Dołącz do czytelników
Brak wyników

Fitoterapia

19 grudnia 2017

NR 1 (Czerwiec 2017)

Starożytne i nowożytne receptury zielarskie

0 61

Zielarstwo przeżywa swój prawdziwy renesans. W dobie antybiotyków i syntetycznych leków coraz częściej szukamy innych form leczenia.
Powrót do terapii ziołami dla wielu z nas jest obecnie alternatywą, ale to właśnie rośliny lecznicze dały podstawę współczesnej medycynie.
 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są główne składniki ziół leczniczych?
  • Kiedy i gdzie należy zbierać zioła?
  • Jakie są zasady przyrządzania mieszanek ziołowych?

Głównymi składnikami ziół leczniczych i przyprawowych są olejki eteryczne, alkaloidy, garbniki, glikozydy, fitoncydy, cukrowce, kwasy organiczne, witaminy, sole mineralne jako ww. substancje aktywne.

Surowce zielarskie

Wszystkie wymienione związki występują w różnych częściach roślin i w różnych ilościach, zatem surowcem zielarskim mogą być kłącza (Rhizoma), korzenie (Radix), pędy (Turio), kora (Cortex), liście (Folium), kwiaty (Flos), owoce (Fructus), nasiona (Semen), pączki (Gemmae), ziele (Herba) – cała nadziemna część roślin niezdrewniałych.

Stwierdzono, że największe stężenie krzemionki w skrzypach występuje w okresie od połowy lipca do końca sierpnia.

Na dodatek każda z ww. części roślin może charakteryzować się mniejszym lub większym stężeniem danej substancji ze względu na czas zbioru surowca. Przykładem może być ziele skrzypu polnego, które zawiera 5,19–7,77% krzemu, w tym 0,5–1,5% krzemionki rozpuszczalnej w wodzie i przyswajalnej z przewodu pokarmowego człowieka. Stwierdzono, że największe stężenie krzemionki w skrzypach występuje w okresie od połowy lipca do końca sierpnia. Jak wynika z powyższego czas zbioru ziół decyduje o wartości surowca. Właściwości lecznicze roślin, czy też poszczególnych ich organów, zmieniają się w okresie wegetacji. Ustalając terminy zbiorów, należy zwrócić uwagę na warunki pogodowe i agrotechniczne w czasie wzrostu roślin, porę roku, porę dnia, pogodę w czasie zbioru, sposób zbioru, czystość surowca. Dla roślin olejkowych (np. mięta, rumianek, szałwia) najwłaściwszym okresem jest początek kwitnienia; dla alkaloidowych (np. bieluń) – okres zawiązywania owoców; dla niektórych glikozydowych (np. naparstnica wełnista) – okres pełnego rozwoju liści; dla korzeniowych – koniec wegetacji.

Rośliny należy zbierać w dni pogodne, suche, w godzinach południowych i wczesnych popołudniowych (po obeschnięciu rosy lub przed rosą wieczorną). Niektóre owoce i nasiona, ze względu na osypywanie się, zbiera się wczesnym rankiem.

Duże znaczenie dla jakości surowca, pór zbiorów mają również fazy księżyca.

Jako ciekawostka a propos czasu, pory roku odpowiedniego dla zbioru roślin, igliwie świerkowe i sosnowe powinno się zbierać w styczniu lub w lutym, gdyż właśnie w tych miesiącach zawiera najwięcej witaminy C (ok. 200 mg/100 g); w okresie letnim stężenie kwasu askorbinowego w igliwiu zmniejsza się aż o połowę. Kalendarz zbioru surowców zielarskich jest jak na tym przykładzie widać całoroczny.

Na temat zasad zbioru ziół właściwie współczesna nauka potwierdza w większości to co od zawsze było wiadome Zielarzom przez wieki.

Samodzielny zbiór ziół racz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy