Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w jednostkach chorobowych

28 lutego 2018

NR 4 (Grudzień 2017)

Rola diety w obniżaniu stężenia bilirubiny

0 476

Prawidłowa praca wątroby i pęcherzyka żółciowego, jako organów siostrzanych, wpływa zasadniczo na pracę całego organizmu. Popełniane latami błędy żywieniowe prowadzą do przeciążenia tego organu, a jednym z objawów takiego stanu rzeczy jest podwyższony poziom bilirubiny we krwi.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie schorzenia są konsekwencją podwyższonej bilirubiny?
  • Jak obniżyć stężenie bilirubiny zmieniając codzienne nawyki?
  • Dlaczego istotne jest bieżące oczyszczanie jelit?

 

Bilirubina to czerwonopomarańczowy barwnik należący do metabolitu metaloporfiryn, głównie hemoglobiny. Powstaje on w wątrobie, śledzionie oraz szpiku kostnym. W wyniku rozpadu cząsteczki hemu z erytrocytów dochodzi do szeregu przemian, na skutek których jako jeden z produktów rozpadu tworzy się słabo rozpuszczalny w roztworach wodnych związek, jakim jest bilirubina. W dalszej kolejności – już w formie sprzężonej – przechodzi ona do żółci, gdzie zostaje zmagazynowana w pęcherzyku żółciowym. Następnie trafia do jelita grubego, gdzie w obecności bakterii ulega dalszym przemianom, dając urobilinogen. Część tego związku wraca z powrotem do wątroby, a część przechodzi do nerek, gdzie jest wydalany wskutek filtracji nerkowej, barwiąc mocz na żółto.

Rodzaje bilirubiny

W badaniach laboratoryjnych oceniane są trzy typy bilirubiny:

  • całkowita (do 1,1 mg/dL),
  • bezpośrednia (do 0,25 mg/dL),
  • pośrednia (do 0,85 mg/dL).

120 dni to czas życia czerwonych krwinek. Następnie są one rozkładane w śledzionie. Czerwony barwnik krwi, czyli hemoglobina, jest dzielona na hem oraz globinę. Dochodzi do szeregu różnych przemian, a za pomocą albuminy przebiega transport bilirubiny do wątroby. Bilirubina połączona z albuminą to właśnie bilirubina bezpośrednia. Dalej wątroba łączy bilirubinę z kwasem glukuronowym, dzięki czemu staje się ona rozpuszczalna w wodzie i może być wydalana z żółcią. Taka bilirubina nazywana jest pośrednią. Natomiast ostatni rodzaj – bilirubina całkowita – to suma bilirubin bezpośredniej i pośredniej.

Zespół Gilberta

Jednym z najczęstszych powodów podwyższonej bilirubiny bezpośredniej są kamienie żółciowe. Powstają, gdy zagęszczone substancje odżywcze, takie jak cholesterol czy białko, zbierają się w pęcherzyku żółciowym bądź w drogach żółciowych. Zanim jednak omówione zostaną przyczyny podwyższonego poziomu bilirubiny, warto rozpatrzyć szczególny przypadek osób cierpiących na wrodzoną chorobę, zwaną zespołem Gilberta. W tym schorzeniu dochodzi do podwyższenia przede wszystkim bilirubiny pośredniej. Warto wspomnieć też o tym, że to niegroźne zaburzenie przemiany materii nasila się zazwyczaj u mężczyzn po 20. roku życia. Zespół Gilberta polega na tym, że bilirubina występująca w żółci nie jest wystarczająco efektywnie przekształcana i wydalana z moczem. Całość przebiega raczej bez zaburzeń w funkcjonowaniu pracy wątroby, niemniej jednak okresowo, zwłaszcza przy braku wsparcia ze strony diety, dochodzi u tych osób do zażółcenia skóry oraz gałek ocznych.

 

 

Na co wskazuje podwyższony poziom bilirubiny?

Podwyższony poziom bilirubiny może wskazywać na wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu, przeciążenie pracy wątroby lub też choroby. Ocena stanu organizmu oraz postawienie prawidłowej diagnozy zazwyczaj jest już połową sukcesu w walce o przywrócenie jej prawidłowego poziomu. Zawyżona bilirubina może wskazywać na:

  • zapalenie wątroby, wywołane przez wirusy lub zbytnie obciążenie antybiotykoterapią,
  • marskość wątroby (często związane z nadmiernym spożywaniem alkoholu i węglowodanów prostych),
  • zastój w pęcherzyku żółciowym bądź zapalenie dróg żółciowych, co jest przyczyną zalegających kamieni żółciowych,
  • nadmierną hemolizę, czyli niszczenie czerwonych krwinek, niekiedy powstałą w wyniku zakażenia pasożytniczego (malaria) lub zatruć,
  • zaburzenie przepływu żółci spowodowane przyjmowaniem na stałe niektórych leków – do najpowszechniejszych zalicza się fenotiazynę (lek na psychozy), tyreostatyki (stosowane przy leczeniu nadczynności tarczycy) i propranolol (leczenie nadciśnienia tętniczego krwi),
  • choroby genetyczne, takie jak mukowiscydoza,
  • niedobór tauryny, która wpływa na rozpuszczalność kwasów żółciowych, co może spotykać osoby stosujące dietę wegańską bądź niezbilansowaną dietę wegetariańską.

Powracając do tematu kamieni żółciowych, warto nadmienić, że dają one bardzo wiele niejednokrotnie nieswoistych objawów w całym naszym organizmie. Ponieważ bilirubina wytwarzana jest przy pomocy wątroby, pęcherzyka żółciowego, śledziony oraz jelit, warto zaznaczyć, że te cztery organy będą miały największe znaczenie przy ewentualnej terapii obniżającej stężenie bilirubiny we krwi. Stąd też z punktu widzenia terapeuty zasadne jest, aby podczas zbierania wywiadu żywieniowo-medycznego zwrócić uwagę na funkcjonowanie wyżej wspomnianych narządów oraz ustalić współistniejące objawy, które mogą wskazywać na nadmiar kamieni żółciowych.

Jako nieswoiste objawy, mogące wskazywać na zaburzenia przemiany bilirubiny oraz kamieni żółciowych, warto wymienić:

  •  siniaki,
  • zaczerwienienia skórne,
  • zażółcenia białek oczu,
  • słabe krążenie, w tym niskie ciśnienie krwi,
  • żylaki i zatory naczyń limfatycznych,
  • hemoroidy,
  • ciągłe infekcje i osłabiony układ odpornościowy,
  • zaburzony proces trawienia i wchłaniania składników odżywczych z jelit,
  • obrzęki całego ciała,
  • stale towarzyszące negatywne emocje, takie jak złość, agresja, gniew.

Przejadanie się oraz jedzenie między posiłkami

Spożywanie zbyt dużej ilości jedzenia – takiej, której nasz organizm nie będzie w stanie wykorzystać do przetworzenia do własnych celów – sprawia, że wyczerpują się enzymy trawienne, w tym żółć, a część spożytego pokarmu w ogóle nie ulega strawieniu. Doprowadza to do zalegania treści pokarmowej w jelitach oraz sprzyja procesom fermentacyjnym i gnilnym. W konsekwencji obciąża to krew oraz limfę, które oczyszczają organizm z toksyn. W dalszej kolejności prowadzi to do przeciążeń wątroby, a z czasem do wzrostu poziomu bilirubiny. Taka sytuacja niejednokrotnie spotyka pacjentów zmagających się z zespołem jelita drażliwego czy też wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Konsekwencją regularnego przejadania się bądź też – co częściej można zaobserwować w gabinecie dietetyka – spożywania mało wartościowych produktów odżywczych jest ciągłe podjadanie oraz folgowanie różnego rodzaju zachciankom żywieniowym. Nieustanne podjadanie z kolei sprzyja powstawaniu kamieni żółciowych, stymulując do pracy pęcherzyk żółciowy, który w konsekwencji nie potrafi sprawnie oddawać nagromadzonej żółci.

Wieczorne obiady

Nie od dzisiaj wiadomo, że większość społeczeństwa przekłada zjedzenie najistotniejszego i najbardziej obfitego posiłku w ciągu dnia na godziny późnopopołudniowe bądź wieczorne. Zwykle podyktowane jest to brakiem czasu w pracy na zjedzenie obiadu bądź też czekaniem na zjedzenie obiadu w domu po skończonej pracy, często po godzinie 18. Naturalne jednak jest, że w miarę upływu dnia zdolności naszego organizmu do produkcji enzymów oraz soków żółciowych słabną. Z tego prostego powodu organizm nie będzie w stanie wieczorem w pełni efektywnie strawić całego pełnowartościowego posiłku. Zatem po raz kolejny będzie dochodziło do odkładania nadmiaru jedzenia w jelitach, co z czasem będzie wpływało na gorszą pracę pęcherzyka żółciowego i wątroby.

Odwodnienie

Niestety, większość z nas nie ma w zwyczaju picia wody mineralnej. Gdy pytam pacjentów, czy piją wodę, odpowiadają, że tak, piją dużo herbaty. A ja pytam o wodę. Zazwyczaj wspólnie dochodzimy do wniosku, że pacjent jest odwodniony. Najczęściej pije bowiem dużo napojów moczopędnych (kawa, herbata, napoje gazowane, alkohol), często się przejada, spożywa wiele produktów słonych, bardzo często nie uzupełnia wody nawet po aktywności fizycznej. Wszystko to prowadzi do gęstnienia krwi i sprzyja powstawaniu obrzęków całego ciała. W konsekwencji po raz kolejny dochodzi do gęstnienia soków żółciowych, co sprzyja powstawaniu kamieni żółciowych, odpowiadających za wzrost poziomu bilirubiny.

 

Odciążenie wątroby z nadmiaru toksyn z żywności, wyeliminowanie nadmiaru fruktozy oraz węglowodanów, usystematyzowanie rodzajów 
tłuszczów w diecie – to podstawowe zabiegi dietetyczne, które unormują poziom bilirubiny.

 

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy