Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

28 lutego 2018

NR 4 (Grudzień 2017)

SIBO

Wielu pacjentów zmagających się z symptomami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki, zostaje zdiagnozowanych jako cierpiący na Zespół Jelita Drażliwego (ZJD) i nigdy po leczeniu nie uzyskuje wystarczającej poprawy stanu zdrowia. Inni w ogóle nie zostają zdiagnozowani, przez co zmuszeni są funkcjonować latami z dokuczliwymi symptomami. Tymczasem wielu z chorych z ZJD ma SIBO, czyli przerost bakterii w jelicie cienkim.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są przyczyny przerostu bakterii w jelicie cienkim?
  • Jakie rodzaje terapii SIBO są rekomendowane dla chorych?
  • Co przewiduje profilaktyka i terapia po zakończeniu leczenia?

 

SIBO (ang. Small Bacterial Intestinal Overgrowth) jest definiowane jako zwiększona liczba lub obecność nieprawidłowych bakterii w jelicie cienkim. Obecnie za graniczną wartość przyjmuje się obecność ponad 100 000 bakterii na mL.

W większości przypadków SIBO powodują bakterie, które naturalnie zasiedlają jelito grube. Dużo rzadziej spotyka się przerost bakterii bytujących w jelicie cienkim.

Najczęstszą diagnozą, którą słyszy pacjent z SIBO, jest Zespół Jelita Drażliwego. Według różnych źródeł, SIBO jest przyczyną od 30 do 85% przypadku ZJD. Ponadto przerost bakterii jest relatywnie często odnotowywany u pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit.

 

Symptomy SIBO:

  • wzdęcia,
  • odbijanie,
  • ból lub dyskomfort podbrzusza,
  • zaparcia, biegunki (też na przemian),
  • zgaga,
  • mdłości,
  • niedobory składników odżywczych,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie.

 

Ponieważ symptomy SIBO nie są specyficzne, SIBO może być mylone z nietolerancją fruktozy bądź laktozy czy ogólnie z nietolerancjami pokarmowymi. 

Kiedy podejrzewać SIBO?

U pacjenta można podejrzewać SIBO, gdy:

  • objawy pojawiły się po zatruciu lub grypie żołądkowo-jelitowej,
  • objawy zmniejszają się po kuracji antybiotykowej,
  • objawy pogarszają się po spożyciu probiotyku lub prebiotyku,
  • pojawia się zaparcie po zwiększonej podaży błonnika,
  • diagnostyka USG wykazuje dużą ilość gazu w jelicie,
  • objawy pojawiają się w różnym nasileniu po każdym posiłku,
  • objawy występują nawet po poście nocnym.

Przyczyny SIBO

Prawidłowo funkcjonujący organizm ma wiele mechanizmów zabezpieczających przed SIBO: wędrujący kompleks motoryczny, kwas solny, enzymy trawienne oraz żółć. Ponadto istotne jest prawidłowe działanie zastawki kątniczo-krętniczej, która nie pozwala na transfer bakterii z jelita grubego do jelita cienkiego.

SIBO jest konsekwencją niepoprawnych procesów, jakie zachodzą w organizmie. Mogą być one związane z brakiem odpowiednich mechanizmów antybakteryjnych w jelicie, zaburzoną motoryką lub nieprawidłowościami anatomicznymi.

W żołądku produkowany jest kwas solny, który powinien zabijać bakterie, nim dostaną się do jelita cienkiego. Brak kwasu pozwala na przedostawanie się bakterii do jelita cienkiego i ich rozrost. Enzymy wydzielane z trzustki oraz żółć produkowana przez wątrobę również pomagają ograniczyć przerost bakterii w jelicie cienkim. Zaburzenie i choroby żołądka, trzustki, wątroby czy pęcherzyka żółciowego mogą więc przyczyniać się do powstania SIBO.

W przewodzie pokarmowym każdego dnia fale aktywności elektrycznej, poruszające się w regularnym rytmie pomiędzy posiłkami oraz podczas postu nocnego, przesuwają bakterie oraz pozostałości jedzenia do jelita grubego. Ten proces jest znany jako wędrujący kompleks motoryczny (MMC). Każda choroba lub proces, które zaburzają pracę MMC, będzie powodował problemy z motoryką jelita, w związku z czym jedzenie będzie zalegać, fermentować i powodować wydzielanie gazów. Pracę MMC mogą upośledzić niedoczynność tarczycy, twardzina, zrosty, neuropatia cukrzycowa czy przebyta infekcja przewodu pokarmowego.

Innymi czynnikami ryzyka wystąpienia SIBO są: nadmierne spożycie alkoholu, leki z grupy opioidów, inhibitory pompy protonowej, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, nadużywanie antybiotyków czy wrodzone niedobory odporności.

SIBO jest powiązane z takimi chorobami jak: niedoczynność tarczycy, kamica pęcherzyka żółciowego, twardzina, celiakia, zapalenie trzustki, choroba uchyłkowa jelit, choroba Crohna, neuropatia cukrzycowa, fibromialgia, śródmiąższowe zapalenie pęcherza, syndrom niespokojnych nóg czy trądzik różowaty.

Wykrywanie SIBO

Standardem diagnostyki SIBO jest test wodorowo-metanowy z użyciem laktulozy oraz glukozy. Inna metoda to posiew materiału z biopsji jelita czczego, który jest metodą bardziej precyzyjną, ale inwazyjną i ograniczoną do początkowego odcinka jelita. Z tego powodu najbardziej popularnym testem wykrywającym SIBO jest test oddechowy. Przed wykonaniem testu pacjent przez dzień lub dwa pozostaje na diecie przygotowującej, która eliminuje większość produktów bogatych w fermentujące węglowodany, oraz na całonocnym poście. Następnie na czczo dokonywany jest pierwszy pomiar wydychanego powietrza, a po spożyciu laktulozy lub glukozy (cukry fermentowane przez bakterie w jelicie) przez trzy godziny co 20 minut mierzony jest poziom wodoru i metanu w wydychanym powietrzu. Nadmiar jednego lub obu gazów oznacza przerost bakterii w jelicie cienkim.

Test z użyciem laktulozy powinien standardowo trwać co najmniej 120 minut, ponieważ taki jest czas przemieszczania się tego cukru przez żołądek i jelita. Optymalnie test wykonuje się od 180 do 240 minut. Glukoza jest szybciej wchłaniana w początkowym odcinku jelita, dlatego test z użyciem tego cukru nie jest w stanie wykryć SIBO w dalszym odcinku przewodu pokarmowego.

Nie każde laboratorium m...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy