Dołącz do czytelników
Brak wyników

Medycyna wschodu

1 marca 2018

NR 5 (Luty 2018)

Autodiagnoza według Ajurwedy

0 334

Ajurweda to nie tylko masaż dla zdrowia, ale także wywodząca się z Indii starożytna filozofia i sztuka życia. Nazwa łączy w sobie dwa słowa: „ajur”, które oznacza „życie”, i „veda”, czyli „wiedza, nauka”. System ajurwedy zwięźle i dokładnie tłumaczy, jakich zasad należy przestrzegać i czego się wystrzegać, aby żyć zdrowo, szczęśliwie, wygodnie i w gotowości do podejmowania wyzwań na wszelkich poziomach: fizycznym, umysłowym i społecznym. Ajurweda zawsze podkreśla, że lepiej zapobiegać niż leczyć.

Z tego artykułu dowiesz się:

Co jest podstawą filozofii ajurwedy?
Jak określić swój typ konstytucji fizycznej?
Jak przywrócić równowagę w organizmie na poziomie energii?

 

Światopogląd ten ma korzenie w starej wedyjskiej literaturze i daje wskazówki na całe życie dla ciała, umysłu i ducha. Podstawą indyjskiej filozofii są Wedy, czyli traktaty filozoficzne. Ajurweda liczy sobie już ponad 5000 lat. Wedle tradycji ajurweda pochodzi od boga Brahmy, stworzyciela świata. Przekazywana była przez wiele pokoleń bogów i świętych, aż dotarła do śmiertelnych. Początkowo przekazywana ustnie wiedza dotarła do nas dzięki zapiskom na świętych zwojach liści palmowych, a także na wyprawionych skórach.

Pięć podstawowych żywiołów

Według ajurwedy, wszystko we wszechświecie, martwe lub żywe, jest kombinacją pięciu podstawowych żywiołów. Wynika to stąd, że każda komórka naszego ciała wyposażona jest we wszystkie atrybuty życia. Jedyne, co odróżnia ludzkie ciało od jego otoczenia, to świadomość, iskra życiowa, dusza.

W kulturze Zachodu natura występuje na dwóch poziomach: materii i energii. W ajurwedzie także istnieją dwa poziomy, które pozostają w zgodzie ze zmysłami, chociaż w nieco odmienny sposób. Na jednym poziomie znajdują się trzy dosze, na drugim zestaw zasad zwany pięcioma elementami. Pięć żywiołów ma w sobie coś zarówno z materii, jak i z energii. Żywioły odnoszą się do „prawdziwej” ziemi, wody, ognia, powietrza, przestrzeni, lecz są również abstrakcyjne. Pięć żywiołów stanowi kod dla kształtów inteligencji, która tworzy ludzki umysł i świat przez nie odbierany.

Ponadto żywioły przejawiają się w ciele jako trzy pierwotne energie (zwane też nastrojami lub humorami) – dosze. Słowo „dosza” znaczy dosłownie „to, co kontroluje ciało”. Te energie to Vata, Pitta i Kapha. Ani żywioły, ani dosze nie są widoczne gołym okiem, ale to one są podstawą wszelkich fizycznych struktur i fizjologicznych funkcji naszego organizmu. Warunkiem zachowania dobrego stanu zdrowia są ich odpowiednie proporcje i harmonijna cyrkulacja.

Na wymienione wyżej trzy dosze składa się pięć żywiołów, a mianowicie:

  • Vata – połączenie powietrza i przestrzeni,
  • Pitta – połączenie ognia i wody,
  • Kapha – połączenie wody i ziemi.

Odkryj typ swojego ciała – typ konstytucji

Dosze umożliwiają dialog umysłu z ciałem. „Wszystkie Twoje nadzieje, lęki, marzenia i życzenia wraz z najdrobniejszymi emocjami i pragnieniami pozostawiają ślad fizjologiczny – wydarzenia mentalne ustawicznie kształtują ciało, »przemawiając« do niego”. Jednak u większości z nas te informacje nie są wykorzystywane tak jak być powinny. W pewnym momencie naszego dorosłego życia stres i wiek zaczynają dominować nad wzrostem i rozwojem. Według ajurwedy, przyczyna leży w braku równowagi dosz, a to jest pierwszym sygnałem, że umysł i ciało nie są prawidłowo skoordynowane.

Poszczególne dosze spełniają trzy podstawowe funkcje: Vata kontroluje ruch (jej siedzibą jest jelito grube), Pitta metabolizm (jej siedzibą jest jelito cienkie), a Kapha – konstrukcję (jej siedzibą jest klatka piersiowa).

 

Pięć podstawowych żywiołów to:

  1. Ziemia – zasadnicza materia, z której ukształtowany jest ludzki organizm (organy, kości, mięśnie i włosy). Cechy charakterystyczne tego żywiołu to: ciężkość, twardość, solidność, stałość, wolność.
  2. Woda – składnik ludzkiego ciała – płyny ustrojowe, tj. limfa, krew, ślina. Cechy charakterystyczne tego żywiołu to: tłustość, wilgotność, chłód, miękkość i twardość.
  3. Ogień – energia życiowa, procesy trawienne, które umożliwiają spalanie kalorii i utrzymywanie stałej temperatury ciała. Cechy charakterystyczne tego żywiołu to: gorąco, ostrość, suchość, intensywność, subtelność, lekkość.
  4. Powietrze – powoduje krążenie tlenu we krwi, wprawia w ruch płyny ustrojowe i stawy. Cechy charakterystyczne tego żywiołu to: lekkość, ruchliwość, chłód, suchość, szorstkość.
  5. Przestrzeń (eter) – pozwala na istnienie dźwięku, który – aby zaistnieć – wymaga przestrzeni. Cechy charakterystyczne tego żywiołu to: miękkość, lekkość, subtelność, delikatność, obfitość.

 

Aby utrzymać się przy życiu, nasze ciało musi posiadać Vata, czyli ruch, który pozwala na oddech, krążenie krwi, prawidłowe przesuwanie pokarmu w narządach i przesyłanie do i z mózgu impulsów nerwowych Pitta, czyli metabolizm, w wyniku którego przetwarza się pożywienie, powietrze i wodę w całym systemie oraz Kapha, czyli konstrukcję, która łączy komórki, tworząc mięśnie, tłuszcz, kości i ścięgna. Żeby zbudować ludzkie ciało, natura potrzebuje wszystkich trzech dosz!

Ważne jest, żeby każdy z nas znał typ swojego ciała, ponieważ określa to wyraźnie naszą dietę, rodzaj gimnastyki, aktywność fizyczną, masaż, codzienny rytm dnia oraz inne czynniki, które zapobiegną chorobom.

U każdego z nas wszystkie trzy dosze są obecne i muszą pozostawać w równowadze. Poznanie typu swego ciała może stać się kluczem do osiągnięcia całkowitej równowagi, co pozwoli na wprowadzenie istotnych zmian i zobaczenie siebie takim, jakim stworzyła nas natura. W przeciwieństwie do medycyny zachodniej, której celem jest tylko fizyczne i mentalne zdrowie, ajurweda podnosi każdy aspekt życia na wyższy poziom – związki partnerskie, zadowolenie z pracy i życia, rozwój duchowy oraz kontakty towarzyskie, ściśle związane z harmonią ciała i umysłu.

Test pozwalający określić typ konstytucji fizycznej

W tabeli poniżej zamieszczono szereg cech – odpowiedz sobie na pytanie, które z nich charakteryzują Ciebie i dowiedz się, jaka jest Twoja dosza. W ten sposób sprawdzisz, która z nich w tej chwili dominuje w Twoim życiu. Zapewne w odpowiedziach znajdą się wszystkie typy dosz, ale wybierz tylko tę, która pojawiła się w odpowiedziach najczęściej. Odpowiadaj szczerze, tak jak jest w obecnym momencie, a nie tak, jak było kiedyś bądź jakbyś chciał(-a), żeby było. Na koniec podsumuj liczbę zaznaczonych punktów, co pomoże określić dominującą doszę w ciele. Oczywiście, o profesjonalną diagnozę należy poprosić wykwalifikowanego specjalistę – konsultanta do spraw ajurwedy. Jeżeli punktacja jednej doszy wyraźnie przeważa nad innymi, jesteś typem z pojedynczą doszą. Jeśli żadna z dosz wyraźnie nie dominuje, jesteś typem z podwójną doszą. Jest to przypadek, który dotyczy większości społeczeństwa. Najrzadziej spotykanym typem jest tzw. tridosza, czyli stan zrównoważony, gdzie punktacja jest prawie równa. Wówczas, gdy masz taki wynik – cieszysz się dobrym zdrowiem, idealną odpornością i długowiecznością.

 

OKREŚL SWOJĄ KONSTYTUCJĘ

  Vata Zgodność Pitta Zgodność Kapha

Zgodność

Cechy fizyczne:

Budowa ciała

Szczupła, koścista,
wysoka lub niska
  Średnia, zrównoważona     Duża, gruba, 
masywna    
 

Waga

Niska   Średnia       Duża  

Skóra

Sucha, szorstka, 
chłodna, matowa
  Miękka, tłusta, ciepła, rumiana   Gruba, wilgotna, zimna, blada  

Włosy

Ciemne, suche, kręcone   Miękkie, tłuste, jasne lub rude   Grube, tłuste, kręcone  

Zęby

Wystające, duże, 
nierówne
  Średnie, żółtawe   Mocne, równe, białe  

Paznokcie

Chropowate, suche, łamliwe, poobgryzane   Miękkie, różowe, mocne   Miękkie, duże, białe  

Oczy

Małe, matowe, suche, nerwowe   O przenikliwym 
spojrzeniu
  Duże, grube i gęste rzęsy  

Apetyt

Zróżnicowany, mały   Dobry, regularny   Stały, mały  

Jedzenie

Proste, małe porcje, przekąski   Potrzebuje regularnych posiłków       Wykwintne, tłuste, wyszukane  

Pragnienie

Zmienne   Duże   Minimalne  

Kał

Suchy, twardy, zaparcia       Miękki, oleisty, luźny   Gęsty i tłusty  

Oddawanie 
moczu

Częste lub rzadkie   Obfite, mocz żółty   Nieregularne, 
średnia ilość    
 

Pocenie się

Minimalne   Obfite, o ostrym zapachu   Niewielkie na początku, duże      

Puls

Słaby, nierówny, szybki   Stały, mocny   Powolny, równy  

Krążenie krwi

Słabe, zmienne, powolne   Dobre   Umiarkowane  

Sen

Lekki, zaburzony, 
minimalny
  Głęboki, średni   Ciężki, nadmierny  

Mowa

Gwałtowna, wysoki
lub chrapliwy głos

  Ostry, donośny głos   Powolna, harmonijna  

Libido

Zmienne, skierowane 
na fantazję
  Namiętne, nadmierne   Powolne, ale silne  

Odporność

Zróżnicowana, słaba   Średnia   Duża  

Aktywność

Wysoka, niespokojna, ruchliwa   Średnia, ukierunkowana   Minimalna, powolna  

Wytrzymałość

Minimalna   Średnia       Bardzo duża  

Cechy psychiczne:

Umysł

Niespokojny, ciekawy   Agresywny, 
inteligentny
  Spokojny, powolny  

Pamięć

Krótka   Dobra, bystra   Długa  

Rutyna

Nie lubi   Lubi planować   Dobrze się adaptuje  

Wiara

Kapryśna, zmienna   Fa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy