Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

1 marca 2018

NR 5 (Luty 2018)

Antyoksydacyjne działanie resweratrolu

566

Wino było od tysięcy lat napojem szczególnym. Zarówno starożytni Grecy, jak i Rzymianie traktowali wino nie tylko jako napój. Winem zajmowali się specjalni bogowie: Dionizos i Bachus. Jak powszechnie wiadomo, wino obecne jest m.in. w liturgii chrześcijańskiej. Czy odniesienia do wina były przypadkowe, czy też rzeczywiście stanowi ono szczególny dla naszego zdrowia napój?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaka forma przyjmowania resweratrolu ma najsilniejsze działanie?
  • Co oznaczają przeciwnowotworowe właściwości resweratrolu?
  • Jak resweratrol wspomaga leczenie chorób układu krążenia?

 

POLECAMY

Rozwój nauki dał na to odpowiedź. Zaobserwowano, że narody spożywające większe ilości wina rzadziej chorują na choroby układu krążenia. Dostrzeżono to u Francuzów, których dieta jest bogata w nasycone tłuszcze, co prowadzi do wzrostu ryzyka chorób układu krążenia. Jednak mimo tego, ilość tych chorób na 10 tys. mieszkańców jest u nich zaskakująco niższa niż np. w Wielkiej Brytanii. Dlatego zjawisko to nazwano „francuskim paradoksem”. Badanie opublikowano w 1992 r. w piśmie „Lancet”. Naukowcy zajmujący się tym problemem, uważają iż głównym czynnikiem prozdrowotnym hamującym rozwój chorób układu krążenia u Francuzów i innych narodów basenu Morza Śródziemnego jest większa ilość spożywanego wina. Dodajmy, że chodzi tu głównie o wino czerwone. Dociekanie przyczyn tych prozdrowotnych efektów doprowadziło do wykrycia głównego „sprawcy” korzystnego działania wina. Uznano, że jest nim związek z grupy polifenoli – resweratrol. Resweratrol występuje także w innych roślinach, pełniąc w nich funkcje obronne przed infekcjami grzybiczymi, wirusowymi i bakteryjnymi. 

Dowiedziono ponadto, że spożywanie resweratrolu wywołuje w organizmie podobne efekty jak dieta niskokaloryczna, tj. przedłuża życie. Najsilniej prozdrowotnie działa spożywanie resweratrolu w postaci składnika napoju alkoholowego jakim jest wino. Jak to często w naturze bywa, nie chodzi jedynie o pojedynczy wyizolowany związek chemiczny, ale o działanie całej grupy substancji, które działają najpełniej, gdy są spożywane razem. Nie bez znaczenia jest również forma podania resweratrolu. 

Wino jest napojem alkoholowym i spożywa się je powoli. Daje to możliwość przedostania się substancji prozdrowotnych ze śluzówki jamy ustnej bezpośrednio do krwi obwodowej z ominięciem wątroby. Resweratrol zażywany w formie kapsułek, wchłania się w jelitach i stamtąd z krwią jest transportowany do wątroby. W wątrobie zdecydowana większość resweratrolu jest rozkładana przez enzymy i tylko znikoma jego część przechodzi do krwi obwodowej. Ponadto kapsułki spotykane na rynku często zawierają resweratrol pochodzący nie z skórek winogron, ale z innych roślin, np. rdestu japońskiego. Profilaktyczne stosowanie wina niesie ze sobą jeden podstawowy mankament, a mianowicie to, że jest to napój alkoholowy, a dawka profilaktyczna zalecana przez większość naukowców wynosi 200 ml wina dziennie. 

Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie ekstraktu ze skórek winogron rozpuszczonego w 25% alkoholu etylowym. Taka forma podania nie powoduje zawyżonego poziomu alkoholu we krwi (ekstraktu wystarczy podać bardzo mało) i sprawia, że resweratrol wchłaniany jest w śluzówce jamy ustnej w całości. Ta metoda zażywania wydaje się być najlepszym sposobem na wykorzystanie prozdrowotnych własności resweratrolu i towarzyszących mu innych substancji leczniczych bez zagrożeń, jakie niesie ze sobą spożywanie większych ilości alkoholu. 

Problemem istotnym dla niektórych osób jest fakt, że wina w większości konserwowane są siarczynami. Ekstrakt ze skórek winogron rozpuszczony w 25% roztworze alkoholu nie wymaga konserwacji, dlatego produkt zawiera jedynie ekstrakt, wodę i alkohol.

 

Resweratrol jest czynnikiem uwrażliwiającym komórki na działanie chemioterapeutyków, stosowanych powszechnie w schematach leczenia onkologicznego, np. w leczeniu raka płuc6. W dużych dawkach uwrażliwia komórki raka szyjki macicy i przewlekłej białaczki szpikowej na promieniowanie X.

 

Działanie resweratrolu w organizmie

Układ krążenia

Resweratrol działa wspomagająco na pracę mięśnia sercowego i zapobiega incydentom niedokrwiennym. Działa rozluźniająco na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, przez co wpływa na stabilizację ciśnienia tętniczego krwi. Ma własności ochronne w stosunku do śródbłonka naczyniowego również w przypadku osób z nadciśnieniem tętniczym. Kardioprotekcyjny mechanizm działania polifenoli zawartych w resweratrolu opiera się w głównej mierze o efekt biologiczny działania tlenku azotu NO. Działa przeciwmiażdżycowo, choć jak podkreśla część naukowców, efekt terapeutyczny nie polega na obniżeniu poziomu cholesterolu w surowicy krwi, lecz na zmniejszeniu szkodliwego wpływu wolnych rodników na cząsteczki LDL-cholesterolu. Wielu autorów zaznacza, że ważniejszy wydaje się być poziom utlenionego cholesterolu frakcji LDL, a nie samego cholesterolu. Resweratrol jest jednym z antyoksydantów, których bogactwo występuje w ekstrakcie ze skórek winogron. Dlatego bardzo istotnym elementem terapii z użyciem resweratrolu jest to, aby pozyskiwany był ze skórek winogron. Resweratrol utrudnia tworzenie się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Uważa się, że jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za tę właściwość resweratrolu jest hamujący wpływ na aktywność płytek krwi, a także na inne parametry krzepnięcia ludzkiego osocza. Zarówno eksperymenty in vitro jak i badania in vivo, pozwoliły na udokumentowanie tej tezy. W badaniach na zwierzętach wykazano, że stosowanie u nich resweratrolu o 30% zmniejszało nasilenie zmian miażdżycowych w aorcie i o około 20% zmniejszało narastanie zmian zakrzepowych w tętnicach szyjnych. Resweratrol wykazuje również działanie przeciwzapalne, co ma prozdrowotny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.

 

Wykryto, że resweratrol działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Ma prozdrowotne działanie na układ krążenia, nerki i centralny układ nerwowy. Może hamować proces nowotworowy na każdym etapie jego powstawania.

 


Osoby chorujące na choroby układu krążenia często cierpią na tzw. zespół metaboliczny, bowiem towarzyszy im również otyłość i cukrzyca. W badaniach zwierząt ze stanem analogicznym do ludzkiego zespołu metabolicznego wykazano, że suplementacja resweratrolem obniżała indeks masy ciała BMI, poziom cholesterolu oraz CRP. U zwierząt tych poprawiała się tolerancja na glukozę. 

 

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wykazano, że przyjmowanie resweratrolu znacznie zmniejsza uszkodzenia narządu słuchu wynikające z hałasu, niedokrwienia lub zaawansowanego wieku.


Profilaktyka przeciwnowotworowa 

W literaturze naukowej można znaleźć bardzo dużą ilość prac, które udowadniają w badaniach na ludziach i zwierzętach, że resweratrol jest bardzo cennym związkiem w profilaktyce i wspomaganiu leczenia nowotworów. Resweratrol hamuje proces inicjacji, promocji i progresji nowotworów.

Zmniejsza ilość mutacji oraz hamuje angiogenezę w obrębie guza nowotworowego. Dość unikalną właściwością resweratrolu jest to, że może zapobiegać lub opóźniać rozwój nowotworów u palaczy. W badaniu na zwierzętach dowiedziono, że dym tytoniowy w przypadku stosowania resweratrolu będzie mniej szkodliwy dla palaczy niż u osób nie stosujących tej substancji. Zmniejsza ilość mutacji i działa antyoksydacyjnie, hamuje syntezę DNA w fazie S podziału, co umożliwia naprawę DNA. Działa przeciwzapalnie poprzez zmniejszenie aktywności COX-1 i COX-2. Resweratrol i kwercetyna hamują uwalnianie interleukiny. Resweratrol przyspiesza obumieranie (apoptozę) komórek nowotworowych. Resweratrol jest czynnikiem uwrażliwiającym komórki na działanie chemioterapeutyków, stosowanych powszechnie w schematach leczenia onkologicznego, np. w leczeniu raka płuc. W dużych dawkach uwrażliwia komórki raka szyjki macicy i przewlekłej białaczki szpikowej na promieniowanie X. 

Układ nerwowy

Resweratrol to związek wpływający prozdrowotnie na komórki centralnego układu nerwowego (OUN), m.in. przez działanie antyoksydacyjne, ale nie tylko. Chroni przed toksycznym efektem beta-amyloidu. Odkładanie się tej substancji w OUN ma miejsce w chorobie Alzheimera. Resweratrol chroni także tkankę mózgową przed niedokrwieniem oraz przed uszkodzeniem reperfuzyjnym. Ma to duże znaczenie u osób z udarem mózgowym. Resweratrol oraz inne składniki ekstraktu ze skórek wi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy