Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

19 lutego 2021

NR 23 (Luty 2021)

Naturalne środki słodzące a ich wpływ na zdrowie i możliwość ograniczenia cukru we krwi – dopuszczalność spożycia w Polsce i Unii Europejskiej

0 691

Choroby cywilizacyjne, nazywane epidemią XXI w., a wśród nich otyłość, cukrzyca, dyslipidemie, nadciśnienie tętnicze czy zespół metaboliczny, są jednym z największych problemów zdrowotnych państw wysoko rozwiniętych i krajów szybko się rozwijających. Z dotychczasowych badań wynika, że predyspozycje genetyczne w mniejszym stopniu niż styl życia mogą wpływać na ich pojawienie się i rozwój. Znacznie większe znaczenie mają zachowania zdrowotne, determinujące styl życia. Możemy wśród nich wymienić napięcie nerwowe i sytuacje stresowe, niską aktywność fizyczną, palenie tytoniu, spożywanie dużych ilości alkoholu, dietę bogatą w tłuszcze, szczególnie zwierzęce i wysokoprzetworzone, oraz cukry wraz ze zbyt wysokim odsetkiem energii pochodzącej z cukrów prostych.

Analiza spożycia wskazuje na rosnący udział cukru w diecie. Jego przeciętne, roczne spożycie przez mieszkańca Polski wzrosło z 38,4 kg w 2008 r. do 47 kg w roku 20181. Raportowany wzrost spożycia cukrów także na świecie pozostaje w bezpośrednim związku z epidemią otyłości, niższym stężeniem cholesterolu frakcji HDL i wyższym trójglicerydów2–6. Ograniczenie cukru w diecie zaleca Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Według WHO walka z jego nadkonsumpcją jest uzasadniona w celu zapobiegania chorobom cywilizacyjnym, takim jak cukrzyca, choroby układu krążenia i nowotwory. Zgodnie z rekomendacjami WHO z 2015 r. cukry proste powinny stanowić poniżej 10% energii dostarczanej dziennie organizmowi z dietą, a najkorzystniej byłoby ograniczyć je do 5%7. Rekomendacje te zawierają także najnowsze polskie normy żywienia8. Dane wskazują, że Polacy, w tym również dzieci, spożywają minimum 2 razy więcej cukru niż zaleca WHO. Szczególnie niebezpieczne jest rosnące spożycie w diecie tzw. cukrów dodanych, przetworzonych w formie produktów spożywczych (np. napoje, słodkie przekąski), które wzrosło z 21 do 33 kg rocznie, podczas gdy spożycie cukru nieprzetworzonego nabywanego bezpośrednio przez gospodarstwa domowe spadło z 17 do 11 kg1. Sugeruje to, że przyczyną opisanych zmian  w strukturze spożycia może być niska świadomość społeczeństwa na temat źródeł i zawartości cukrów prostych w zwyczajowej diecie. 
Jednocześnie obserwuje się wzrost zainteresowania konsumentów poprawą jakości zdrowotnej diety, a jednym z kierunków jej modyfikacji jest ograniczenie podaży cukrów prostych i obniżenie wartości energetycznej. Coraz większą popularnością cieszą się produkty o obniżonej wartości energetycznej, z których eliminuje się dodatek sacharozy. Naturalne substancje słodzące obecne na rynku wydają się spełniać te wymagania, gdyż są to związki, które wyodrębniono z surowców roślinnych, np. owoców, korzeni, liści i są składnikami żywności. Na popularności zyskały więc zamienniki cukru i rozmaite substancje słodzące. Wiele organizacji i towarzystw rekomenduje ich stosowanie w diecie. Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością (PTBO) i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) określiły substancje słodzące jako bezpieczne9. Na rynku pojawiło się też wiele nowych substancji słodzących, których walory są podkreślane i wykorzystywane w rozmaitych sytuacjach zdrowotnych. Niektóre z nich, jako substancje dodawane do żywności, w tym substancje słodzące, przed ich dopuszczeniem do stosowania zostały poddane ocenie pod względem bezpieczeństwa przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności EFSA (The European Food Safety Authority). EFSA ustalił dawki akceptowanego dziennego pobrania ADI (Acceptabe Daily Intake) wyra...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!

Przypisy