Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

8 maja 2018

NR 6 (Kwiecień 2018)

Profilaktyka odwodnienia organizmu

0 38

Woda może stanowić do 70% masy ciała. Ponad 50% wody zawartej w organizmie znajduje się wewnątrz komórek ciała, około 39% w płynach międzykomórkowych, a reszta – w osoczu i limfie. Nasz mózg w około 85% zbudowany jest właśnie z wody. Można zatem jednoznacznie stwierdzić, że bez wody nie ma życia. Nasuwa się też wniosek, iż – aby prawidłowo funkcjonować – należy dostarczać organizmowi oraz jego poszczególnym organom odpowiedniej ilości płynów, w tym głównie wody.

 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak rozpoznać wczesne objawy odwodnienia?
  • Jakie są bezpieczne metody oczyszczania wody z zanieczyszczeń i toksyn?
  • Jak odróżnić butelkowe wody pitne na podstawie oznaczenia etykiety?

Bez pożywienia człowiek jest zdolny przeżyć wiele dni. Bez wody, niestety, dużo mniej. Nie jesteśmy w stanie zgromadzić jej na zapas, tak jak niektóre zwierzęta, dlatego też bardzo ważna powinna być ilość, ale także i jakość spożywanej przez nas wody.

Główne zadania wody

Do głównych zadań wody należy udział w regulacji termicznej organizmu, nawilżenie treści pokarmowych oraz rozprowadzanie substancji po całym ciele. To ona może zadecydować o tym, czy rozwiną się w nas potencjalne czynniki chorobotwórcze. Skutki odwodnienia odczuwane są w naszym ciele na co dzień. Szereg osób uważa, że odwodnienie dotyczy jedynie ludzi, którzy wiele godzin spędzają np. na pustyni lub w upalnym klimacie. Należy jednak wziąć pod rozwagę fakt, że istnieje przewlekła forma odwodnienia, która w wielu przypadkach nie daje klinicznych objawów. Jako dietetyk pragnę na wstępie zauważyć, że uczucie, jakim jest pragnienie, jest bardzo często mylone z głodem. Zatem zanim sięgniemy po kolejny w danym dniu posiłek, zachęcam najpierw do uzupełnienia płynów. Kolejną sprawą, z którą warto się rozprawić na tym etapie artykułu, jest zalecenie, aby unikać picia w trakcie jedzenia posiłków stałych. W ten sposób rozcieńcza się enzymy trawienne, przyczyniając się do problemów z wchłanianiem pożywienia oraz pogorszenia pracy żołądka i jelit. Warto zatem pić 30 minut przed posiłkiem oraz najefektywniej – godzinę po jego zakończeniu. Woda ma kluczowe znaczenie w przypadku trawienia, a także utrzymania odpowiedniej masy ciała. Ponadto płyn ten wypłukuje z organizmu substancje trujące, dostarcza wielu niezbędnych soli mineralnych i wpływa na nasze procesy myślowe (kiedy więc rozboli Cię głowa, zastanów się, ile wody dziś wypiłeś).
To, jaka ilość wody jest odpowiednia dla danej osoby, jest kwestią bardzo indywidualną i uzależnioną od wielu czynników. Zaliczyć można do nich porę roku, stan zdrowia, aktualnie prowadzoną dietę oraz tryb życia czy też wiek.
Niestety, XXI wiek niesie za sobą konsekwencje w postaci rozwoju przemysłu spożywczego, także tego dotyczącego napojów. Dużą popularnością cieszą się słodzone napoje gazowane czy też dosładzane soki, które wyparły różnego rodzaju wody. Tymczasem regularne ich spożywanie prowadzi do przewlekłego odwodnienia oraz stanów zapalnych. Związane jest to w dużej mierze z potrzebą neutralizowania przez organizm dostarczonego z tegoż  rodzaju napojów kwasu fosforowego. Do tego dochodzi regularne spożywanie kawy, herbat, piwa czy nawet mleka UHT. Skutków niedbania o odpowiednie nawodnienie jest dużo więcej niż skutków przewodnienia. Należy jednak wziąć pod rozwagę, że ta druga dolegliwość jest również możliwa.

Skutki odwodnienia

Do głównych następstw spożywania zbyt małej ilości wody zaliczyć można przede wszystkim problemy z nerkami oraz ogólne zatrucie ciała. Nerki oraz wątroba, jako filtry w naszym organizmie, mają za zadanie regularne pozbywanie się z niego toksyn oraz zanieczyszczeń. Stąd niedobór wody będzie skutkował zatruciem ciała, a także zaparciami, gdyż w jelicie grubym również następuje resorpcja wody. Od strony skóry można spodziewać się przesuszenia, czasem towarzyszyć temu może podwyższona temperatura ciała.

Do wczesnych objawów odwodnienia należą:

  • odczucie suchości, spierzchnięte usta i lepkość w jamie ustnej,
  • obniżenie ilości wydalanego moczu (bywa, że poprzez ciągłe i uporczywe życie w biegu zapominamy o potrzebach fizjologicznych i nie wiemy nawet, jak często oddawaliśmy mocz danego dnia),
  • senność i obniżenie odruchu łzawienia (piekące oczy wcale nie muszą wynikać ze zbyt długiego czasu spędzonego przed komputerem, a spadek energii między 15.00 a 17.00 wynikać może z obniżonej pracy nerek, będącej konsekwencją braku odpowiedniego nawodnienia w ciągu dnia).

Mogą pojawiać się skurcze, napięcia. Niejednokrotnie problemy z sercem i układem krążenia również wynikają z braku odpowiedniego nawodnienia. Związane jest to bezpośrednio z tym, że nie dostarcza się organizmowi wraz z wodą niezbędnego do pracy serca pierwiastka, jakim jest magnez, ani wodorowęglanów. Brak pragnienia to także częsta skłonność do przejadania się, a co za tym idzie, do wzrostu masy ciała. W gabinecie dietetyka podczas analizy diagnostycznej badań laboratoryjnych często można zaobserwować, kiedy pacjent jest przewlekle odwodniony. Wyraża się to niejednokrotnie poprzez zbyt zagęszczoną krew, utrudniającą nawet jej pobór do analizy, podwyższone wartości w morfologii ogólnej oraz, oczywiście, zagęszczony i zakwaszony mocz o ciemnym kolorze. 

Kategoryzacja zapotrzebowania na wodę według medycyny chińskiej
Czynniki wpływające na zmniejszenie 
zapotrzebowania na wodę
Czynniki wpływające na zwiększenie
zapotrzebowania na wodę
Siedzący tryb życia Aktywność fizyczna
Spożycie owoców, warzyw i kiełków Spożycie większej ilości mięsa, jajek lub słonych pokarmów
Stany zimna i niedoboru  Gorączka, stan gorąca lub nadmiaru
Zimny lub wilgotny klimat   Suchy, gorący lub wietrzny klimat

Przy przewlekłym odwodnieniu rozpoczynają się problemy z koncentracją i pracą mózgu, zaburzenia równowagi, upośledzenie koordynacji ruchów, czasem nawet wiotkość mięśni i brak napięcia mięśniowego.

Prawidłowe spożycie wody

Żyjemy w świecie pełnym toksyn oraz zanieczyszczonego powietrza. Takie warunki powinny skłaniać nas do jeszcze większego dbania o prawidłowe nawodnienie. Woda bowiem eliminuje z nas toksyny. Codziennie jesteśmy narażeni na utratę około 5 litrów płynów z naszego ciała, które wydalane są przez nerki, skórę, płuca i układ pokarmowy. Po odjęciu wody, która zawarta jest w pokarmach spożywczych, w tym głównie w warzywach czy owocach, spożywanie przez nas wody w czystej postaci powinno oscylować na poziomie od 1,5 do 2 litrów dziennie. Jeszcze większe spożycie na dobę będzie dotyczyło osób, które regularnie i intensywnie uprawiają aktywność fizyczną. Z kolei nadmierne spożywanie wody doprowadzić może z czasem do odczucia wychłodzenia, spowolnienia procesu trawienia oraz osłabienia zarówno pracy trzustki i śledziony, jak i efektywności rozprowadzania energii w ciele. Zdarza się to jednak dużo rzadziej.
Jest wiele rodzajów wód – od wód rzecznych i morskich aż po deszczówkę. Władze miast niejednokrotnie zapewniają o odpowiedniej jakości wód kranowych, jednocześnie zachęcając do jej spożywania. Unia Europejska narzuciła przed laty odpowiednie normy, które miały na celu podniesienie jakości wód, co też niewątpliwie miało swoje miejsce. Z drugiej jednak strony z roku na rok obserwuje się coraz większe spożycie wody butelkowanej. Może oznaczać to zarówno wzrost świadomości konsumenckiej, jak i nieufność wobec obserwowanej jakości wód kranowych w poszczególnych region...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy