Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia dzieci

19 grudnia 2017

NR 1 (Czerwiec 2017)

Budowanie długofalowej odporności u dzieci

0 346

Każda matka życzyłaby sobie, żeby jej dziecko było zdrowe i prawidłowo się rozwijało. Nie każda jednak wie, jak zadbać o to, żeby układ odpornościowy maluszka miał szansę właściwie się rozwinąć i należycie funkcjonować przez całe życie dziecka.
 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak w okresie ciąży zadbać o przyszłą odporność dziecka?
  • Jaką suplementację stosować dla wzmocnienia odporności dziecka?
  • Jak dobierać dietę do potrzeb dziecka?

Odporność to zespół mechanizmów mających zdolność odróżniania obcych cząsteczek, zwanych antygenami, od swoich i wywoływania odpowiedzi immunologicznej, mającej na celu zniszczenie antygenów. Dzięki odpowiedzi immunologicznej organizm zwalcza wirusy, bakterie, pasożyty czy też komórki nowotworowe. Układ odpornościowy nie znajduje się w jednym miejscu w naszym organizmie. Jego komórki można znaleźć m.in. w grasicy, śledzionie, węzłach chłonnych oraz szpiku kostnym.

Głównymi wykonawcami funkcji układu odpornościowego są limfocyty T i B. Limfocyty T odpowiedzialne są za produkcję cytokin, które niszczą komórki zakażone wirusami czy bakteriami, aktywują też inne komórki (np. makrofagi, granulocyty, Natural Killers) do niszczenia patogenów, a limfocyty B do produkcji przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom.

W organizmie człowieka istnieją dwa główne miejsca, w których dochodzi do bezpośredniego kontaktu z antygenami. Są to skóra oraz błony śluzowe pokrywające układ pokarmowy, oddechowy i moczowo-płciowy czy spojówkę oka.

Skóra stanowi barierę mechaniczną – wydzielane przez nią serum zawiera lizozym, który niszczy ściany komórek niektórych wirusów i bakterii. Z kolei błony śluzowe mają ponad 100-krotnie większą powierzchnię niż skóra, a śluzówki przewodu pokarmowego zajmują u dorosłego człowieka powierzchnię kortu tenisowego i tworzą tzw. układ GALT – układ odpornościowy związany z przewodem pokarmowym, który stanowi 70% wszystkich komórek układu odpornościowego. Jest on zasiedlony przez gigantyczną liczbę bakterii jelitowych, nazywanych mikroflorą jelitową.

Jak dbać o odporność dziecka?

Układ odpornościowy noworodka, pomimo wykształconych wszystkich organów limfatycznych, jest niedojrzały. Pełną dojrzałość układ odpornościowy osiąga dopiero ok. 12. roku życia dziecka!

Nowo narodzone dzieci przez pewien czas są chronione dzięki przeciwciałom, które w trakcie życia płodowego przeniknęły przez łożysko z organizmu matki. Maksymalny transport przeciwciał odbywa się w ostatnich tygodniach ciąży. Szczególnie narażone na zakażenia będą więc dzieci urodzone przedwcześnie oraz urodzone przez matki z zaburzeniami odporności.

Odporność noworodka uzależniona jest od odporności matki

Źle zbilansowana dieta matki może doprowadzić do braku podstawowych składników odżywczych, a tym samym do upośledzenia czynności układu immunologicznego dziecka. Dlatego tak ważne jest, aby już na etapie planowania ciąży oraz w jej trakcie kobieta dbała o sprawnie funkcjonujący system odpornościowy. Tuż po porodzie dochodzi do kolonizacji w jałowych mikrobiologicznie jelitach noworodka mikroflory przewodu pokarmowego. Pierwsze bakterie, z którymi niedojrzały układ odpornościowy dziecka ma kontakt, powinny pochodzić od matki. Gdy poród następuje drogą cięcia cesarskiego, następuje opóźnione zasiedlenie przewodu pokarmowego, często bakteriami szpitalnymi. Zaburzenie rozwoju mikroflory jelitowej we wczesnym okresie poporodowym w późniejszym okresie życia dziecka może prowadzić do osłabionego działania układu odpornościowego i występowania stanów zapalnych oraz alergii.

Ważne

Pierwotna kolonizacja bakteryjna ma długofalowy wpływ na sprawne działanie układu immunologicznego noworodków. Optymalna mikroflora jelitowa rozwija się u dziecka urodzonego drogami natury.

Szczególnie ważne jest karmienie dziecka piersią. Mleko wydzielane w pierwszych godzinach i dniach po porodzie zawiera siarę (tzw. colostrum), w której znajdują się przeciwciała. To dzięki niej w przewodzie pokarmowym noworodka powstaje zapora dla groźnych bakterii i alergenów, a dobre bakterie zyskują sprzyjające warunki do rozwoju. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwszych pełnych sześć miesięcy życia dziecka. Potem powinno nastąpić rozszerzenie diety o produkty uzupełniające. Przeprowadzone badania pokazują, że mleko matki zachowuje swoje cenne właściwości niezależnie od długości karmienia piersią oraz, że
2,5 roku naturalnego karmienia powoduje, iż dziecko odnosi największe korzyści fizyczne, emocjonalne i rozwojowe. Dzieci karmione piersią rzadziej chorują na cukrzycę i mają większe szanse na zachowanie prawidłowej wagi ciała, także w późniejszych latach.

Natomiast w leczeniu dzieci należy ograniczyć stosowanie antybiotyków, ponieważ osłabiają one odporność – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Bezpośrednio: ponieważ hamują rozmnażanie nie tylko bakterii patogennych, ale również komórek układu odpornościowego. Pośrednio: bo wstrzymują rozmnażanie się niektórych bakterii jelitowych, co prowadzi do zaburzeń składu mikroflory jelitowej. Do minimum należy ograniczyć stosowanie antybiotyków, bowiem nadmierne ich stosowanie prowadzi do dysbakteriozy.

Produkty zawierające dużą ilość selenu:

  • orzechy brazylijskie (2000–20 000 μg/kg),
  • groch (1345 μg/kg),
  • soczewica (1000 μg/kg),
  • wątroba drobiowa (560 μg/kg),
  • makrela wędzona (320 μg/kg),
  • sezam (267 μg/kg),
  • gruszki (182 μg/kg),
  • chleb żytni razowy (180 μg/kg),
  • jajka (160 μg/kg).

Bardzo ważne jest także hartowanie odporności dzieci – poprzez szeroki kontakt z drobnoustrojami. Obecnie dużym zagrożeniem są zbyt sterylne warunki wychowywania dzieci, co pozbawia je naturalnej drogi trenowania układu odpornościowego, swego rodzaju „naturalnej szczepionki”. W takich warunkach dziecko ma ograniczoną możliwość budowania prawidłowej flory jelitowej, w związku z czym występuje u niego obniżony udział bakterii probiotycznych. Hartowanie – to najwspanialszy trening dla wzmocnienia odporności.

Niebagatelną rolę w budowaniu układu odpornościowego dziecka odgrywa też jakość jego żywienia – niedobór lub nadmiar określonych składników pokarmowych, zgodnie z koncepcją programowania żywieniowego, ma trwałe oddziaływanie na długofalowe wzmacnianie odporności.

Co powinno się znaleźć w diecie dziecka?

W diecie wzmacniającej odporność powinny się znaleźć warzywa i owoce, które obfitują w tzw. antyoksydanty (przeciwutleniacze), bowiem – walcząc z wolnymi rodnikami – sprzyjają one budowaniu odporności.

Są to głównie witaminy A, C i E, zawarte m.in. w marchwi, burakach, szpinaku, brokułach, pomidorach, papryce (zwłaszcza czerwonej), porzeczkach i truskawkach, olejach roślinnych, płatkach owsianych, kaszy orkiszowej, prosie i ryżu.

Pamiętać należy o kiszonkach – naturalnych probiotykach – czyli o kiszonych ogórkach, kapuście, burakach i kwasie chlebowym. W niewielkich ilościach, ale codziennie podawane już od pierwszego roku życia korzystnie wpływają na florę jelitową.

Podstawą w diecie dziecka do lat trzech powinny być zupy. Zupy długo gotowane, do których można dodawać mnóstwo warzyw i przypraw, a także dobrej jakości mięso z kością, szczególnie ze szpikiem. Zupy sycą i rozgrzewają organizm od środka, a jest to jeden z czynników zwiększających odporność na przeziębienia.

Kolejną zasadą powinno być unikanie żywności przetworzonej, konserwantów i barwników, tłuszczów utwardzonych TRANS, produktów rafinowanych, a szczególnie zbyt dużej ilości cukru oraz syropu glukozowo-fruktozowego. Badania wykazały, że spożywanie 100 gramów węglowodanów, takich jak sacharoza czy pasteryzowany sok pomarańczowy, hamuje zdolność białych krwinek do wychwytywania i niszczenia szkodliwych mikroorganizmów i cząstek. Im więcej cukru spożywamy, tym nasza odporność jest gorsza.

Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty nabiałowe, takie jak mleko, jogur...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy