Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

9 kwietnia 2020

NR 18 (Kwiecień 2020)

Wpływ składników pokarmowych na wzmocnienie skóry i paznokci

190

Ludzka skóra to drugi po jelitach organ o największej powierzchni chłonnej. W zależności od budowy anatomicznej danego człowieka, może ona mieć powierzchnię nawet powyżej 2 m2. Do jej głównych zadań należą: ochrona środowiska wewnętrznego, współudział w regulowaniu temperatury ciała, wydzielanie i wydalanie różnych, w tym też szkodliwych, substancji czy też synteza witaminy D3. Warto o nią dbać nie tylko ze względów estetycznych, ale przede wszystkim ze względów zdrowotnych. Wszelkie zmiany skórne będą odzwierciedlały stan wewnętrzny ciała, z uwzględnieniem konkretnych dysfunkcji i niedoborów.

Skóra składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Naskórek tworzy kilka warstw i stanowią go głównie dojrzewające komórki nabłonków, nazywane keratynocytami. W naskórku znajdują się również komórki barwnikowe – melanocyty, komórki odpowiedzialne za reakcje immunologiczne – komórki Langerhansa i komórki układu nerwowego – komórki Merkela. W skórze właściwej utworzonej z tkanki łącznej znajdują się włókna kolagenowe i elastyna oraz elementy komórkowe: fibroblasty, mastocyty i komórki krwi oraz naczynia i nerwy. Tkankę podskórną tworzy tkanka tłuszczowa i łączna. Do wytworów skóry należą m.in. włosy i paznokcie. Znajdują się w niej też receptory, które są narządami zmysłów, jak chociażby dotyku (bólu, odczuwania temperatury, nacisku).

POLECAMY

R e k l a m a

Bariera ochronna, jaką stanowi skóra, utrzymuje równowagę między środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym organizmu. Mimo iż jest stosunkowo cienka, jeśli jest zdrowa, doskonale spełnia swoje funkcje ochronne. Jest to możliwe dzięki warstwie rogowej naskórka, charakteryzującej się specyficzną strukturą.
Starając się wyeliminować to, czego nie mogą usunąć bądź oczyścić okrężnica, nerki, płuca, wątroba i układ limfatyczny, bywa, że skóra jest przeładowana kwasowymi produktami ubocznymi. Wszystkie choroby, które możemy dostrzec na skórze, wskazują na wewnętrzne zaburzenia. Jeśli istnieje tendencja do nasilania się zmian skórnych jesienią i utrzymywania się ich w zimie to oznaka, że leczeniu powinno zostać poddane jelito grube oraz płuca. Jeśli taka tendencja występuje cały rok, a zmiany nasilają się lub maleją okresowo – leczeniu i terapii powinno zostać poddane całe ciało w odpowiedniej, adekwatnej do wiedzy terapeuty kolejności. W medycynie chińskiej mówi się o tym, że skóra to trzecie płuco. Z kolei organem bezpośrednio wpływającym na pracę płuc jest jelito grube, czyli siedlisko mikroflory jelitowej. Współczesna wiedza medyczna także przypisuje ogromne znaczenie jelitom, a konkretniej bakteriom, jakie zasiedlają nasze jelita w przypadku leczenia wszelkich problemów i chorób skórnych.

R e k l a m a

Problemy i choroby skórne:

  • Astma a Atopowe Zapalenie Skóry
    Astma to choroba, a raczej dolegliwość, która we współczesnej medycynie skojarzona została z płucami. W rzeczywistości, jak każda inna przypadłość ma ona podłoże w nierównowadze większości narządów, w tym także w układzie odpornościowym. Nadmiar kwasu arachidonowego w codziennej diecie (składnik w większej ilości obecny w mięsie, nabiale, jajach) oraz kwasów omega-6 przyczynia się do nadprodukcji leukotrienów, kwasów tłuszczowych w ciele odpowiedzialnych za wywoływanie stanu zapalnego. Stan zapalny może z kolei objawiać się np. w postaci napadów kaszlu, zmian skórnych i trudno gojących się zadrapań. Powszechnym bywa objaw skórny w postaci krostek na ciele, głównie ramionach i plecach. Rozpoznanie alergii pokarmowych oraz ewentualnie wziewnych to jedna z możliwych diagnoz, które przyczynią się do załagodzenia objawów. Zatem uwagę w leczeniu należy skierować w stronę jelit, odpowiedniego trawienia, eliminacji produktów alergizujących. Powszechnym już stało się badanie alergii pokarmowych opóźnionych, a oprócz tego coraz częściej zwraca się uwagę również na alergie wywoływane przez sztuczne konserwanty, glifosat, nawozy stosowane w uprawach czy też antybiotyki w pożywieniu.
     
  • Łuszczyca
    Łuszczyca charakteryzuje się zbyt szybkim podziałem komórek. Skóra zwykle produkuje nowe komórki mniej więcej dziesięciokrotnie szybciej, a pozbywa się starych w stosunkowo powolnym tempie, jak u zdrowej osoby. Sprawia to, że nowe komórki piętrzą się pod powierzchnią, tworząc czerwone, obrzęknięte plamy bądź grudki pokryte srebrzystą lub białawą łuską. Choroba ta najczęściej atakuje okolice stawów, skórę głowy, pośladków. Zaniedbana łuszczyca skórna może mieć swoje dalsze konsekwencje w postaci rozwijającej się łuszczycy stawowej wewnątrz ciała. Przyczyn powstania tej choroby jest wiele, a jedną z nich jest odpowiedź autoimmunologiczna, w trakcie której organizm atakuje swoje zdrowe komórki. Nadmiernie osłabiony zostaje układ odpornościowy i nerwowy, a co za tym idzie – szereg dalszych dolegliwości. Alergie pokarmowe, zespół nieszczelnego jelita, odżywianie obfitujące w cukier, nabiał i pszenicę również będą sprzyjać tej chorobie. W takiej sytuacji warto zająć się oczyszczaniem organizmu z nadmiaru śluzu, który przyczynia się do zmian skórnych. Odstawienie wymienionych produktów może okazać się kluczowe w powrocie do zdrowia i lepszej kondycji skóry. Postępowanie terapeutyczne niekiedy jest zbliżone do tego, które stosuje się przy AZS.
     
  • Cellulit
    Śledziona z punktu widzenia medycyny chińskiej reguluje to, co jest pomiędzy skórą a mięśniami, czyli tkankę podskórną. Nierównomierne rozrastanie się komórek tkanki tłuszczowej pod skórą zwane powszechnie cellulitisem jest zatem związane z zaburzeniami w obszarze śledziony. Najczęściej objawia się to nadmierną ochotą na smak słodki, który jest przypisany temu organowi, a z braku równowagi w organizmie najczęściej wybierane są słodycze. Osoby otyłe zwykle mają wychłodzoną i zaśluzowaną śledzionę – cellulitis jest w ich przypadku czymś „normalnym”. Osoby z opisanym syndromem bardzo często nie mogą oprzeć się jedzeniu lodów, niezależnie od pory roku. Na ratunek poza zmianą diety może przyjść poprawa trawienia, poprzez zmiany w codziennych nawykach żywieniowych, oczyszczenie i wzmocnienie krwi (uzupełnienie niedoborów składników odżywczych), a także układu odpornościowego.
     
Rys. 1. Na podstawie: Yang J., Kamali N., Twarzą na wschód Galaktyka, Łódź 2018, s. 93

Stan cery odbiciem zaburzeń organizmu

Skóra człowieka podlega ciągłym zmianom. Jej stan jest uzależniony przede wszystkim od ogólnego stanu zdrowia. Wszelkie zaburzenia organizmu znajdują często odbicie w stanie cery. Ten element skóry to ważna, bo widoczna część ciała. W trosce o urodę przywiązujemy wielką wagę do dbałości o nią. Niestety u większości pań jest ona na tyle niedoskonała, że powszechne stało się używanie podkładów czy kremów maskujących niechciane zmiany czy wyrównujących koloryt. Niestety jest to błędne koło, ponieważ używając chemicznych kosmetyków nie dajemy skórze szansy na regenerację i odpoczynek, a ukrywanie cery pod makijażem daje przyzwolenie na niedoskonałości. Trądzik czy wypryski nie są już tylko domeną nastolatków, ale coraz częściej występują u dorosłych osób. Mogą się one pojawiać w postaci zaskórników, krost i grudek, po których nieraz pozostają blizny. Trądzik bywa wynikiem braku równowagi hormonalnej, stymulującej gruczoły łojowe do wzmożonego wydzielania sebum, efektem czego są często zmiany na twarzy w okresie miesiączkowania.
Medycyna chińska przyporządkowuje cerę do organu, jakim jest serce oraz narządu partnerskiego, czyli jelita cienkiego (bywa to emocjonalnie związane z akceptacją siebie i stresem różnego pochodzenia). Dzięki obu tym narządom, bogata w składniki odżywcze krew dociera do twarzy i poprzez zwiększone krążenie w jej obrębie, daje efekt zdrowych rumieńców, których nie zapewni żadna opalenizna. Niemniej jednak, ponieważ holistyczne leczenie będzie zawsze sprowadzać się do powiązań między wszystkimi narządami w ciele, także twarz można „podzielić” jeszcze na poszczególne fragmenty, związane z brakiem równowagi w danym organie. W tym celu sporządzona została tzw. mapa twarzy, obrazująca powiązania między narządami wewnętrznymi a poszczególnymi obszarami na twarzy, podatnymi na trądzik.
Wypryski w górnej części czoła, ponad w brwiami w kierunku do środka linii włosów, mogą wskazywać na potrzebę lepszego zadbania o pęcherz moczowy. Uszy z kolei związane są z nerkami, w których skrywane są też nasze lęki. Zmiany na policzkach mogą wskazywać na potrzebę lepszego zadbania o płuca. Wypryski na nosie będą świadczyły o zaburzeniach w funkcjonowaniu pracy serca. Między brwiami lub na brwiach mogą wskazywać na potrzebę zadbania o wątrobę. Krostki w zagłębieniu nad górną wargą związane będą ze śledzioną, a na górnej wardze – z żołądkiem. Broda z kolei powiązana jest z nerkami, pęcherzem moczowym i narządami rozrodczymi, czyli dolną częścią ciała.

Stan paznokci odzwierciedleniem kondycji organizmu

Paznokcie to jeden z wytworów naskórka. Według medycyny chińskiej ich stan może być m.in. odzwierciedleniem stanu wątroby, w tym niedoboru składników pokarmowych, które są jej niezbędne do prawid-
łowej pracy. W pracy terapeuty są ważnym punktem diagnostycznym. Niestety bardzo często nie jest on w stanie ocenić ich stanu w przypadku kobiet, gdyż coraz rzadziej zdarza się, by nosiły one niepomalowane paznokcie. A jeśli akurat kobieta takie posiada, to często tylko na chwilę, dając im odpocząć po kolejnym zabiegu, związanym z noszeniem lakieru hybrydowego. W takiej sytuacji analiza diagnostyczna nie będzie miarodajna, gdyż paznokcie potrzebują regeneracji po takim obciążeniu. Natomiast często można usłyszeć w gabinecie, iż przyczyną noszenia hybryd są wiecznie łamliwe i słabe paznokcie. Jak zostało wspomniane, stan paznokci związany jest ze stanem wątroby, a konkretnie z niedoborami pokarmowymi, niedoborem krwi i Yin wątroby. Oznacza to często, iż wątroba nie radzi sobie również dobrze z detoksykacją organizmu, przez co bywa nadmiernie obciążona.

  • Białe plamki
    Białe plamki mogą być oznaką zazwyczaj niedoboru cynku, związanego chociażby z dietą wegetariańską, w której przeważać mogą produkty bogate w kwas fitynowy (strączki, zboża). Składnik ten będzie blokował przyswajanie tego pierwiastka. Z kolei problem z jelitami, związany chociażby ze stresem, w tym „spięte” jelita, będzie potęgował nieprawidłowe wychwytywanie tego pierwiastka z trawionego pożywienia. Bywa, że białe plamki z tego samego powodu, co niedobór cynku, związane są z niedoborem żelaza, którego magazynem jest ferrytyna, białko wątrobowe.
     
  • Rozdwajające się i łamliwe paznokcie
    Ten objaw często związany jest z niedoborem witamin z grupy B, w tym biotyny – witaminy H, inaczej witaminy B7. Witamina ta jest magazynowana w wątrobie. Powszechnie wiadomo, że głównym źródłem witamin z grupy B, w tym B12 jest mięso. Tymczasem mięso pochodzące z przemysłowej hodowli może być pozbawione sporej części witamin z tej grupy, a dodatkowo w przypadku nieefektywnego trawienia białka (także pochodzącego z jaj) w żołądku, witaminy te staną się dla nas niedostępne.

Składniki mineralne i inne substancje odżywcze wzmacniające skórę i paznokcie

  • Cynk
    Jest to jeden z najważniejszych pierwiastków śladowych w organizmie człowieka; pełni rolę katalityczną, strukturalną i regulacyjną. Jego obecność jest niezbędna dla podziałów komórkowych i różnicowania powstałych komórek. Skóra jest jedną z czterech tkanek ciała posiadających zasoby cynku (mięśnie szkieletowe 60%, kości 30%, wątroba i skóra po 5%). W naskórku występuje więcej tego mikrominerału niż w skórze właściwej, stąd zmiany trądzikowe widoczne gołym okiem często są z tym związane.
    W warunkach fizjologicznych cynk wchłania się głównie drogą pokarmową, szczególnie w dwunastnicy (60%) i jelicie krętym (30%), ale także w jelicie czczym (8%), kątnicy i okrężnicy (3%). Jednak, aby jego absorpcja mogła nastąpić, musi zostać uwolniony ze spożytego pokarmu, co odbywa się dzięki procesom trawiennym. Organizm przyswaja ok. 26–33% cynku przyjętego z produktami spożywczymi.
    Objawy deficytu cynku stwierdza się u osób niespożywających mięsa, które jest jego najlepszym źródłem, a jedzących oczyszczone produkty zbożowe oraz przetworzone dania błyskawiczne. Grupą szczególnie zagrożoną są kobiety w ciąży oraz matki karmiące. Powszechne zaburzenia trawienia, niedobór enzymów trawiennych warto także poprawić, eliminując z pożywienia substancje antyodżywcze, jak np. kwas fitynowy występujący głównie w ziarnach zbóż, upośledzające absorbcję cynku. Z kolei u osób spożywających nadmiar cukru i węglowodanów prostych może dojść do rozwoju w jelitach grzybów z rodzaju Candida albicans, które również uszczuplają zasoby cynku w organizmie.
     
  • Selen (w połączeniu z witaminą E)
    Niedobór tego składnika mineralnego bardzo często towarzyszy osobom z zaburzeniami pracy tarczycy. Z kolei do jednego z objawów jej nieprawidłowego działania należy sucha, łuszcząca się skóra. 
    Warto łączyć przyjmowanie selenu w przypadku jego niedoborów z witaminą E, której najwięcej znajdziemy w oleju z kiełków pszenicy. Okazuje się bowiem, że te dwa składniki działają synergicznie i potęgują swoje korzystne działanie na organizm, pełniąc ochronną rolę przed szkodliwym wpływem wolnych rodników. Witamina E sprzyja szybszemu gojeniu się ran na skórze, chroni zatem przed ewentualnymi bliznami. 
     
  • Żelazo i miedź
    Blada skóra, niekiedy wręcz biała cera to częsta oznaka anemii wynikającej z niedoboru żelaza. Niedokrwistości często towarzyszy nadmierne zmęczenie i brak chęci do życia. Z prowadzonych obserwacji wynka, że ta jednostka chorobowa zdarza się coraz częściej i to nie tylko u kobiet. Powszechnie można by uznać, iż z racji comiesięcznej utraty krwi związanej z menstruacją, na niedobór żelaza narażone powinny być głównie kobiety. Niemniej jednak coraz częściej zdarza się to mężczyznom, zwłaszcza tym o naturze niedoborowej, tj. szczupłej, wątłej sylwetce z utrudnioną możliwością nabrania masy mięśniowej. W skórze żelazo występuje łącznie z białkiem tworząc kolagen, a więc głównym składnikiem naszej skóry, ścięgien, kości, tkanek chrzęstnych błony podstawowej. Bez żelaza nasza skóra nie mogłaby funkcjonować. Co ciekawe, coraz częściej zdarza się również obserwować nadmiar żelaza we krwi, zwłaszcza u kobiet. Warto p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy