Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zanieczyszczenie i oczyszczanie organizmu

30 grudnia 2017

NR 2 (Sierpień 2017)

Wpływ metali ciężkich na organizm człowieka

0 437

Metale ciężkie występują w przyrodzie w stanie naturalnym. Kwaśne deszcze wspomagają ich przemieszczanie się z gleby do płodów rolnych. Obecne są więc w naszym pożywieniu, a także w wodzie i powietrzu.
 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak metale ciężkie wpływają na zdrowie?
  • Jakie są główne źródła zatrucia metalami ciężkimi?
  • Jak utrzymać prawidłową równowagę w organizmie?

Gromadzą się w naszych ciałach, gdzie dostają się drogą pokarmową lub są wchłaniane przez skórę. Niestety, są one toksyczne, a usunąć je jest bardzo trudno.
W artykule omówione zostaną cztery pierwiastki toksyczne i ich wpływ na nasze zdrowie: kadm, ołów, glin (aluminium) i rtęć.

Kadm (Cd)

Kadm występuje w przyrodzie w dużym rozproszeniu. Znaczne jego ilości towarzyszą rudom cynku oraz węglom kopalnym. Ich wydobywanie i przetwarzanie uwalnia do atmosfery, hydrosfery i gleby znaczne ilości tego pierwiastka. Zanieczyszczenie środowiska naturalnego kadmem następuje poprzez spalanie węgla i pochodnych ropy naftowej, wytapianie cynku, spalanie odpadów oraz stosowanie nawozów fosforowych. Źródłem tego zanieczyszczenia są także wysypiska śmieci, na które trafiają zużyte baterie kadmowe.

Metody badań i sposoby wykrywania poziomu metali ciężkich w organizmie:

  • badanie zbiórki dobowej moczu (metoda pozwala na ocenę poziomu metali ciężkich i zdolności usuwania ich z organizmu),
  • badanie z krwi lub tkanki danej osoby,
  • analiza pierwiastkowa z włosa, która oceni również poziom zatrucia metalami i narażenie na kontakt z nimi.

Kadm jest pierwiastkiem niezwykle toksycznym. Ma działanie rakotwórcze, uszkadza też nerki, płuca i wątrobę. Powoduje anemię, choroby kostne, zaburzenia wzrostu i wzroku oraz niepłodność (u mężczyzn kumuluje się zwykle w jądrach). Wpływa też niekorzystnie na układ krążenia.

Pierwiastek ten praktycznie nie występuje w organizmie człowieka w chwili narodzin, a nagromadza się stopniowo z powodu długiego okresu półtrwania w organizmie, wynoszącego 16–33 lata. Ogólna zawartość kadmu w całym organizmie człowieka wynosi 30 mg, z czego 10 mg znajduje się w nerkach, a 4 mg w wątrobie.

Badania przeprowadzone na zwierzętach wskazują, że istnieje wzajemny antagonizm między kadmem a cynkiem, stwierdzono też współdziałanie między kadmem, żelazem oraz miedzią.

Zatrucie kadmem prowadzi do:

  • blokowania enzymów cyklu Krebsa (który zapewnia produkcję energii),
  • bezpośredniego uszkadzania komórek nerwowych,
  • hamowania uwalniania acetylocholiny w ośrodkowym układzie nerwowym,
  • zaburzeń przemiany wapnia i fosforu w tkance kostnej i do rozrzedzenia struktury kości,
  • wypierania cynku ze ścian tętnic, zmniejszania ich elastyczności, co przyspiesza rozwój miażdżycy oraz prowadzi do nadciśnienia,
  • zaburzeń syntezy enzymów trawiennych oraz syntezy i uwalniania insuliny, której produkcja wymaga obecności cynku (ze względu na działanie antagonistyczne do cynku),
  • zaburzeń czynności hormonalnej i wydalniczej nerek (ponieważ gromadzi się w nerkach) oraz do zaburzeń czynności gruczołu krokowego u mężczyzn,
  • zaburzeń wzrostu (przy przewlekłym procesie).

Kadm jest pierwiastkiem niezwykle toksycznym. Ma działanie rakotwórcze, uszkadza też nerki, płuca i wątrobę. Powoduje anemię, choroby kostne, zaburzenia wzrostu i wzroku oraz niepłodność (u mężczyzn kumuluje się zwykle w jądrach). Wpływa też niekorzystnie na układ krążenia.

Główne źródła kontaktu z kadmem:

  • galwanizowane powłoki pokrywające przedmioty gospodarstwa domowego i pojemniki niemające styczności z żywnością, pasta do czyszczenia sreber, ceramika,
  • barwniki pigmentowe, okładziny poliwinylowe, gumowa warstwa spodnia dywanów,
  • dym tytoniowy, papierosy, importowane kredki do warg, napoje zawierające kolę, przetwory mięsne, ryby słodkowodne, wszystkie owoce morza, mączka kostna, woda (kadm występuje naturalnie w skałach, z których może być wymywany do wody i gleby),
  • zanieczyszczone powietrze, piece do spalania odpadów, palący się olej silnikowy, przemysł hutniczy, nawozy sztuczne, środki przeciw grzybom, przemysł spawalniczy, baterie kadmowe.

Ołów (Pb)

Znano go już w starożytności. Jest typowym metalem miękkim i plastycznym, składnikiem stopów oraz czcionek drukarskich. Z ołowiu wykonane są m.in. elektrody akumulatorowe, instalacje do produkcji kwasu siarkowego, rury kanalizacyjne, śrut i elementy pocisków, a także ekrany zabezpieczające przed promieniowaniem rentgenowskim, zaś związki ołowiu służą do wyrobu farb antykorozyjnych i malarskich, pigmentów i zapraw.

Wszystkie związki ołowiu są trujące, a toksyczne skutki działania na organizm ludzi określa się mianem ołowicy. Pochłonięte związki ołowiu przenikają do krwi, gdzie ołów wbudowuje się do czerwonych ciałek. Stamtąd przenika do tkanek miękkich (35%) oraz kości (15%), pozostała ilość jest wydalana. Ołów ma zdolność wiązania się ze związkami o dużej masie cząsteczkowej – hemoglobiną, enzymami i kwasami nukleinowymi (DNA, RNA), co powoduje zaburzenie wielu przemian metabolicznych.

Zatrucie ołowiem:

  • prowadzi do zakłócenia procesu tworzenia krwi, blokuje enzymy biorące udział w syntezie hemoglobiny, przyspiesza niszczenie erytrocytów,
  • hamuje wbudowanie wapnia w struktury kości, prowadząc do ich osłabienia,
  • prowadzi do uszkodzenia mózgu i nerwowości, blokuje enzymy ośrodkowego układu nerwowego biorące udział w syntezie neurotransmiterów (przekaźników nerwowych),
  • utrudnia wchłanianie jodu, niezbędnego do prawidłowej czynności tarczycy,
  • powoduje brak apetytu, kolki i skurcze, prowadzi do nadciśnienia.

Główne źródła kontaktu z ołowiem:

  • przemysł,
  • benzyna ołowiowa (obecnie jej stosowanie coraz częściej jest zabronione),
  • wysypiska odpadów zawierających ołów,
  • zanieczyszczenia atmosferyczne, odpady przemysłowe, kurz,
  • łuszcząca się farba zawierająca ołów, stosowana w starych budynkach mieszkalnych, wanny i przedmioty porcelanowe z odpryskami, zabawki, kreda krawiecka, papierosy, kosmetyki, gazety, ołówki, baterie i pociski,
  • owoce lub warzywa pochodzące z gleby skażonej ołowiem, pestycydami i nawozami sztucznymi.

Do organizmu człowieka ołów dostaje się przez układ oddechowy i pokarmowy, a stopień jego kumulowania jest uzależniony od wielu czynników, takich jak skład pożywienia oraz właściwości osobnicze.

Glin (Al – aluminium)

Aluminium to po tlenie i krzemie trzeci najbardziej rozpowszechniony pierwiastek, tworzący 8,13% składu skorupy ziemskiej.

Nazwy „glin” używa się w odniesieniu do pierwiastka chemicznego i jego związków, natomiast nazwy „aluminium” zwyczajowo, gdy mówi się o metalu użytkowym.

Opinie na temat działania glinu i jego związków na organizm człowieka są sprzeczne, a jego funkcja w organizmie nie została jeszcze dokładnie poznana. Wiadomo, że długotrwałe narażenie na wysokie dawki glinu może prowadzić do wielu zaburzeń, między innymi we krwi czy układzie pokarmowym i kostnym. Glin zakłóca proces tworzenia się czerwonych krwinek, wpływa ujemnie na aktywność wielu enzymów i kumuluje się w wątrobie, powodując jej uszkodzenie.

Zatrucie glinem:

  • może prowadzić do zaburzenia pamięci i równowagi (jeśli pierwiastek skumuluje się w tkance mózgowej),
  • zmniejsza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy