Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia dzieci

24 sierpnia 2018

NR 8 (Sierpień 2018)

Homeopatia i zioła w leczeniu AZS u dzieci

706

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą chorobą zapalną, która charakteryzuje się tworzeniem wykwitów i świądem. Jest ona bardzo trudną do leczenia chorobą, zatem postępowanie terapeutyczne powinno być wielokierunkowe i łączyć leki naturalne, takie jak zioła i leki homeopatyczne, z lekami syntetycznymi.

AZS pojawia się najczęściej w pierwszych sześciu miesiącach życia, ale nie jest to regułą. Obraz atopowego zapalenia skóry zależy od wieku chorego, przykładowo u niemowląt są to intensywnie swędzące grudki i pęcherzyki, które pokrywają zmienioną rumieniowato skórę. Obserwujemy je najczęściej na policzkach, czole i głowie. W tak zwanej fazie dziecięcej AZS, która rozpoczyna się od ok. 2. roku życia i trwa aż do okresu dojrzewania, spotykamy zmiany w postaci grudek i blaszek zlokalizowanych wokół nadgarstków, stawów skokowych oraz na stopach, dłoniach, w zgięciach łokciowych i podkolanowych. U osób dorosłych zmiany lokalizują się nie tylko w fałdach zgięciowych, na twarzy i szyi, ale także na plecach i ramionach. Są to wówczas suche, łuszczące się grudki i blaszki na podłożu rumieniowym. U dzieci chorych na AZS zwiększa się ryzyko wystąpienia astmy alergicznej i kataru alergicznego.

POLECAMY

Jak rozpoznać AZS?

Kryterium rozpoznania według Hanifina i Rajki stanowi obecność co najmniej trzech z czterech głównych cech choroby: świądu, typowej morfologii i lokalizacji zmian, przewlekłego i nawrotowego przebiegu oraz osobniczego bądź rodzinnego wywiadu atopowego1. U chorych można stwierdzić również inne, mniej znaczące objawy choroby, które mogą być pomocne w postawieniu diagnozy, takie jak suchość skóry, rybia łuska, natychmiastowe reakcje skórne, nawrotowe zapalenia spojówek, świąd po spoceniu, nietolerancja pokarmów i wełny, rumień twarzy czy podwyższony poziom IgE.
Czynniki, które sprzyjają pojawieniu się alergii, to atopia u rodziców (tabela), ale także narażenie na kontakt z alergenami, których źródłem mogą być pyłki traw i drzew, roztocza lub zwierzęta domowe. AZS często ma swe przyczyny w alergenach pokarmowych, takich jak mleko krowie czy kurze jaja. Jego prawdopodobieństwo zwiększa stres, a także zakażenie gronkowcem złocistym. 
Osoby chore na AZS powinny unikać kontaktu z szorstkimi, zwłaszcza wełnianymi tkaninami. Pojawienie się atopowego zapalenia skóry może być także związane z uszkodzeniem płaszcza lipidowego skóry poprzez zbyt częste mycie dziecka. Czynnikiem, który znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia AZS, jest karmienie piersią (co najmniej przez cztery miesiące).

Tab. 1. Ryzyko wystąpienia alergii atopowej u dzieci w zależności od predyspozycji rodzinnych2
CHOROBY ATOPOWE W RODZINIE CZĘSTOŚĆ ALERGII U POTOMSTWA
Brak 10–15%
Jedno z rodziców chore 30–40%
Matka i ojciec chorzy > 60%

Od emolientów po olej z czarnuszki

Leczenie i pielęgnacja skóry w AZS najczęściej obejmuje zewnętrzne stosowanie emolientów. Działają one ochronnie, nawilżają i natłuszczają skórę. Czasami w terapii wykorzystuje się maści z glikokortykosteroidami (GKS), które mogą być stosowane również doustnie. Używa się leków immunomodulujących, przeciwhistaminowych czy immunosupresyjnych, a także antybiotyków działających miejscowo w przypadku infekcji. Coraz częściej prowadzi się także leczenie biologiczne. Zatem, jak widać, medycyna wytacza najcięższe działa ze swego arsenału. Dlaczego? Opisywane schorzenie jest trudne w leczeniu, co skłania do tego, aby w terapii AZS zastosować preparaty ziołowe i leki homeopatyczne. Surowcem roślinnym, który wykazuje potencjalne działanie terapeutyczne w przypadku AZS, jest na pewno olej z nasion czarnuszki siewnej. Zaleca się stosowanie oleju w hermetycznych kapsułkach, które zabezpieczają jego jakość. Olej z nasion czarnuszki siewnej powszechnie używany jest w przypadku chorób alergicznych, takich jak egzema skórna, katar alergiczny oraz astma oskrzelowa. Wykazuje on działanie antyhistaminowe i przeciwzapalne. W jednym z badań przeprowadzonych na dzieciach dowiedziono skuteczności tego surowca w leczeniu alergii. W grupie 112 pacjentów w wieku od 6 do 17 lat po okresie leczenia olejem istotnie poprawiały się kliniczne objawy choroby (u 80% dzieci z I i II grupy badanej zmniejszył się katar sienny, złagodzeniu ulegały też objawy astmy)3. Z osobistych doświadczeń autora wynikają podobne wnioski jak z wyżej zaprezentowanego badania. Zaobserwowano także, że ważna jest dawka surowca. W ostrym stanie można stosować nawet 3–4 razy dziennie cztery kapsułki po 0,5 g oleju. W przypadku AZS warto ponadto uzupełnić dietę o preparaty ziołowe, które utrudniają przenikanie antygenów przez barierę jelitową. W Centrum Ziołolecznictwa Ojca Grzegorza oprócz preparatu z olejem z czarnuszki w kapsułkach, stosujemy w takiej sytuacji mieszankę ziołową o następującym składzie: 

  • koszyczek rumianku – 30%,
  • owoc kopru włoskiego – 15%,
  • liść babki lancetowatej – 12,5%,
  • nasiono czarnuszki – 12,5%,
  • owoc kminku – 10%,
  • liść melisy – 10%,
  • owoc anyżu – 10%.

Napar z opisanej mieszanki hamuje stan zapalny toczący się w obrębie jelit, poprawia trawienie, a także łagodzi bóle brzucha i wzdęcia, co ma duże znaczenie w przypadku towarzyszących AZS dolegliwości, zwłaszcza u niemowląt. Nieszczelność jelit można zmniejszyć poprzez przywrócenie w nich prawidłowej flory bakteryjnej. Służą do tego preparaty, które zawierają w swoim składzie błonnik i bakterie probiotyczne. W naszym centrum ziołolecznictwa zalecamy Regulobon, w skład którego wchodzi błonnik z łupiny babki jajowatej oraz otrębów owsianych, a także inulina z korzenia cykorii. Zawiera on także siedem szczepów bakterii probiotycznych w postaci mikrokapsułkowanej.

Korzeń piwonii białej

Potencjalnie dobre efekty w leczeniu AZS można uzyskać, stosując korzeń piwonii białej. Jego efektywność potwierdziło badanie, w którym wykazano, że 1,8 g ekstraktu z tego korzenia działa podobnie jak 10 mg metotreksatu4. Zaletą surowca jest to, że jedynym ewentualnym działaniem niepożądanym są łagodne biegunki, które zanikają po zmniejszeniu dawki. W Centrum Ziołolecznictwa Ojca Grzegorza stosuje się preparat zawierający ekstrakt z korzenia piwonii białej standaryzowany na zawartość peoniflorinu, połączony z minerałami: żelazem, cynkiem, manganem, miedzią i selenem. Zalecany jest w przypadku AZS oraz innych schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, toczeń rumieniowaty czy choroba Hashimoto.

Preparaty do stosowania zewnętrznego

Zioła mogą być stosowane w terapii AZS także jako składniki preparatów do stosowania zewnętrznego. Jednym z takich produktów jest ziołowe mydło Boniderm o unikalnym składzie. Zawiera ono składniki ziołowe (wyciągi z tataraku, pokrzywy, rumianku, łopianu i mydlnicy lekarskiej) oraz wersenian sodu (Na2EDTA). 
Substancja ta znana jest bardziej z tego, że używa się jej w terapii chelatacyjnej.
W przypadku skóry w stanie zapalnym korzystny efekt mogą przynieść kosmetyki z dużą zawartością składników czynnych pochodzenia roślinnego, takich jak olej z pestek winogron, destylat oczarowy, ekstrakty z kwiatu nagietka, kwiatu rumianku, z ziela fiołka, z ziela krwawnika, z liścia babki lancetowatej oraz olejki eteryczne: lawendowy, geraniowy, szałwiowy i z drzewa herbacianego. Zamiennie można stosować krem propolisowo-ziołowy Apibon – zawierający ekstrakt z propolisu, ekstrakt z kwiatu nagietka oraz olejki cytronelowy i z drzewa herbacianego. Receptury te znakomicie sprawdzają się w stanach zapalnych. W terapii AZS pomocne jest również leczenie homeopatyczne. Stosuje się zarówno leki objawowe, jak i leki głębokiego działania, w zależności od zaawansowania procesu chorobowego. 

homeopatia a stan ostry

Jeżeli objawy mają charakter zmian rumieniowo-obrzękowych, najczęściej rozważa się trzy substancje: pierwszą z nich jest Belladonna. Podajemy ją wtedy, kiedy pacjent ma połyskliwe, ciemno-czerwone zmiany, towarzyszy im lekki obrzęk oraz ostry, piekący ból, a skóra jest ciepła, swędząca i błyszcząca. Charakterystyczne dla Belladonny jest to, że dolegliwości ulegają złagodzeniu pod wpływem ciepła. Najczęściej stosuje się wówczas potencję 9CH 2–4 razy dziennie. Apis mellifica jest lekiem wykonanym z pszczoły miodnej, a więc obraz, który będzie leczył, przypomina użądlenie pszczoły. Skóra jest jasnoróżowa, nieco chropowata w dotyku, niczym skórka pomarańczy. Dolegliwości nasilają się pod wpływem ciepła, a łagodzą pod wpływem zimna. Jest to odmienna modalność do modalności Belladonny. Stosuje się potencję 9CH, choć niektórzy autorzy zalecają 15CH. Urtica urens to z kolei lek zrobiony z pokrzywy i tak też wygląda jego obraz – przypomina poparzenie pokrzywą. Towarzyszy mu silny świąd, pogorszenie następuje po zimnych okładach (w odróżnieniu do Apis mellifica).
Przy leczeniu AZS zwykle mamy do czynienia ze zmianami zaawansowanymi, rzadko jest to tylko stadium rumienia. W takich sytuacjach dysponujemy kilkoma lekami, najczęściej jest to Rhus toxicodendron. Leczy on piekące, swędzące pęcherzyki wielkości główki od szpilki. Pokrywają one zaczerwienioną skórę, która piecze i swędzi. Płyn w pęcherzykach może mieć różne kolory, ale najczęściej jest przezroczysty. Dolegliwości, zwłaszcza świąd, nasilają się pod wpływem zimna, a zmniejszają pod wpływem ciepłych okładów. Świąd zmniejsza się także, gdy dziecko się drapie, ponieważ ogólną modalnością leku Rhus toxicodendron jest poprawa przez ruch. Zaleca się najczęściej potencję 9CH. W fazie pęcherzykowej AZS stosuje się także Cantaris. Przydatny jest, gdy pęcherzyki są większe i przypominają bąble. Chory odczuwa pieczenie i świąd. Samopoczucie poprawia się po zimnych okładach. Najczęściej stosuje się potencję 9CH dwa razy dzie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy