Dołącz do czytelników
Brak wyników

Medycyna wschodu

30 grudnia 2017

NR 2 (Sierpień 2017)

Sowa Rigpa – Tradycyjna Medycyna Tybetańska

0 43

Sowa (tyb.) tłumaczone jest jako „uzdrawianie”, Rigpa oznacza natomiast „naukę”, czyli sformułowanie Sowa Rigpa (tyb.) – (w skrócie Sorig) – możemy rozumieć jako „Nauka o uzdrawianiu”. Inne tłumaczenie dla Sowa to „odżywianie”, a dla Rigpa to „świadomość”, czyli innym znaczeniem będzie „odżywianie świadomości”. Czym się charakteryzuje tradycyjna medycyna tybetańska?
 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak wykorzystać pięć elementów do harmonizacji ciała?
  • Jak diagnozować schorzenia za pomocą trzech energii?
  • W jaki sposób określić swoją energię?


Tradycyjna medycyna tybetańska (TMT) jest jedną z najstarszych azjatyckich tradycji leczniczych. Powstała w regionie Himalajów i widać w jej systemie wyraźne pokrewieństwo z tradycyjną medycyną chińską (TCM) i indyjską Ajurwedą. Jest to naturalny system medyczny, oparty na doświadczeniu i przekazywaniu wiedzy leczniczej z nauczyciela na ucznia. Ma ona własne charakterystyczne metody badania, takie jak oglądanie pacjenta i palpacja odpowiednich miejsc, analiza moczu czy system badania pulsu. Leczenie opiera się na dobraniu odpowiedniej dla pacjenta diety i stylu życia oraz na zastosowaniu terapii zewnętrznych, takich jak akupunktura, moksa, horme (tzw. mongolska moksa), bańki, kompresy, opukiwanie pałeczkami (jukczo), upuszczanie krwi, hydroterapia, masaż Kunye czy joga Nejang. Stosuje się także leki pochodzenia naturalnego. TMT to tradycja medyczna podobna częściowo do innych azjatyckich systemów
leczenia, jednak całkowicie unikalna i odmienna.

Cztery Tantry

Pomimo iż medycyna tybetańska ma bardzo długą historię, nie ma dokładnej daty jej powstania. To nauka empiryczna, przekazywana z mistrza na ucznia. Tantra, czyli linia przekazu nauk, spisana została ostatecznie przez Jutok Jonten Gonpo w XII w. i odtąd nazywa się Gju Szi (Rgyud bzhi) „Cztery tantry”. Jest skoncentrowanym traktatem medycznym, podzielonym na cztery tomy, przedstawione wizualnie za pomocą drzew – pni, konarów, liści, owoców.

1.Tantra Rdzenna (Tsa Gyu) jest wprowadzeniem w medycynę tybetańską. Sowa Rigpa jest w niej przedstawiona za pomocą trzech drzew:

  • drzewo stanu ogólnego to drzewo fizjologii i patologii, o dwóch pniach: równowagi (zdrowia) i nierównowagi (choroby),
  • drzewo diagnozy – podzielone na trzy pnie, jeden dla każdego sposobu diagnozy: obserwacji, palpacji i wywiadu lekarskiego,
  • drzewo terapii – podzielone na cztery pnie: dietę, styl życia, leki i terapie zewnętrzne.

Na końcu znajdują się wyliczenia wszystkich rozdziałów, z których składają się Cztery Tantry. Tantra Rdzenna może być postrzegana jako ogólna mapa TMT.

2.Tantra Wyjaśniająca (She Gyu) poświęcona jest jedenastu podstawowym dziedzinom medycyny. Omówione są tu następujące zagadnienia: embriologia, anatomia, anatomia subtelna, fizjologia, styl życia, dieta, podstawy farmakologii, zdrowie i profilaktyka, diagnoza, leczenie, zagadnienia etyczne i inne zachowania lekarza, a także użycie narzędzi w terapiach zewnętrznych.

3.Tantra Przekazu Ustnego (Man Ngak Gyu) to największy z czterech tomów, podzielony na 92 rozdziały. Dzieli się je zgodnie z podziałami obowiązującymi w medycynie tybetańskiej, jednak można tutaj znaleźć podobieństwo do współczesnej medycyny zachodniej. Znajdujemy tu takie działy jak: choroby narządów wewnętrznych, schorzenia ginekologiczne lub pediatryczne, choroby skóry, urazy, zatrucia, a także zalecenia dotyczące długowieczności oraz sposoby zwiększenia energii seksualnej i inne. Trzecią Tantrę możemy porównać do najbardziej szczegółowej mapy, pokazującej miasta z ich ulicami i budynkami.

4.Tantra Końcowa lub Tantra Ostatecznego Działania (Chima Gyu) przedstawia praktyczną część działań lekarza. Szczegółowo omówiona jest tu diagnoza oraz różne metody leczenia. Dzieli się na:

  • diagnozę: badanie moczu i odczytywanie tętna,
  • zastosowanie lekarstw: wywarów, proszków, tabletek, kremów i maści, leków z ziół i popiołu itd.,
  • pięć działań lekarstw: moczopędne, przeczyszczające, wymiotne, inhalacja oraz lewatywa,
  • sześć terapii zewnętrznych: upuszczanie krwi, okadzanie, okłady, terapia kąpielowa, masaż tybetański (Kunye) i akupunktura.

 
Gdyby i ją porównać do mapy, byłby to przewodnik, pokazujący najbardziej interesujące miejsca oraz instrukcje, jak tam dotrzeć.

Celem Sowa Rigpa – medycyny tybetańskiej – jest osiągnięcie szczęścia i bogactwa oraz zachowanie długiego życia w dobrym zdrowiu. Cel ten uzyskamy poprzez utrzymanie równowagi między trzema energiami (tyb. nyepa), siedmioma składowymi ciała i trzema wydzielinami. Równowaga powinna być zachowana na wszystkich poziomach – energetycznym, cielesnym i umysłowym.

Przyczyny choroby

Według TMT, pierwotną przyczyną chorób, powstającą na poziomie umysłu, jest marigpa (tyb. „niewiedzenie”, „bycie nieświadomym”), czyli niewiedza oraz przeszkadzające emocje – uczucie gniewu i pożądanie. Pogląd ten jest spójny z filozofią buddyzmu tybetańskiego.

Wtórne przyczyny chorób to dieta, styl życia, czas i niewidzialne wpływy. Dieta jest bardzo ważna do zachowania równowagi wewnętrznej, ponieważ buduje i podtrzymuje funkcjonowanie ciała w oparciu o to, co zostało przyswojone. Odpowiedni styl życia albo zachowania jest metodą unikania zaburzeń lub utrzymywania równowagi w życiu. Czas rozumiany jest w tym przypadku jako pory roku. Odpowiednio do danej pory roku (czasu) należy dostosować styl życia, ubierania się czy odżywiania. W przypadku zaburzenia/choroby stosuje się odpowiednie do czasu (pory roku czy pory dnia) leczenie. Natomiast niewidzialne czynniki, które wywołujące zaburzenia, to mikroorganizmy czy inne szkodliwe wpływy (duchy) itd. Mogą one powodować choroby ciała i umysłu.

Zgodnie z filozofią TMT, wszystko składa się z pięciu elementów/żywiołów. Te pięć elementów w ciele manifestuje się jako trzy energie: lung (tyb.) tłumaczony jako wiatr, tripa (tyb.) tłumaczony jako żółć oraz beken (tyb.) tłumaczony jako flegma. Każda z nich ma odpowiednią funkcję w organizmie. Od momentu narodzin w człowieku istnieje przewaga którejś z trzech energii, co przejawia się w pewnej budowie ciała i zachowaniu, a także zwiększa predyspozycję do poszczególnych chorób.

Pięć elementów wg TMT

Starożytne tybetańskie powiedzenie, zacytowane w Czterech Tantrach, brzmi: „Poprzez działanie pięciu elementów pożywienia, pięć elementów ciała będzie się rozwijać w równowadze”. Owe pięć elementów znajdujemy w wielu systemach medycznych, np. w starożytnej Grecji (eter i cztery pierwiastki w nim) czy w tradycyjnej medycynie chińskiej, gdzie mówi się o pięciu elementach.

W języku tybetańskim pięć elementów to Jungva.
Va oznacza „elementy”, a Jung to „pochodzenie życia, energii, fizycznego ciała i umysłu”. Wszechobecne elementy są gwarantem tego, że wszystko, co istnieje, jest ze sobą połączone i od siebie współzależne. Elementy te mają swoje konkretne właściwości, obecn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy