przepełnione toksynami, jest dostatecznie dużo. 

R e k l a m a


Jak i kiedy oczyszczać?

Najbardziej rozpowszechniona w Polsce metoda oczyszczania to post opracowany przed 30 laty i z powodzeniem rozprzestrzeniany przez lekarkę, Ewę Dąbrowską. Sama nazwa „post”, w naszej kulturze, kojarzy się z czasem, który uwzględniany jest zarówno w powszechnej w Polsce religii chrześcijańskiej, jak i wielu innych religiach świata. Post to czas, w którym rezygnujemy z pewnych pokarmów, a może nawet przestajemy jeść, wyciszamy się. Przypada on najczęściej na wiosnę. 
Ciekawe, że przyroda o tym czasie – w lutym, marcu – jest jeszcze bardzo spokojna, wyciszona, a pożywienie, już się właściwie kończy w naturze. Natura tak ustanowiła. Każdy człowiek po ciężkiej zimie, podczas której spożywał zwykle wiele mięsa i zbóż, a w długie popołudnia chętnie sięgał po energetyczne słodycze, ma „zakwaszony” organizm. Zatem wiosna to czas, w którym ciało, organizm prosi o odciążenie, oczyszczenie.
Najważniejszym filtrem w naszym organizmie jest wątroba, która przechowuje, regeneruje, stale oczyszcza. Według wiedzy medycyny chińskiej wiosna to okres maksymalnego działania wątroby. Dlatego to najlepszy czas na przeprowadzenie procesu oczyszczania.

R e k l a m a


Oczyszczanie – post prowadzi do usunięcia z organizmu szkodliwych substancji i toksyn, to jakby „mycie” wnętrza ciała. Początkową fazą tego procesu jest samooczyszczanie przewodu pokarmowego, jelit, kolejną – oczyszczenie tkanki łącznej, narządów wewnętrznych z kwaśnych produktów przemiany materii, aż wreszcie w ostatniej w odpowiednio długo prowadzonym procesie dochodzi do oczyszczenia krwi. W praktyce, w efekcie odpowiednich działań dietetycznych, wielu uczestników tego procesu doświadcza oczyszczenia umysłu i zrównoważenia emocji. Ta przemyślana procedura to świetny pomysł na długotrwałą zmianę i czas akceptacji nowych sposobów żywienia. Niejednokrotnie też uczestnicy takich procedur mówią o odczuciu lekkości, o uwolnieniu od nadmiaru.
To odczucie pozbycia się „nadmiaru” jest ważną informacją diagnostyczną. Procesy oczyszczania bowiem, jakkolwiek możemy uznać, że są przeznaczone i powinny być praktykowane przez niemal każdego, to jednak nie zawsze są bezpieczne. I znów sięgając do wiedzy medycyny chińskiej i jej sposobu diagnozowania, oczyszczania będą przeznaczone dla ludzi nadmiarowych, bowiem osoby niedoborowe powinniśmy wzmacniać. 
Czy właśnie dlatego jest to ten moment, by odpowiedzieć sobie na pytanie, którą metodę oczyszczania wybrać?
Przede wszystkim powinna być ona bezpieczna, możliwa do przeprowadzenia i dostosowana do indywidualnych możliwości organizmu. Dobrze jest, jeśli taki proces przeprowadza się pod okiem specjalisty i się go monitoruje.
Każda z tych metod rządzi się swoimi prawami. Wspólne dla nich jest odstawienie cukru (niekoniecznie węglowodanów w postaci zbóż), białka zwierzęcego oraz używek, a spożywanie tylko świeżych i tylko naturalnych produktów roślinnych. Każde z nich jest wsparte przyjmowaniem ziół, naparów ziołowych, czy substancji mineralnych wzmacniających detoksykację.

Odkwaszanie oparte na metodzie dr Renaty Collier

Ta metoda oczyszczania z modyfikacjami zaczerpniętymi z praktyki dietetycznej medycyny chińskiej to program, którym zajmuję się od wielu lat. Doskonalę go, modyfikuję w zależności od pór roku i od stanu osób go podejmujących. Ta metoda jest szczególnie lubiana przez praktyków medycyny chińskiej, ponieważ w samych założeniach dba o dobre i stabilne tzw. Qi śledziony. To energia QI śledziony odpowiada za stabilizację układu pokarmowego i zapobiega powstawaniu wilgoci, która w  TCM najczęściej stanowi czynnik chorobotwórczy. Zatem niemiecka lekarka dr Collier już w ubiegłym stuleciu miała wyczucie, karmiąc swoich pacjentów gotowanymi na parze wszelkimi warzywami i dobrej jakości tłuszczami podczas swojej dietetycznej terapii.
Dobieranie obróbki termicznej lub podawanie pokarmów surowych, szczególnie warzyw i wybranych owoców podczas oczyszczań, czy też soków z wyciskarek wolnoobrotowych (jak w diecie detoksykującej i antyrakowej dr. Gersona) ma znaczenie dla efektów oczyszczania. Nie każdemu bowiem służy dana procedura.

Tab. 1. Wybrane metody odkwaszania – oczyszczania i długość ich trwania, by osiągnąć efekty
Rodzaj odżywiania postnego Czas trwania, by były efekty
Dieta odkwaszająca – oparta na unikaniu produktów
zakwaszających i zwiększaniu w diecie produktów zasadowych
1–3 miesiące
Odkwaszanie wg metody dr Renaty Collier,
opisane w książce Zdrowe jelita, zdrowy człowiek
7–14 dni, plus odpowiednie wychodzenie z diety do 28 dni
Dieta – post owocowo-warzywny dr Ewy Dąbrowskiej Może trwać od 2 do 6 tygodni
Monodieta zbożowa (na bazie ryżu lub owsa, lub prosa,
lub jęczmienia) – polega na spożywaniu tylko jednego
rodzaju pełnoziarnistego zboża
Minimum 3 dni, a następnie każda wielokrotność 6 lub 9,
lub 12 dni
Dieta przeciwgrzybicza 3–6 miesięcy
Post św. Hildegardy – ścisły lub lekki 7–40 dni
Oczyszczanie sokami 7–14 dni
Głodówka na wodzie 7–40 dni

Źródło: Opracowanie własne.

W pojęciu medycyny chińskiej surowe warzywa i owoce, a tym bardziej soki, są bardziej Yin, mają bardziej chłodzącą naturę, a więc służyć będą osobom, które zmagają się z patologiami gorąca i wilgoci, a mają dostatecznie dobre Qi śledziony. Mogą być też korzystniejsze w ciepłych porach roku i gorącym klimacie. Gdy jednakże oczyszczaniu podda się osoba „zimna”, której odczucia to często marznięcie, a objawy i dolegliwości świadczą o obecności tzw. zimnej wilgoci, to zdecydowanie skuteczniejsza i trwalsza w efektach będzie metoda, która nie wychłodzi dodatkowo układu pokarmowego – czyli metoda odkwaszania oparta na spożywaniu przez dłuższy czas tylko gotowanych, pieczonych, duszonych warzyw i tylko niewielkiej ilości owoców, bogatych skądinąd we fruktozę. Ta metoda będzie bezpieczniejsza i służyć może również osobom z gorącem.
 

Krótka historia pacjentki z niedoborem Yang
W swojej praktyce spotkałam się z pacjentką, która jako wychłodzona wegetarianka zaczęła mieć problemy z obrzękami. Wtedy na własną rękę wprowadziła sobie detoks sokowy. Ten jednakże pogłębił jej objawy i doprowadził do poważnej choroby – diagnozowanej w kierunku twardziny. Dopiero przywrócenie siły Yang/siły ogrzewającej i poruszającej poprawiło stan jej zdrowia, ale wymagało oczywiście czasu.


Odkwaszanie organizmu to oczyszczenie tkanki łącznej i narządów wewnętrznych z niekorzystnych produktów przemiany materii. To proces obliczony na wiele miesięcy czy nawet lat, ale po kilku dniach zmiany diety można odczuć poprawę samopoczucia.
Terapia przeznaczona jest dla osób przewlekle chorych, ale sprawdza się również jako kuracja profilaktyczna, oczyszczająca oraz redukująca nadwagę. Oprócz odpowiednio przygotowanych posiłków wykonuje się ćwiczenia kręgosłupa i stawów (tzw. chirogimnastyka), automasaż brzucha oraz – w celu zobrazowania stanu pacjenta i postępów terapii – można mierzyć odczyn pH moczu za pomocą papierków lakmusowych. Dobrze jest, aby terapia ta trwała ok. 2 tygodni, ale jeśli uda się ją przeprowadzić choć przez 3 dni, będzie to już zmiana dla organizmu.

POŻYWIENIE

Podczas stosowania tej terapii spożywamy praktycznie wszystkie dostępne warzywa oraz wybrane owoce, ale tylko krajowe, sezonowe, które powinny być tylko świeże. 
Posiłki oczyszczające mogą być smaczne i dawać poczucie sytości. Procedura rzadko powoduje duże osłabienia, choć reakcje ozdrowieńcze są odczuwalne najczęściej w pierwszych 5 dniach jej stosowania. Bóle głowy, senność, duża ilość moczu, zwiększona ilość stolców lub zaparcie, intensywniejsze wzdęcia, wynikające ze zmiany flory jelitowej i inne są normalnością i dobrym objawem procesów zachodzących w organizmie.
Ważny jest zarówno sposób przyrządzania oraz przyprawiania, jak i reguła przyjmowania:

  • WARZYWA – przeznaczone do obróbki termicznej: dynia, marchew, pietruszka, brukselka, buraki, cykoria, dynia, cukinia, kabaczki, endywia, bakłażan, brokuły, kapusta biała, włoska, czerwona, kalafior, fenkuł, papryka, rzepa, seler, seler naciowy, szparagi, szpinak, ziemniaki, bataty, cebula, kalarepa, rzodkiew, rzodkiewka.
  • WARZYWA – liściaste, spożywane na surowo: sałata i jej rozmaite odmiany, roszponka, rukola, cykoria, kapusta pekińska. 
  • KIEŁKI: lucerny, rzodkiewki, fasoli mung – mogą być blanszowane (czyli sparzone wrzącą wodą).
  • OWOCE: jabłka, gruszki, W RAZIE DUŻEGO 
  • PRAGNIENIA SMAKU SŁODKIEGO: figi suszone.

 

  • Jeśli warzywa pochodzą z nieznanego źródła i wyglądają na „traktowane chemią”, warto stosować odsalanie: czyli przed umyciem i obraniem należy je zalać wrzącą wodą z solą w proporcji 1 łyżeczka na ok. 1,5–2 l wrzątku i moczyć przed przyrządzeniem.
  • Mogą być gotowane na parze, duszone, pieczone w piekarniku do miękkości, ok. 10–20–30 minut.
  • Mają być smaczne, więc przyprawiane na talerzu: solą lub sosem sojowym, ale tylko wysokiej jakości bez dodatków smakowych, np. Shoyu, polewane tłuszczem roślinnym wysokiej jakości, jak np. oliwa z oliwek, olej lniany, choć może też być masło (szczególnie Ghee) w ilości do 2 łyżek na posiłek, z dodatkiem zieleniny, kiełków zbożowych, babki płesznik, soli gomasio z czarnego sezamu oraz ostropestu na świeżo mielonego.
  • Dobrze jest, gdy posiłki warzywne, których nie musimy ograniczać ilościowo, spożywamy co ok. 3–4 godz., np. o 8:00–11:00–14:0–18:00.

Posiłki warzywne podczas tego rodzaju postu są wzbogacane przez dodawanie oleju lnianego oraz posypek składających się m.in. z czarnego sezamu i babki płesznik czy świeżo mielonego ostropestu. Mają one również znaczenie podnoszące siłę oczyszczającą naszej diety, a do tego powodują, że ta warzywna procedura jest smaczna i nie powoduje nagłych spadków poziomu cukru. 

  • Czarny sezam – jest znakomitym źródłem wapnia, fosforu, żelaza, magnezu, białka, witamin z grupy B oraz witaminy E. Czarny sezam wspiera pracę żołądka, wątroby, trzustki, śledziony, poprawia wypróżnianie ze względu na to, że nawilża jelita. Wpływa szczególnie zarówno na stan nerek, jak i płuc oraz serca. Przypisuje mu się działanie ogólnie wzmacniające, pomaga w regulowaniu miesiączkowania, zwiększeniu produkcji mleka u matek karmiących, a także zwalczaniu objawów reumatyzmu.
  • Nasiona babki płesznik – znane również pod nazwą błonnik witalny, aktywizują jelita do ich oczyszczenia. Dzięki warstwom śluzu możliwa jest absorpcja i usunięcie substancji trujących, niestrawionych resztek pokarmowych z jelita oraz alergenów. Według medycyny św. Hildegardy nasiona te napełniają radością, poprawiają trawienie, oczyszczają krew w jelitach, pomagają w zaparciach i zapaleniu jelita grubego. Mają zastosowanie w profilaktyce zapalenia żołądka i jelit. 
  • Ostropest plamisty – wykazuje działanie przeciwzapalne, stymuluje regenerację wątroby oraz produkcję nowych komórek wątroby, odtruwa organizm, chroni przed różnymi toksynami, truciznami, alkoholem. Sylimaryna zawarta w suchej owocni oraz w nasionach ostropestu należy do związków zaliczanych do flawonoidów. To na ich podstawie tworzone są leki na osłonę i regenerację wątroby. Związki te wykazują działanie odtruwające, oczyszczające i ochronne dla wątroby. Wykorzystywane są w trakcie leczenia takich chorób, jak: choroba alkoholowa, marskość wątroby, zwyrodnienie tłuszczowe, zatrucie grzybami, wirusowe zapalenie typu A, B i C.
  • Olej lniany – to bogate źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. Jest jednym z podstawowych komponentów diet oczyszczających i zachowujących organizm w dobrej formie. Jego długotrwałe stosowanie może przyczynić się do walki z chorobami nowotworowymi. Obniża cholesterol. Zawarta w oleju lnianym witamina E, czyli naturalny przeciwutleniacz, chroni organizm przed stresem oksydacyjnym i wzmożoną produkcją szkodliwych dla zdrowia wolnych rodników. Świetnie radzi sobie również z problemami skórnymi – stosowany systematycznie i długotrwale zwalcza trądzik...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy