Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

28 lutego 2022

NR 29 (Luty 2022)

Naturalne metody powrotu do równowagi organizmu po przebytej infekcji wirusowej – wspieranie odporności

0 386

Sezon zimowo-wczesnowiosenny to czas, w którym podatność na różnego rodzaju infekcje wzrasta. Bardzo ważna jest profilaktyka, ale również świadomość społeczna dotycząca naturalnych metod wspomagania odporności. Każda infekcja jest dla nas sygnałem, że nasze ciało nie jest dodatecznie uodpornione. Jest to także znak, że powinniśmy bardziej przyjrzeć się naszemu stylowi życia oraz odżywianiu. Niewątpliwie każdą chorobę należy wyleczyć, aby nie dopuścić do groźnych powikłań.

Proces powrotu do równowagi po infekcji jest złożony. Osłabione ciało może dawać różne oznaki, które należy dobrze odczytywać. Objawy poinfekcyjne, jak np. kaszel, są związane z podrażnieniem górnych dróg oddechowych. Pod koniec infekcji, kiedy leukocyty odpowiedzialne za odporność namnażają się, można zaobserwować zmianę konsystencji wydzieliny z nosa. Na tym etapie pozostaje nam wprowadzić szereg naturalnych metod wspierania odporności. 
Układ immunologiczny zostaje ukształtowany na poziomie życia płodowego. Pełni on w naszym organizmie niebywale ważną funkcję – ochrania przed drobnoustrojami, toczy walkę z patogenami oraz mobilizuje komórki naszego ciała do obrony. Układ odpornościowy potrafi precyzyjnie wyczuć, czy nasz organizm opanowały wirusy oraz czy podjąć z nimi walkę. Jednak, jeśli nasza odporność jest niska, organizm jest przemęczony, a nasza dieta jest uboga w składniki prozdrowotne oraz wzmacniające, ryzyko infekcji jest bardzo duże. Zastanówmy się zatem, co wpływa na naturalne wspieranie odporności. 
 

R e k l a m a

POLECAMY


ZNACZENIE DIETY W KONTEKŚCIE WSPIERANIA ODPORNOŚCI

Niebagatelne znaczenie na wzrost odporności ma sposób naszego odżywiania. Prawidłowo zbilansowana dieta, pełna produktów z różnych grup żywieniowych wpływa nie tylko na nasze samopoczucie, ale przede wszystkim na zachowanie zdrowia i witalności. Odżywianie to punkt bazowy dbania o odporność, jednak należy pamiętać, że jest to proces złożony. Do czynników, odgrywających dużą rolę w prewencji odporności należą: prawidłowa ilość snu, unikanie stresu, duża aktywność fizyczna. Można więc śmiało powiedzieć, że zdrowy styl życia to silny i odporny organizm. Jest w tym dużo prawdy. Nasuwa się zatem pytanie, co należy spożywać, aby wzmocnić odporność.  
Wbrew pozorom na jakość naszej odporności istotnie wpływa układ pokarmowy. Proces ten determinuje m.in. obecność flory bakteryjnej, której liczba stukrotnie przewyższa liczbę komórek organizmu. Prawidłowa ilość i jakość mikrobiomu generuje odpowiednią przemianę materii oraz wysokie wchłanianie składników odżywczych z pożywienia1. W świetle najnowszych badań można jasno stwierdzić, że bakterie probiotyczne warunkują wzmocnienie odporności ogólnej2. Obecnie obserwuje się masowe zainteresowanie zarówno suplementami diety, jak i żywnością funkcjonalną, do których zaliczyć można produkty pre- lub probiotyczne. Duża różnorodność produktów stwarza możliwość trafnego wyboru i zwiększenia korzyści wypływających z ich użycia. Jednak czy probiotyki i prebiotyki mogą nas ustrzec przed złowrogimi patogenami? Jaka jest między nimi różnica?
 


PREBIOTYKI I PROBIOTYKI W REGULACJI ODPORNOŚCI ORGANIZMU

Probiotyki to żywe szczepy bakterii, które wspierają odporność i hamują rozwój patogenów chorobotwórczych. Oprócz działania na immunologię wspomagają również pracę jelit oraz zwiększają wchłanianie witamin i minerałów. Naturalną pożywką dla cennych probiotyków są prebiotyki. Znajdziemy je w produktach codziennej diety, takich jak czosnek, fasola, karczochy, a także w niektórych ziołach, takich jak np. cykoria podróżnik, mniszek lekarski, słonecznik bulwiasty. Z podanych roślin w warunkach laboratoryjnych izoluje się cenną frakcję błonnika pokarmowego, tzw. inulinę. Jest to polisacharyd, który obecnie przeżywa wielkie odrodzenie. Dodaje się go na masową skalę do różnorodnych suplementów oraz żywności wzbogaconej jako błonnik o właściwościach detoksykujących i obniżających poziom glukozy we krwi3.

WPŁYW PRODUKTÓW FERMENTOWANYCH NA WZMOCNIENIE ODPORNOŚCI 

Badania naukowe dowodzą, że regularne spożywanie produktów fermentowanych, np. jogurtów, kefirów, maślanek, kiszonek, wywołuje zwiększenie limfocytów odpowiedzialnych za reakcje obronne układu odpornościowego. Na skutek procesów fermentacyjnych w produktach mlecznych oraz kiszonkach powstają dobroczynne bakterie pre- oraz probiotyczne z rodziny Lactobacillaceae i Bifidobacteriaceae5. Istotne jest regularne spożywanie tych produktów w celu wzmocnienia organizmu. Często pacjentom po przebytej infekcji, zwłaszcza w przypadku antybiotykoterapii zaleca się spożywanie produktów fermentacji. Powodem takiej medycznej sugestii są właśnie pożyteczne bakterie.

PRZEGLĄD ZIÓŁ WSPIERAJĄCYCH ODPORNOŚĆ

Kolejną istotną kwestią – w znaczeniu wspierania odporności – jest spożywanie ziół o właściwościach wzmacniających. Współczesna fitoterapia daje bardzo dużo możliwości na zachowanie zdrowia i witalności. Jak podają źródła, pierwsze wzmianki na temat stosowania ziół sięgają czasów starożytnych. Bez wątpienia można stwierdzić, że w procesie ewolucji człowieka rośliny odegrały znaczną rolę. Oprócz zapewnienia pożywienia, odzieży czy mieszkania, pozwalały odzyskać zdrowie.
Rośliny lecznicze charakteryzują się ogromną zawartością składników prozdrowotnych, które bezpośrednio wpływają na układ immunologiczny. Dzięki dużej ilości polifenoli – silnych antyoksydantów, witamin, mikroelementów mogą wspierać naszą odporność oraz pomagają w rekonwalescencji2.
W tabeli 1 przedstawiono wykaz niektórych ziół leczniczych wspierających odporność2.
 

Tab. 1. Zestawienie roślin leczniczych wspomagających odporność organizmu
Roślina lecznicza Surowce Działanie
Malina właściwa
(Rubus ideaeus)
Owoce Przeciwgorączkowe, napotne, przeciwwirusowe
Wiesiołek
(Oenothera biennis)
Nasiona Przeciwzapalne, antyoksydacyjne
Jeżówka purpurowa
(Echinaceae purpureae)
Korzeń/ziele Stymulujące układ immunologiczny,
hamujące cytokiny prozapalne
Czystek kretański
(Cistus creticus)
Liście Oczyszczające, przeciwzapalne, przeciwwirusowe
Czosnek pospolity
(Allium sativum L.)
Cebula Przeciwgrzybicze, stymulujące układ immunologiczny,
przeciwzapalne
Czarny bez
(Sambucus nigra)
Kwiaty Wzmacniające układ odpornościowy przez produkcję
cytokin
Imbir lekarski
(Zingiber officinale)
Korzeń Detoksykujące, wzmacniające, przeciwbakteryjne
Dzika róża
(Rosa canina)
Owoce Neutralizujące drobnoustroj
Lipa drobnolistna
(Tilia cordata)
Kwiaty Przeciwbakteryjne, oczyszczające
Czarnuszka siewna
(Nigella sativa)
Nasiona Przeciwzapalne, wzmacniające


Ziół leczniczych odgrywających znaczną rolę w prewencji odporności jest mnóstwo. Dlaczego są one tak zdrowe i polecane? Otóż każda roślina składa się z organów, tkanek i setek milionów komórek. W ich najmniejszych zakamarkach, na drodze przemian fizjologicznych powstają substancje prozdrowotne, barwniki, witaminy, mikroelementy. Aby wesprzeć swój organizm, zwłaszcza po przebytych przeziębieniach, należy systematycznie sięgać po sprawdzone preparaty roślinne. Można też samodzielnie przygotowywać lecznicze mikstury, zamieniając domowe zacisze w ziołowe laboratorium. Przykładem może być niezwykle ceniony napar z kwiatów lipy, działający oczyszczająco. Wystarczy zalać łyżeczkę suszu wrzątkiem, zostawić po przykryciem 5–10 minut i rozkoszować się wyjątkowo aromatycznym zapachem. Kolejnym świetnym sposobem są przetwory. Dżem z owoców dzikiej róży lub sok z owoców malin mogą być dobrym substytutem leków. Warto zauważyć, że zioła, takie jak imbir, czarnuszka, czosnek, są popularnymi dodatkami w kuchni. Obróbka termiczna oraz mechaniczna nie powodują znacznego rozkładu substancji zdrowotnych, toteż poleca się używać tych magicznych roślin jak najczęściej. 

ZNACZENIE SUPLEMENTÓW DIETY DLA ODPORNOŚCI 

Wzrost świadomości na temat zdrowia społeczeństwa spowodował zwiększenie produkcji suplementów diety. 
Czy są to jednak wyroby lecznicze? Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, podpisana dnia 25 sierpnia 2006 r., jasno stwierdza, że suplement diety jest środkiem spożywczym5. Tak więc, prawie każdy może wyprodukować taki specyfik. Potrzebne jest tylko zaplecze finansowe, małe laboratorium oraz pomysł. Apteczne półki i sklepy internetowe dosłownie uginają się od ilości suplementów, ale czy we wspieraniu naszej odporności mają one znaczenie? Czy wystarczy nam zażyć kilka suplementów diety i zachować zdrowie? 

WPŁYW WITAMINY D NA BUDOWANIE ODPORNOŚCI 

Wszystko zależy nie tylko od jakości danego produktu, ale też profilaktyki. Od kilku lat bardzo modne stało się suplementowanie organizmu witaminą D. Jedno z badań przeprowadzonych przez uczonych w Polsce wykazało druzgocące niedobory tej witaminy w naszej populacji6. Niektórzy medycy zalecają nawet całoroczne jej stosowanie, z kolei inni są zwolennikami przyjmowania jej tylko w okresie jesienno-zimowym, kiedy panuje niedostatek słońca. Witamina D syntetyzowana jest przez skórę za pomocą promieniowania słonecznego, a następnie metabolizowana w wątrobie oraz nerkach do aktywnego metabolitu. Na poziom kalcyferolu wpływa wiele czynników, m.in.: szerokość geograficzna, pora dnia, ilość melaniny w skórze, stopień zanieczyszczenia powietrza, a nawet kąt padania światła słonecznego. Najbardziej efektywne padanie promieni słonecznych, powodujące syntezę witaminy D, to ok. 50 stopni. Takie zjawisko obserwuje się prawie w całej Polsce w lecie od godziny 11 do 14. Wtedy większa część naszego społeczeństwa jest w pracy. Statystyki pokazują wzrost spożycia tej substancji przez społeczeństwo. Jest to dobra wiadomość, ponieważ witamina D ma fundamentalne znaczenie w kontekście wspierania odporności organizmu, skomplikowanego procesu przekształcenia cytokin oraz powstawania limfocytów2. 
Wraz z pożywieniem nie jesteśmy w stanie zaspokoić niedoborów tej substancji. Dieta dostarcza nam jedynie 20% jej zapotrzebowania. Zaleca się spożywać jak najwięcej produktów mlecznych, tłustych ryb, jak: makrela, łosoś, śledź, grzybów, jaj oraz mięsa. Istotne jest także zrozumienie, dlaczego niedobór witaminy D jest taki groźny. Oprócz zmniejszonego stężenia, bóli mięśni, osłabienia kości, otyłości, cukrzycy, obserwuje się także wahania hormonalne, ponieważ kalcyferol jest katalizatorem wielu reakcji hormonalnych gruczołów dokrewnych. Co ciekawe, jego niska zawartość wpływa na obniżenie nastroju i skłonność do depresji. 

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy