Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

16 października 2019

NR 15 (Październik 2019)

Praktyczne wskazówki przy wyborze wody pitnej

0 37

Woda to niezbędny i nieodłączny element życia człowieka. Jej utrata jest dla zdrowia niezwykle niebezpieczna, ze względu na brak możliwości zapewnienia odpowiedniego środowiska do zajścia podstawowych procesów życiowych. Do uzupełniania niedoborów wody wybieramy najczęściej tę z butelki, co przy obecnym asortymencie na rynku może sprawiać nie lada wyzwanie. Jaką wodę wybrać dla siebie?

W zależności od warunków fizycznych i środowiskowych woda stanowi 60–70% objętości organizmu człowieka. Z pozoru bezbarwny, przezroczysty i bezzapachowy płyn, jednak z biologicznego punktu widzenia pełni szereg istotnych funkcji. Oprócz roli rozpuszczalnika większości składników odżywczych, mineralnych i witamin stanowi środek transportu wewnątrzustrojowego, m.in. dla produktów przemiany materii, hormonów i enzymów, bierze udział w regulacji temperatury oraz utrzymuje odpowiedni kształt i jędrność (tzw. turgor) komórek. Człowiek pozbywa się wody w różnoraki sposób: z moczem, przez skórę wraz z potem oraz przez płuca w postaci pary wodnej.
Pierwsze oznaki odwodnienia można zauważyć, gdy deficyt płynów w organizmie wynosi zaledwie 1%. Zmniejsza się wówczas apetyt, spada wydolność fizyczna, odczuwalna jest suchość w jamie ustnej. Wraz z postępującym odwodnieniem, zauważa się inne symptomy, m.in. problemy z termoregulacją, zaburzenia rytmu serca lub wydolności nerek, a w skrajnych przypadkach nawet śmierć. Woda nie może być magazynowana przez organizm w większych ilościach, dlatego niezwykle ważne jest, aby dostarczać ją na bieżąco. Dorosła, zdrowa osoba powinna dostarczać jej ok. 2–2,5 litra/dzień. Normy te zmieniają się w zależności od rodzaju wykonywanej pracy (większe zapotrzebowanie podczas pracy fizycznej), warunków środowiskowych (upały) lub stanu fizjologicznego (choroby, ciąża).

Z kranu czy z filtra?

Na przestrzeni ostatnich lat jakość wody kranowej znacznie się poprawiła, dzięki zwiększeniu inwestycji na jej stałe monitorowanie. Można otwarcie powiedzieć, że potocznie zwana „kranówka” spełnia wszystkie normy sanitarne, w związku z czym jest całkowicie bezpieczna dla zdrowia na terenie całej Polski. W zależności od regionu może różnić się jedynie zawartością składników mineralnych, których obecność przekłada się na barwę wody oraz walory smakowe i zapachowe. W celu eliminacji niepożądanych cech stosuje się procesy uzdatniania wody, do których przeprowadzenia stosuje się najczęściej chlor. Skutkiem tego może być charakterystyczny „chlorowy” zapach, co może przeszkadzać wielu konsumentom. Naprzeciw temu wychodzą producenci filtrów przepływowych, oferując dzbanki i butelki z wymiennym filtrem, pozwalającym na oczyszczenie wody z niechcianych związków, a co za tym idzie – otrzymanie jej akceptowalnej jakości. Na rynku dostępne są różnego rodzaju filtry. W podręcznych gadżetach najlepiej sprawdzają się węglowe, które nadadzą wodzie odpowiedni smak, zapach i kolor. Do większych urządzeń (np. w domach z własnym ujęciem wody), sprawdzi się filtr żywiczny, który będzie zapobiegać osadzaniu się kamienia w urządzeniach AGD lub azotanowy, który oczyści wodę z substancji mogących przedostać się do ujęcia z gleby. Filtry do dzbanków lub butelek są też bardziej przyjazne dla portfela. Koszt jednorazowego filtra, wymienianego raz w miesiącu, wynosi ok. 15 zł, podczas gdy jedna butelka o pojemności 1,5 l kosztuje ok. 2 zł.

Źródlana, mineralna, lecznicza czy stołowa?

Etykiety wód butelkowanych opatrzone powinny być kilkoma informacjami. Oprócz nazwy producenta, potrzebnych atestów oraz nazwy źródła, konieczna jest również informacja o rodzaju wody oraz stopnia zmineralizowania. Wiele osób jest przekonanych, że im bardziej zmineralizowana woda, tym lepiej. Niekoniecznie. Stopień mineralizacji wody informuje o stężeniu składników mineralnych naturalnie występujących w litrze wody. Stąd wyróżniamy wodę źródlaną, nisko-, średnio- i wysokozmineralizowaną.
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia definiuje wodę źródlaną jako „wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi”. Jest ona wydobywana z płytszych warstw gleby, dlatego zawartość składników mineralnych jest niewielka. Woda źródlana, zwana czasami wodą bardzo nisko zmineralizowaną, nadaje się do przygotowywania posiłków na dzieci i niemowląt. Powinna jednak posiadać odpowiednie atesty (Instytutu Matki i Dziecka), których logotypy powinny znaleźć się na etykiecie butelki. Woda źródlana nadaje się również do spożycia przez osoby z chorobami nerek czy nadciśnieniem.
Różnice pomiędzy wodą źródlaną a wodą mineralną wynikają ze stabilnego składu mineralnego, który niekiedy posiada charakterystyczne właściwości fizjologiczne, powodujące prozdrowotny wpływ na organizm. Pierwiastki, które występują w wodach mineralnych to przede wszystkim magnez, wapń, wodorowęglany, sód, chlorki i siarczany. Wapń i magnez występują w wodzie w formie zjonizowanej, dzięki czemu są dobrze przyswajane przez organizm. Ich najlepsze wchłanianie występuje, gdy stosunek molowy tych pierwiastków wynosi 2 : 1 (Ca do Mg). Aby zapobiegać niedoborom tych składników, zalecane są wody, w których zawartość wapnia wynosi 150 mg/l, a magnezu 50 mg/l. Podczas wysokich temperatur lub intensywnego wysiłku fizycznego warto sięgać po wodę chlorkowo-sodową. Podczas pocenia następuje znaczące wydalanie NaCl, co może doprowadzić do zmniejszonej wydolności fizycznej, obniżenia samopoczucia. Ze względu na bezpośredni wpływ chlorku sodu na rozrzedzanie śluzów, np. w przewodzie pokarmowym, wody wysokosodowe polecane są u osób z nieżytem żołądka. Nie należy ich jednak stosować u osób z nadciśnieniem, niewydolnością nerek lub układu krążenia czy u kobiet w ciąży. Z żywieniowego punktu widzenia, najkorzystniejszy efekt na organizm ludzki wywołują wody średnio- i wysokozmineralizowane, ze względu na łatwe pokrycie niedoborów składników mineralnych.
Wody stołowe powstają poprzez dodanie do wody źródlanej soli mineralnych lub wody mineralnej, zawierającej przynajmniej jeden składnik mineralny, mający efekt fizjologiczny. Jeszcze innym rodzajem wody pitnej jest woda lecznicza, która charakteryzuje się pierwotną czystością. Jest to woda mineralna wydobywana z jednego źródła, której działanie lecznicze jest potwierdzone przez badania farmakologiczne i kliniczne. Przykładami takich wód jest woda wodorowęglanowo-wapniowa, która przez swoje działanie hipoosmotyczne wywiera pozytywny wpływ w przypadku chorób nerek i dróg moczowych. W Polsce tylko jedna woda lecznicza wpisana jest do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, i jest to woda wydobywana w miejscowości Polanica Zdrój.

BPA – o co tyle hałasu?

2,2-bis (4-hydroksyfenylo) propan, zwany potocznie jako Bisfenol A (BPA) to organiczny związek z grupy fenoli, który znalazł szerokie zastosowanie w przemyśle, m.in. w produkcji opakowań do przechowywania żywności. Wiele badań naukowych dowodzi, że BPA wykazuje negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Biorąc pod uwagę, że Bisfenol swoją budową przypomina żeński hormon – estrogen, po przedostaniu się do organizmu powoduje szereg zakłóceń metabolizmu i transportu innych hormonów. Udowodniono, że bisfenol działa szkodliwie na układ rozrodczy oraz podrażnia drogi oddechowe. Pośrednio może również wpływać na wystąpienie cukrzycy. Istnieją przesłanki o możliwym działaniu kancerogennym bisfenolu. Z tego powodu wiele państw wprowadziło regulacje prawne dotyczące ograniczeń stosowania BPA do produkcji opakowań. BPA może migrować do żywności i płynów przechowywanych w opakowaniach z dodatkiem tego fenolu. Do przedostania się go do produktu dochodzi wskutek uszkodzenia opakowania, podgrzewania go lub częstego przemywania. Jak wobec tego chroni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy