Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia dzieci , Otwarty dostęp

25 października 2021

NR 27 (Październik 2021)

Fitoterapia a odporność dziecka

0 34

Spadek odporności pojawia się niepostrzeżenie, trudno jednoznacznie ustalić jego początek. Odczuwamy dopiero jego skutki, a jednym z pierwszych objawów może być ostra infekcja górnych dróg oddechowych. Jesienią w szczególny sposób powinniśmy wzmacniać system odpornościowy, stosując profilaktycznie lub pomocniczo zioła bądź surowce roślinne, które łagodnie modulują układ odpornościowy i wzmacniają jego wydolność.

Zioła są od tysięcy lat doceniane ze względu na swoje właściwości lecznicze. Stanowiły podstawę leczenia już w starożytnym Egipcie i aż do dzisiaj są ważnym elementem wsparcia medycyny. Korzystne dla zdrowia substancje, które pochodzą z ziół, pozyskuje się z różnych ich części. Mogą to być korzenie, łodygi, kwiaty oraz liście. Jeśli weźmiemy pod uwagę leki i suplementy powstałe na bazie ziół, najczęściej występują one w formie tabletek, pastylek, herbatek, olejków, maści czy syropów. 

R e k l a m a

Rośliny o działaniu immunostymulującym 

Popularną rośliną leczniczą, wykorzystywaną jako substancję o szerokim spektrum działania, jest jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea). Roślina ta jest głównym składnikiem preparatów immunostymulujących. Jeżówka działa przeciwzapalnie, przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo oraz przeciwbakteryjnie1. Za najsilniejsze działanie immunostymulujące odpowiedzialne są polisacharydy oraz izobutyloamidy znajdujące się w tym surowcu. Aktywują one komórki układu odpornościowego poprzez wzrost liczby leukocytów i nasilenie fagocytozy makrofagów i granulocytów. Związki te odpowiadają też za hamowanie tworzenia się mediatorów stanu zapalnego oraz indukcję cytokin pro- i przeciwzapalnych2. Wiele produktów przeznaczonych dla dzieci zawiera sok z jeżówki. Zalecane są one jednak do stosowania u dzieci powyżej 12. roku życia.
Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides) jest zaliczany do roślin z rodziny Elaeagnaceae, czyli oliwnikowatych. Jako surowiec leczniczy są wykorzystywane zarówno owoce, nasiona, jak i liście. Rokitnik jest cennym źródłem witamin z grupy B, C, F, P, PP, tokoferoli – witaminy E, prowitaminy A w postaci karotenoidów3. Dodatkowo dostarcza także takich związków, jak garbniki, sole mineralne, fosfolipidy, kwasy organiczne, związki fenolowe, w tym flawonoidy, aminokwasy i wiele innych. Bogactwo tych prozdrowotnych składników znajduje się zarówno w surowych owocach, jak i dżemach, sokach, marmoladach czy nalewkach. Świeże oraz przetworzone owoce rokitnika wzmacniają odporność dzięki dużej zawartości witaminy C3. Ponadto udowodniono, że rokitnik ma właściwości przeciwwirusowe, przeciwzapalne oraz hamuje wzrost bakterii, m.in. Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus czy Escherichia coli4. Soku z tych owoców nie powinny pić osoby z chorobami trzustki, wątroby oraz z kamicą nerkową.
Malina (Rubus idaeus L.) przez tysiąclecia wykorzystywana była jako roślina lecznicza o działaniu przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym oraz napotnym. W medycynie wykorzystywane są zarówno suszone owoce malin, jak i suszone liście. Maliny cechuje bogactwo witamin (C, E oraz z grupy B: B1, B2, B6), a także składników mineralnych (K, Ca, Cu, Fe, Mn)5. Dodatkowo owoce te są naturalnym źródłem polifenoli6. Malina wykazuje również właściwości przeciwwirusowe oraz przeciwbakteryjne6
Inną rośliną o bardzo dużej aktywności immunostymulującej jest czarny bez (Sambucus nigra L.). W medycynie wykorzystuje się kwiaty, korę, liście i owoce. Owoce bzu czarnego zawierają antocyjany, olejki eteryczne, garbniki, pektyny, flawonoidy (m.in. rutynę i kwercetynę) i sterole7. Bogate są także w kwasy organiczne oraz witaminy, np. A, C, B6. Ekstrakt z owoców czarnego bzu ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe oraz przeciwzapalne. Istnieją również doniesienia o zdolności tego ekstraktu do aktywowania układu immunologicznego w przypadku wystąpienia stanu zapalnego8. W badaniach przeprowadzonych na myszach zakażonych wirusem grypy wykazano, że podanie koncentratu soku z owoców czarnego bzu przyczyniło się do zahamowania namnażania się wirusa w popłuczynach oskrzelowo-pęcherzykowych. Zauważono również wzrost poziomu przeciwciał w surowicy oraz wzrost przeciwciał IgA wydzielanych do płynu oskrzelowego9. Popularne produkty dla dzieci do podawania w celu zwiększenia odporności zawierają standaryzowane ekstrakty z owoców czarnego bzu. 

Odporność ze zbóż i grzybów – beta-glukan 

Beta-glukan jest składnikiem budulcowym ścian komórkowych grzybów takich jak drożdże (Saccharomyces cerevisiae), grzybów takich jak boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus), twardziak jadalny (Lentinula edodes), a także wchodzi w skład błonnika pokarmowego i występuje m.in. w ziarnach owsa (Avena), jęczmienia (Hordeum) i pszenicy (Triticum). W zależności od źródła beta-glukan posiada odmienne cechy fizykochemiczne, takie jak masa cząsteczkowa, stopień rozgałęzienia czy rozpuszczalność. Beta-glukan bierze udział w procesach naprawczych, detoksykacyjnych, metabolicznych oraz korzystnie oddziałuje na odporność organizmu10. Badania wykazują, że za immunostymulujace działanie beta-glukanów odpowiada obecność wiązań beta-(1-3)glikozydowych. Mechanizm działania immunostymulującego polega na przyłączaniu beta-glukanu do specyficznych receptorów obecnych na makrofagach, limfocytach T i B oraz neutrofilach11. Pleuran jest nierozpuszczalnym 1,3/1,6-beta-glukanem pozyskiwanym z boczniaka ostrygowatego Pleurotus ostreatus. Badania eksperymentalne na modelu zwierzęcym, a także niektóre eksperymentalne i kliniczne badania u ludzi, wskazały immunomodulujące właściwości pleuranu, które są oparte na jego wpływie na komórki odpornościowe w jelitach. W badaniach stwierdzono, że pleuran zwiększa aktywność przeciwdrobnoustrojową komórek jednojądrzastych i neutrofili oraz zwiększa funkcjonalną aktywność makrofagów12. Doustne przyjmowanie beta-glukanu powoduje złagodzenie objawów alergii oraz może redukować spontaniczny wzrost przeciwciał IgE. Można zatem przypuszczać, że wzbogacanie diety w ten składnik może skutkować poprawą odporności przeciwko patogenom13. Preparatów z pleuranu nie należy stosować u dzieci poniżej pierwszego roku życia oraz u pacjentów poddawanym leczeniu immunosupresyjnym i po przeszczepach.

Przeciwzapalne przyprawy 

Cynamon (Cinnamomum) jest jedną z najpopularniejszych przypraw. Jest on stosowany także jako środek leczniczy przy dolegliwościach trawiennych, braku łaknienia, wzdęciach, biegunkach czy wrzodach14. Olejek cynamonowy zaliczany jest do najsilniejszych naturalnych antyseptyków, dodatkowo stosowany jest w leczeniu przeziębień, grypy, zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych. Silnym działaniem przeciwzapalnym charakteryzuje się aldehyd 2’-hydroksycynamonowy14. Cynamon, jako przyprawę, można zacząć podawać dziecku po 10. miesiącu życia. 
Czarnuszka siewna (Nigella sativa) jest jednoroczną roślin...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy