Dołącz do czytelników
Brak wyników

Naturoterapia kliniczna

20 kwietnia 2021

NR 24 (Kwiecień 2021)

Kurkuminoidy: złote rozwiązanie dla niealkoholowego stłuszczenia wątroby

57

Wątroba odgrywa rolę centralnego kontrolera i koordynatora przemiany materii w organizmie. Wpływa na wszystkie narządy i sama pozostaje pod wpływem innych narządów, takich jak jelita, trzustka i tkanka tłuszczowa. Jelita są ważnym organem, który wpływa na wątrobę zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Rola osi jelitowo-wątrobowej w patofizjologii niektórych schorzeń wątroby, takich jak niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, jest dobrze poznana.

Wątroba jest centrum metabolicznym organizmu, reguluje i koordynuje funkcje przemiany materii. Odgrywa kluczową rolę w przemianie materii i wpływa na wszystkie inne narządy organizmu. Wątroba i jelita są ze sobą silnie powiązane, a zmiany w funkcjonowaniu jednego z tych narządów silnie wpływają na drugi. Związek między jelitami a wątrobą, zwany osią jelitowo-wątrobową, jest jednym z najważniejszych powiązań między mikrobiotą jelitową a wątrobą. Jeśli homeostaza osi jelitowo-wątrobowej jest zaburzona, metabolity i składniki pochodzące z mikrobioty jelitowej są przenoszone do wątroby i wywołują w niej zmiany patologiczne. Oprócz bezpośredniego wpływu, jelita również okazały się wpływać na funkcje immunologiczne, wrażliwość na insulinę i homeostazę metaboliczną, które mogą bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie i zdrowie wątroby.
 

POLECAMY

R e k l a m a


Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD)

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) jest zespołem schorzeń wynikających z gromadzenia się nadmiaru tłuszczu w wątrobie. Nieleczona choroba może prowadzić do rozwoju niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH).
Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby jest najczęstszą chorobą wątroby, a NASH jest jednym z najczęstszych wskazań do przeszczepienia wątroby. Objawy kliniczne NAFLD obejmują początkowe objawy stłuszczenia wątroby (zwiększone lub nieprawidłowe odkładanie się tłuszczu w wątrobie) do stłuszczeniowego zapalenia wątroby (stan zapalny towarzyszący odkładaniu się tłuszczu), które może prowadzić do zwłóknienia i niealkoholowej marskości wątroby1. Szacuje się, że liczba zachorowań na niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby wynosi około miliarda przypadków. Choroba ta charakteryzuje się różnorodnymi objawami i występuje u wszystkich grup etnicznych na całym świecie, dotykając w równym stopniu obie płcie. 
 

Wykres 1. Wpływ suplementacji na parametry lipidowe surowicy krwi 
Źródło: opracowanie własne na podstawie badania Panahi Y, Ghasem V, Nobakht A, Shiva G, Muhammed M, Amirhossein S. Curcuminoids plus piperine improve nonalcoholic fatty liver disease: A clinical trial. J Cell Biochem. 2019;120(9):15989-15996, TABLE 3.

Przyczyny niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby

NAFLD jest zaburzeniem metabolicznym, które powstaje z powodu braku równowagi we współdziałaniu czynników hormonalnych, żywieniowych i genetycznych. Charakteryzuje się naciekami tłuszczowymi z nasilonym stanem zapalnym wątroby. Zaburzenia równowagi hormonów metabolicznych, insulinooporność, dyslipidemia, dysbioza jelitowa, otyłość i wysoki poziom cukru we krwi są czynnikami ryzyka rozwoju stłuszczenia wątroby.
 

R e k l a m a


Hormony odgrywają kluczową rolę w określaniu przebiegu i kierunku metabolizmu w organizmie. Równoważą one nadmierne i niedostateczne zaopatrzenie w składniki odżywcze przez wpływ na łaknienie i uczucie sytości, które determinują nawyki żywieniowe. Hormony, takie jak glukagonopodobny peptyd-1, insulina, leptyna i adiponektyna, grelina, regulują uczucie sytości i głodu. Zmiana ich poziomu w kierunku nadmiernego spożycia prowadzi do otyłości i zaburzenia równowagi w metabolizmie makroskładników odżywczych, co może mieć duży wpływ na rozwój choroby stłuszczeniowej wątroby2.
Dysbioza jelitowa jest zaburzeniem równowagi flory bakteryjnej w jelitach, co ostatecznie prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia. Mikrobiota jelitowa składa się z pożytecznych mikroorganizmów zasiedlających jelita, które zapewniają różne korzyści zdrowotne, w tym regulację metabolizmu, immunoregulację i hamowanie rozmnażania się patogennych mikroorganizmów. Mikrobiom jelitowy zależy bezpośrednio od nawyków żywieniowych. Wykazano, że żywność bogata w tłuszcze nasycone i węglowodany, ale uboga w błonnik pokarmowy, powoduje zmniejszenie zasiedlenia organizmu przez pożyteczne mikroorganizmy. Zmieniona flora bakteryjna prowadzi do zaburzeń w obrębie ścisłych połączeń nabłonka jelitowego, przez które bakterie uzyskują dostęp do obiegu ogólnoustrojowego i uwalniają cytokiny prozapalne sprzyjające stłuszczeniu wątroby i jej zapaleniu. W związku z tym żywność może mieć wpływ na zdrowie wątroby przez bezpośredni wpływ na bilans energetyczny oraz przez stan flory bakteryjnej jelit3.
Spośród wszystkich innych hormonów wpływających na metabolizm insulina jest kluczowym hormonem, który bezpośrednio wpływa na rozwój niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Główną rolą insuliny w organizmie jest wspieranie magazynowania glikogenu, hamowanie glukoneogenezy i pobudzanie syntezy de novo kwasów tłuszczowych w wątrobie, a także wspieranie wychwytu glukozy i syntezy lipidów w tkance tłuszczowej. Niefunkcjonująca insulina lub jej niedobór prowadzi do wewnątrzwątrobowej akumulacji lipidów (stłuszczenia) i nasilonego wydzielania triglicerydów w postaci lipoprotein o bardzo małej gęstości. 
Zwiększony poziom lipidów w osoczu powoduje, że tkanka tłuszczowa jest podatna na lipotoksyczność, co prowadzi do zaostrzenia insulinooporności przez stan zapalny4. 
Preparaty roślinne, które posiadają szereg biologicznie aktywnych cząsteczek o wielu korzyściach farmakologicznych, stanowią obiecującą alternatywę leczenia NAFLD, aczkolwiek słabo zbadaną.

 Wykres 2. Wpływ suplementacji na stężenie enzymów wątrobowych w surowicy krwi
Źródło: opracowanie własne na podstawie badania Panahi Y, Ghasem V, Nobakht A, Shiva G, Muhammed M, Amirhossein S. Curcuminoids plus piperine improve nonalcoholic fatty liver disease: A clinical trial. J Cell Biochem. 2019;120(9):15989-15996, TABLE 3.

Wpływ kurkuminoidów na zdrowie wątroby i jelit

Kurkuminoidy są bioaktywnymi substancjami pochodzącymi z jednego z najbardziej cenionych i badanych tradycyjnych leków – kurkumy. Związki te należą do kategorii fitochemikaliów roślinnych zwanych polifenolami; są one również określane jako żółte pigmenty ze względu na ich żywy złoty kolor. W wyniku wielu badań stwierdzono, że właściwości lecznicze kurkumy wynikają z obecności w niej kurkuminoidów. Różne związki, takie jak kurkumina, demetoksykurkumina (DMC) i bis-demetoksykurkumina (BDMC), stanowią ważne składniki kurkuminoidów zawartych w kurkumie. Kurkuminoidy te wpływają na różne aspekty funkcjonowania organizmu, co ostatecznie przekłada się na poprawę zdrowia u ludzi.
Kurkuminoidy korzystnie wpływają na poprawę lub złagodzenie zaburzeń równowagi metabolizmu, tj. zarządzanie prawidłowym poziomem cukru we krwi, kontrolę wagi i inne zaburzenia metabolizmu.
Kilka badań wskazuje, że kurkuminoidy mogą wpływać na czynniki zmniejszające ryzyko związane z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby.
Wykazano, że kurkuminoidy zmniejszają zmieniony poziom adipokin w surowicy krwi u osób z cukrzycą typu 2. Badanie przeprowadzono u 118 pacjentów przez 12 tygodni. Poziom adipokin w surowicy krwi, takich jak adiponektyna, leptyna, grelina i czynnik martwicy nowotworów (TNF-α), mierzono na początku i na końcu okresu badania. Wyniki wykazały, że suplementacja kurkuminoidów zwiększała poziom adiponektyny, podczas gdy stosunek leptyny do adiponektyny (miara miażdżycy) oraz poziom leptyny były obniżone niezależnie od zmiany masy ciała i odzwierciedlały spadek poziomu prozapalnego TNF-α5.
Suplementacja kurkuminoidów wykazała działanie normalizujące poziom lipidów w surowicy krwi u osób z cukrzycą typu 2. Wyniki badania wykazały, że suplementacja kurkuminoidów obniżyła poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości i triglicerydów, a poprawiła poziom HDL. W badaniu stwierdzono, że suplementacja kurkuminoidów może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z dyslipidemią, ponieważ obniża ona poziom wskaźników aterogenności w surowicy krwi6.
Właściwości antyoksydacyjne kurkuminoidów zostały potwierdzone zarówno w badaniach przedklinicznych, jak i klinicznych. Zdolność ta jest przypisywana ich silnemu zmiataniu wolnych rodników reaktywnych form tlenu i reaktywnych form azotu. Wykazano również, że wpływają one na zwiększenie produkcji enzymów antyoksydacyjnych, takich jak dysmutaza ponadtlenkowa i katalaza7. Różne badania przeprowadzone na ludziach wykazały, że suplementacja kurkuminoidów łagodzi ogólnoustrojowy stres oksydacyjny8.
Wykazano, że kurkuminoidy pozytywnie wpływają na funkcjonowanie flory bakteryjnej jelit; wykazano, że poprawiają zarówno liczbę, jak i rodzaj korzystnych mikroorganizmów w jelitach. W badaniu klinicznym oceniano wpływ kurkuminy na florę bakteryjną jelit przy użyciu sekwencjonowania genów 16S rDNA w próbkach stolca. Wyniki wykazały, że suplementacja (6000 mg/dzień przez 8 tygodni) zwiększyła liczbę Bacteroides spp., Citrobacter spp., Cronobacter spp., Enter...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy