Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

1 marca 2018

NR 5 (Luty 2018)

Antyoksydacyjne działanie resweratrolu

0 358

Wino było od tysięcy lat napojem szczególnym. Zarówno starożytni Grecy, jak i Rzymianie traktowali wino nie tylko jako napój. Winem zajmowali się specjalni bogowie: Dionizos i Bachus. Jak powszechnie wiadomo, wino obecne jest m.in. w liturgii chrześcijańskiej. Czy odniesienia do wina były przypadkowe, czy też rzeczywiście stanowi ono szczególny dla naszego zdrowia napój?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaka forma przyjmowania resweratrolu ma najsilniejsze działanie?
  • Co oznaczają przeciwnowotworowe właściwości resweratrolu?
  • Jak resweratrol wspomaga leczenie chorób układu krążenia?

 

Rozwój nauki dał na to odpowiedź. Zaobserwowano, że narody spożywające większe ilości wina rzadziej chorują na choroby układu krążenia. Dostrzeżono to u Francuzów, których dieta jest bogata w nasycone tłuszcze, co prowadzi do wzrostu ryzyka chorób układu krążenia. Jednak mimo tego, ilość tych chorób na 10 tys. mieszkańców jest u nich zaskakująco niższa niż np. w Wielkiej Brytanii. Dlatego zjawisko to nazwano „francuskim paradoksem”. Badanie opublikowano w 1992 r. w piśmie „Lancet”. Naukowcy zajmujący się tym problemem, uważają iż głównym czynnikiem prozdrowotnym hamującym rozwój chorób układu krążenia u Francuzów i innych narodów basenu Morza Śródziemnego jest większa ilość spożywanego wina. Dodajmy, że chodzi tu głównie o wino czerwone. Dociekanie przyczyn tych prozdrowotnych efektów doprowadziło do wykrycia głównego „sprawcy” korzystnego działania wina. Uznano, że jest nim związek z grupy polifenoli – resweratrol. Resweratrol występuje także w innych roślinach, pełniąc w nich funkcje obronne przed infekcjami grzybiczymi, wirusowymi i bakteryjnymi. 

Dowiedziono ponadto, że spożywanie resweratrolu wywołuje w organizmie podobne efekty jak dieta niskokaloryczna, tj. przedłuża życie. Najsilniej prozdrowotnie działa spożywanie resweratrolu w postaci składnika napoju alkoholowego jakim jest wino. Jak to często w naturze bywa, nie chodzi jedynie o pojedynczy wyizolowany związek chemiczny, ale o działanie całej grupy substancji, które działają najpełniej, gdy są spożywane razem. Nie bez znaczenia jest również forma podania resweratrolu. 

Wino jest napojem alkoholowym i spożywa się je powoli. Daje to możliwość przedostania się substancji prozdrowotnych ze śluzówki jamy ustnej bezpośrednio do krwi obwodowej z ominięciem wątroby. Resweratrol zażywany w formie kapsułek, wchłania się w jelitach i stamtąd z krwią jest transportowany do wątroby. W wątrobie zdecydowana większość resweratrolu jest rozkładana przez enzymy i tylko znikoma jego część przechodzi do krwi obwodowej. Ponadto kapsułki spotykane na rynku często zawierają resweratrol pochodzący nie z skórek winogron, ale z innych roślin, np. rdestu japońskiego. Profilaktyczne stosowanie wina niesie ze sobą jeden podstawowy mankament, a mianowicie to, że jest to napój alkoholowy, a dawka profilaktyczna zalecana przez większość naukowców wynosi 200 ml wina dziennie. 

Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie ekstraktu ze skórek winogron rozpuszczonego w 25% alkoholu etylowym. Taka forma podania nie powoduje zawyżonego poziomu alkoholu we krwi (ekstraktu wystarczy podać bardzo mało) i sprawia, że resweratrol wchłaniany jest w śluzówce jamy ustnej w całości. Ta metoda zażywania wydaje się być najlepszym sposobem na wykorzystanie prozdrowotnych własności resweratrolu i towarzyszących mu innych substancji leczniczych bez zagrożeń, jakie niesie ze sobą spożywanie większych ilości alkoholu. 

Problemem istotnym dla niektórych osób jest fakt, że wina w większości konserwowane są siarczynami. Ekstrakt ze skórek winogron rozpuszczony w 25% roztworze alkoholu nie wymaga konserwacji, dlatego produkt zawiera jedynie ekstrakt, wodę i alkohol.

 

Resweratrol jest czynnikiem uwrażliwiającym komórki na działanie chemioterapeutyków, stosowanych powszechnie w schematach leczenia onkologicznego, np. w leczeniu raka płuc6. W dużych dawkach uwrażliwia komórki raka szyjki macicy i przewlekłej białaczki szpikowej na promieniowanie X.

 

Działanie resweratrolu w organizmie

Układ krążenia

Resweratrol działa wspomagająco na pracę mięśnia sercowego i zapobiega incydentom niedokrwiennym. Działa rozluźniająco na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, przez co wpływa na stabilizację ciśnienia tętniczego krwi. Ma własności ochronne w stosunku do śródbłonka naczyniowego również w przypadku osób z nadciśnieniem tętniczym. Kardioprotekcyjny mechanizm działania polifenoli zawartych w resweratrolu opiera się w głównej mierze o efekt biologiczny działania tlenku azotu NO. Działa przeciwmiażdżycowo, choć jak podkreśla część naukowców, efekt terapeutyczny nie polega na obniżeniu poziomu cholesterolu w surowicy krwi, lecz na zmniejszeniu szkodliwego wpływu wolnych rodników na cząsteczki LDL-cholesterolu. Wielu autorów zaznacza, że ważniejszy wydaje się być poziom utlenionego cholesterolu frakcji LDL, a nie samego cholesterolu. Resweratrol jest jednym z antyoksydantów, których bogactwo występuje w ekstrakcie ze skórek winogron. Dlatego bardzo istotnym elementem terapii z użyciem resweratrolu jest to, aby pozyskiwany był ze skórek winogron. Resweratrol utrudnia tworzenie się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Uważa się, że jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za tę właściwość resweratrolu jest hamujący wpływ na aktywność płytek krwi, a także na inne parametry krzepnięcia ludzkiego osocza. Zarówno eksperymenty in vitro jak i badania in vivo, pozwoliły na udokumentowanie tej tezy. W badaniach na zwierzętach wykazano, że stosowanie u nich resweratrolu o 30% zmniejszało nasilenie zmian miażdżycowych w aorcie i o około 20% zmniejszało narastanie zmian zakrzepowych w tętnicach szyjnych. Resweratrol wykazuje również działanie przeciwzapalne, co ma prozdrowotny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.

 

Wykryto, że resweratrol działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Ma prozdrowotne działanie na układ krążenia, nerki i centralny układ nerwowy. Może hamować proces nowotworowy na każdym etapie jego powstawania.

 


Osoby chorujące na choroby układu krążenia często cierpią na tzw. zespół metaboliczny, bowiem towarzyszy im również otyłość i cukrzyca. W badaniach zwierząt ze stanem analogicznym do ludzkiego zespołu metabolicznego wykazano, że suplementacja resweratrolem obniżała indeks masy ciała BMI, poziom cholesterolu oraz CRP. U zwierząt tych poprawiała się tolerancja na glukozę. 

 

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wykazano, że przyjmowanie resweratrolu znacznie zmniejsza uszkodzenia narządu słuchu wynikające z hałasu, niedokrwienia lub zaawansowanego wieku.


Profilaktyka przeciwnowotworowa 

W literaturze naukowej można znaleźć bardzo dużą ilość prac, które udowadniają w badaniach na ludziach i zwierzętach, że resweratrol jest bardzo cennym związkiem w profilaktyce i wspomaganiu leczenia nowotworów. Resweratrol hamuje proces inicjacji, promocji i progresji nowotworów.

Zmniejsza ilość mutacji oraz hamuje angiogenezę w obrębie guza nowotworowego. Dość unikalną właściwością resweratrolu jest to, że może zapobiegać lub opóźniać rozwój nowotworów u palaczy. W badaniu na zwierzętach dowiedziono, że dym tytoniowy w przypadku stosowania resweratrolu będzie mniej szkodliwy dla palaczy niż u osób nie stosujących tej substancji. Zmniejsza ilość mutacji i d...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy