Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

11 kwietnia 2019

NR 12 (Kwiecień 2019)

Telomery a długość życia

0 10

Każdy z nas chciałby się cieszyć długim życiem w zdrowiu. Już w wieku 40 lat możemy zaobserwować różnice w tempie starzenia się swoich rówieśników. Procesy starzenia są nieuniknione, jednak to w jakim tempie będą one zachodziły, zależy w dużej mierze od stylu życia. Epigenetyka to nauka o tym, w jaki sposób nasze środowisko wpływa na aktywność genów. Jednym z czynników decydujących o tempie starzenia się naszych komórek są telomery, a raczej tempo ich skracania.

Telomery są to odcinki DNA o powtarzającej się sekwencji, które znajdują się na końcu chromosomów. Pełnią funkcję zabezpieczającą i stabilizującą nasze DNA podczas podziałów komórek, czyli również podczas procesu regeneracji. Skracanie telomerów związane jest z tzw. starzeniem replikacyjnym – komórki tracą powoli zdolność do podziału, po czym obumierają albo tworzą tzw. komórki starcze (np. brązowe plamy na skórze u osób starszych). Zależy nam zatem przede wszystkim na tym, żeby tempo skracania się telomerów było jak najwolniejsze, bo to przekłada się na nasze zdolności regeneracyjne i, co za tym idzie – na długość życia.

R e k l a m a 



Aby zachować zdrowie, w naszym organizmie mamy całe mnóstwo komórek, które się odnawiają (tzw. komórki macierzyste/proliferacyjne). Znajdują się one między innymi w szpiku kostnym, przewodzie pokarmowym, płucach, narządach układu odpornościowego, wątrobie, skórze, trzustce, mięśniach, a nawet w mózgu. Tak długo jak te komórki się odnawiają, tak długo wyglądamy młodo, jednak jest to proces ograniczony. Dziecko przychodzi na świat mając 10 000 par zasad telomerów. W wieku 65 lat mamy ich już tylko około 4800, a im bardziej skrócone telomery, tym mniejsza zdolność do regeneracji. Każdy z nas jednak posiada również enzym zwany telomerazą, który ma zdolność do odnawiania telomerów. Odpowiednią dietą czy zmianami w stylu życia możemy wpłynąć zarówno na tempo skracania telomerów, jak i na aktywność samej telomerazy.

Starzenie komórkowe możemy zdefiniować jako „postępujące osłabienie funkcjonowania oraz ograniczone zdolności do odpowiedniego reagowania na sygnały ze środowiska i uszkodzenia”. Stare komórki mogą ulegać apoptozie, autofagii albo mogą się kumulować w organizmie. Wydzielają one wiele czynników zapalnych, co może się przyczyniać do osłabienia odporności, insulinooporności czy innych zaburzeń metabolicznych, a nawet zmian nowotworowych. W badaniach naukowych telomery bada się przede wszystkim w białych krwinkach. Szybkie tempo skracania telomerów obserwuje się w wielu chorobach przewlekłych: cukrzycy, nowotworach, chorobach sercowo-naczyniowych, chorobie Alzheimera, chorobach autoimmunologicznych. Na szczęście mamy spory wpływ na długość naszych telomerów i tym samym – długość naszego życia.

Telomery i stres

Stres ma bardzo szkodliwy wpływ na telomery i prowadzi do ich przedwczesnego skracania i tym samym szybszego starzenia się. Najbardziej niekorzystny jest oczywiście stres przewlekły, który trwa miesiącami, a nawet latami. Badania na kobietach, które opiekują się chorymi dziećmi pokazują, że mają one nawet o połowę niższy poziom telomerazy w komórkach w porównaniu do kobiet, które mają zdrowe dzieci. W stresie nasze ciało produkuje duże ilości adrenaliny, kortyzolu i noradrenaliny, które wydzielane chronicznie prowadzą do nieprawidłowego działania układu odpornościowego, problemów sercowo-naczyniowych, problemów trawiennych i stanów zapalnych. To wszystko niekorzystnie wpływa na zdrowie nasze i zdrowie telomerów.

Niezwykle ciekawe jest to, że nie sama sytuacja stresowa powoduje skracanie telomerów, tylko nasz odbiór stresu. Odbieranie sytuacji stresowej jako zagrożenie, reagowanie lękiem, wstydem czy wycofaniem bardzo często związane jest z krótszymi telomerami. Z kolei traktowanie stresu jako wyzwania, czemu często towarzyszy uczucie podekscytowania jest związane z dłuższymi telomerami. Podczas reakcji na wyzwanie nadnercza wydzielają kortyzol, jednak jego uwalnianie w tej sytuacji jest szybko hamowane przez mózg zaraz po zakończeniu sytuacji stresowej. Takie podejście często widać u sportowców podczas zawodów. Nie mamy wpływu na to co nas spotyka, ale zmieniając sposób postrzegania sytuacji stresujących możemy chronić nasze telomery.

Przewlekły stres ma bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia naszego układu odpornościowego. Badania pokazują, że może on prowadzić do skracania telomerów w komórkach odpornościowych CD8 i tym samym skutkować osłabioną opornością antywirusową i antybakteryjną. Zbyt mocne skracanie telomerów w tych komórkach prowadzi do utraty białka powierzchni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy