Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dietoterapia

19 grudnia 2017

DODATEK NR (Wrzesień 2017)

Dietoterapia w schorzeniach tarczycy

0 379

Niedoczynność tarczycy czy też zapalenie tarczycy typu Hashimoto to coraz częściej stawiana wśród wielu kobiet diagnoza. Z punktu widzenia medycyny akademickiej zazwyczaj jedyną formą leczenia staje się przepisanie leku w postaci sztucznego hormonu, najczęściej lewotyroksyny, oraz kontrolowanie poziomu TSH.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jaki wpływ na pracę tarczycy ma dieta niskokaloryczna?
  • Czy pracę gruczołu można regulować dietą?
  • Jakie czynniki destabilizują poziom hormonów?

Niestety, niejednokrotnie pomijane są przy tym, sygnalizowane przez pacjentki, dolegliwości współtowarzyszące, które nie zostają wyeliminowane poprzez przyjmowanie jedynie hormonu. W tej sytuacji pomóc może odpowiednia dieta.

Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego, który produkuje hormony odpowiedzialne za nasz metabolizm. Do jej prawidłowej pracy potrzebne są odpowiednie składniki, pozyskiwane z pożywienia. W przypadku wieloletnich zaniedbań w zakresie prawidłowego odżywiania się często dochodzi do licznych niedoborów pokarmowych oraz niedoczynności ze strony pracy nie tylko tarczycy, ale też jelit, wątroby, pęcherzyka żółciowego czy żołądka.

Objawami takiego stanu rzeczy są najczęściej:

  • przybranie na masie ciała w krótkim czasie,
  • sucha skóra, wypadające włosy, łamliwe paznokcie,
  • chroniczne zmęczenie,
  • zaparcia/wzdęcia, czasem biegunki,
  • refluks/zgaga, uczucie ciężkości na żołądku,
  • stany lękowe/nerwica/początki depresji,
  • problemy z zaśnięciem, budzenie się w nocy, wstawaniezmęczonym,
  • problemy z koncentracją, natłok myśli (zwłaszczawieczorem),
  • problemy z zajściem w ciążę.

W przypadku wymienionych wyżej problemów należy zwrócić uwagę przede wszystkim na postawienie odpowiedniej diagnozy oraz na pracę wszystkich narządów naszego ciała. Niedoczynność czy też zapalenie tarczycy to suma wypadkowych wspomnianych objawów, które mogą objawiać się na długie lata przed wystąpieniem choroby. Leczenie objawowe ogranicza się jedynie do podawania nieaktywnego hormonu T4, który głównie będzie regulował poziom TSH – hormonu tyreotropowego, będącego hormonem przysadki mózgowej. Ustalenie i wyeliminowanie przyczyny jako forma naturalnego wspierania schorzenia zawsze powinno być związane z poznaniem dotychczasowego stylu życia oraz zachowań żywieniowych pacjenta oraz uświadomieniem mu jego błędów. Poprawa jakości diety zawsze będzie właściwą drogą do sukcesu, jakim jest poprawa zdrowia i komfortu życia.

Wśród najczęściej popełnianych błędów żywieniowych, rzutujących na pracę tarczycy, a wymienianych w gabinecie dietetyka, znajdują się: liczne próby odchudzania się na własną rękę, eksperymentowanie z jedzeniem (czasem stosowanie monodiet, czyli diet opartych na jednym/dwóch składnikach), czy też stosowanie długotrwałych głodówek.

Diety niskokaloryczne i dieta Dukana a Hashimoto

Omawiając temat niedoczynności oraz zapalenia tarczycy, jakim jest Hashimoto, nie sposób nie wspomnieć o popularnych dietach oferowanych na szeroką skalę, które rzekomo miały przynieść spektakularny efekt odchudzania – u każdego. W gabinecie niejednokrotnie można usłyszeć, że panie z Hashimoto przez kilka lat bądź miesięcy przed postawieniem diagnozy o chorobie były na diecie Dukana, a aktualnie stosują bardzo duże restrykcje kaloryczne – dla uzyskania efektu, jakim ma być utrata masy ciała.

Większości osobom nie trzeba przedstawiać zasad, które obowiązują na diecie Dukana. W uproszczeniu jest to dieta białkowa, której najważniejszym założeniem jest spożywanie sporej ilości chudego nabiału oraz mięsa. Wyklucza się większość źródeł tłuszczu oraz węglowodanów. Początkowo daje ona spektakularny efekt odchudzający, jednak z czasem doprowadza do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. Z rozmów przeprowadzonych z pacjentkami wynika, że mimo pogorszenia samopoczucia podczas stosowania tej diety pozostają one na niej, bo chęć utraty nadmiaru kilogramów staje się dużo większa niż towarzyszące jej skutki uboczne. Takie przedłużające się zachowania często doprowadzają właśnie do niedoczynności tarczycy, która związana jest z pogorszeniem pracy jelit, żołądka, wątroby czy też pęcherzyka żółciowego.

Niedoczynność czy też zapalenie tarczycy to suma wypadkowych wspomnianych objawów, które mogą objawiać się na długie lata przed wystąpieniem choroby.

Jak już zostało wspomniane, tarczyca do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje co najmniej kilku niezbędnych składników odżywczych, do których zaliczyć można żelazo, selen, cynk, jod, magnez, węglowodany czy też tłuszcze. Długotrwałe stosowanie diety Dukana, opartej głównie na nabiale, doprowadza do niedoborów żelaza. Ten pierwiastek z kolei reguluje m.in. nasz poziom energii, stan włosów czy też paznokci. W niektórych przypadkach niedobór węglowodanów w diecie w późniejszym etapie może również spowodować brak energii, senność, apatię czy też wieczne uczucie zmęczenia. Ponieważ w diecie Dukana nie ma ani źródeł węglowodanów, ani tłuszczów – organizm nie ma z czego czerpać energii do codziennego funkcjonowania. Tarczyca naturalnie spowalnia swoją pracę, wydzielając mniejszą ilość hormonów. Z kolei nadmiar białka osłabia z czasem pracę wątroby oraz nerek, odpowiedzialnych za oczyszczanie z toksyn. W organizmie kobiety będącej na diecie Dukana po pewnym czasie może zacząć kumulować się czynnik miażdżycorodny, jakim jest homocysteina. Jest to aminokwas, który powstaje z przemiany innego aminokwasu, występującego w produktach zwierzęcych, jakim jest metionina. Niewielkie jego ilości są dla nas niezbędne. Niestety, w sytuacji, w której nie dostarczamy sobie witamin z grupy B – zwłaszcza B6, B12, B9 (kwas foliowy) – proces przemiany metioniny w homocysteinę zostaje zaburzony, a aminokwas ten zaczyna się kumulować w naczyniach krwionośnych, doprowadzając w konsekwencji do problemów z układem krążenia. Dodatkowo wspomniane przemiany biochemiczne zachodzą z udziałem wątroby i nerek, które w sytuacji przeciążenia białkiem, nie będą sprawnie funkcjonowały. Nadmierne spożywanie nabiału może również spowodować zmianę pH żołądka, co wpłynie na pogorszenie jego możliwości trawiennych.

Tarczyca do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje co najmniej kilku niezbędnych składników odżywczych, do których zaliczyć można żelazo, selen, cynk, jod, magnez, węglowodany czy też tłuszcze.

W przypadku długotrwałego niedoboru tłuszczu w diecie (zwłaszcza nasyconych kwasów tłuszczowych) dochodzi do kolejnych licznych zaburzeń w organizmie. Przede wszystkim pozbawiamy go witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K) oraz cholesterolu. Wszystkie te składniki są niezbędne do produkcji i wydzielania hormonów. Stąd nie powinno nikogo dziwić, że dieta Dukana rozregulowuje gospodarkę hormonalną. W konsekwencji pojawiają się takie objawy jak zmiany nastrojów, większa podatność na stres, zaburzenia miesiączkowania, problemy skórne, spadek odporności czy też nawet problemy z zajściem w ciążę. Długotrwałe unikanie tłuszczu w diecie osłabia funkcjonowanie pęcherzyka żółciowego. Ponieważ jest to organ odpowiedzialny za magazynowanie i wydzielanie żółci, niezbędnej do trawienia tłuszczów, unikanie ich w diecie sprzyja znacznemu zubożeniu jego pracy, powodując nawet powstawanie kamieni żółciowych.

W przypadku Hashimoto takie metale ciężkie jak arsen, brom, chlor i rtęć mogą wypierać jod z tarczycy, który jest niezbędny do jej prawidłowego funkcjonowania.

Warto również wspomnieć o jakości wybieranych produktów, które dominują w założeniach diety Dukana. Autor podaje jedynie, że dieta ma być bogata m.in. w chude mięsa oraz chudy nabiał. Z racji tego, że są to produkty powszechnie dostępne, większość osób, które decydowały się na taki sposób pozbycia się nadmiaru tkanki tłuszczowej, opierała swój codzienny jadłospis na drobiu z chowu przemysłowego/klatkowego oraz nabiale produkowanym na masową skalę. Powszechnie wiadomo, że tego typu mięso jest zanieczyszczone antybiotykami i hormonami, a drób, z którego jest ono pozyskiwane, często jest chory i sztucznie dokarmiany. Nabiał również jest niskiej jakości, produkowany z mleka UHT, które w sklepach stoi miesiącami. Nadmiar toksyn, sztucznych dodatków i hormonów pochodzących z tych produktów może kumulować się w organizmie, zaburzając jego równowagę, a tym samym doprowadzając do powstania chorób autoimmunologicznych.

Jak zadbać o tarczycę z punktu widzenia dietoterapii

Prawidłowa praca tarczycy w dużej mierze zależy od jakości i ilości spożywanych przez nas produktów. Nie będzie ona dobrze funkcjonowała ani na diecie bogatej, ani bardzo ubogiej w węglowodany oraz tłuszcz. Dodatkowo istotne okazuje się zadbanie o niezbędne składniki mineralne oraz o pracę innych narządów, które będą bezpośrednio wpływały również na gruczoł tarczycowy. W przypadku pracy z pacjentem wprowadzenie dietoterapii powinno zostać rozpoczęte od przeprowadzenia dokładnego wywiadu żywieniowo-medycznego. Jako główny wyznacznik postawienia odpowiedniej diagnozy powinny posłużyć badania laboratoryjne (TSH, ft3, ft4, antyTG, antyTPO to jedynie podstawowe parametry, wskazujące na pracę tarczycy) oraz zebranie wiadomości na temat potencjalnych dolegliwości. Nie powinno bagatelizować się żadnej informacji przekazanej przez pacjenta – zarówno stan paznokci, jak i problemy ze snem mogą informować o tym, jak działa tarczyca.

Należy pamiętać o tym, że dieta powinna być dobierana indywidualnie, w oparciu o wcześniej opisane informacje. Niemniej jednak prawidłowa praca tarczycy zależy od kilku aspektów, które zostaną poniżej omówione:

Węglowodany – spożycie węglowodanów zależy od wielu czynników. Częste spożywanie węglowodanów (np. w każdym posiłku), zwykle kosztem tłuszczu, może doprowadzić do niedoczynności tarczycy, czyli stanu, w którym stosunek ilości ft3 (aktywny hormon, odpowie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy