Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wydanie świąteczne

22 maja 2018

DODATEK NR (Grudzień 2017)

Zioła na przemęczenie i podniesienie energii

617

Surowce roślinne można wykorzystywać również w walce z osłabionym nastrojem, wyczerpaniem, brakiem energii i zmęczeniem. Współczesny tryb życia raczej nie sprzyja spokojnej egzystencji, toteż zioła o wspomnianych właściwościach są niezwykle cenne

Przede wszystkim warto odstawić kawę i zastąpić ją jakąś zdrowszą alternatywą. Jednym z prostszych zabiegów jest przerzucenie się na zieloną herbatę, która oprócz teiny (czyli kofeiny) o pobudzających właściwościach, zawiera szereg innych substancji, które balansują działanie kofeinowe i wpływają korzystnie na funkcje kognitywne. Oprócz teiny (2,2%), liście zielonej herbaty zawierają również teobrominę, teofilinę i L-teaninę. Jednak nie wolno używać jej do popijania leków (m.in. antybiotyków, preparatów enzymatycznych) czy suplementów (cynk, żelazo, wapń, witamina B12, kwas foliowy). Zielona herbata strąca również alkaloidy i utrudnia ich wchłanianie, dlatego nie łączymy jej z roślinami i ekstraktami roślinnymi zawierającymi tego typu substancje. Zatem zielona herbata daje dobre i zdrowsze pobudzenie niż kawa, ale nie jest bez wad.

POLECAMY

Piżmaczek wiosenny 

Dobrym ziołem pobudzającym jest natomiast ziele piżmaczka wiosennego (Adoxa moschatellina). Zawiera alkaloidy indolowe (adoksyna, moschatelina), które nie kumulują się w organizmie i łatwo są z niego wydalane. Substancje piżmaczka pobudzają ośrodki podkorowe w mózgu, działają antystresowo, relaksująco, przeciwdepresyjnie, a także poprawiają procesy zapamiętywania i przyswajania informacji. Dodatkowo piżmaczek zmniejsza dolegliwości bólowe (m.in. związane z bolesnym miesiączkowaniem czy reumatyzmem) oraz chroni wątrobę przez regulację hepatocytów. Daje miłe pobudzenie i może być doskonałym zamiennikiem dla kawy i herbaty. 

Napar z ziela piżmaczka 

Sporządzamy przez zalanie 2 łyżek rozdrobnionego surowca szklanką wrzącej wody. Odstawiamy pod przykryciem na 20 minut, następnie przecedzamy i pijemy 1–2 szklanki naparu dziennie. 

Piżmaczek działa również rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz pobudza wydzielanie żółci. 

Jeszcze skuteczniejszy w działaniu jest macerat ze świeżego ziela i kłącza piżmaczka (1 część surowca zalewamy 3 częściami chłodnej wody i moczymy 8 godzin – preparat możemy zamrozić i trzymać w lodówce). Przy reumatyzmie stosujemy zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Jest to roślinka drobna, niepozorna, ale występuje dość pospolicie na terenie całego kraju. Kwitnie krótko w okresie wiosennym, dlatego łatwo przegapić ten niezwykle cenny surowiec.

Pokrzywa 

Skoro mówimy o wiośnie, trzeba wspomnieć o jednym z najskuteczniejszych ludowych sposobów na pobudzenie energii w ciele. Dawniej wierzono, że przez okres zimowy w organizmie człowieka zbiera się dużo tzw. „czarnej żółci”, którą należy usunąć, kiedy przychodzi pora wiosenna i wszystkie soki w przyrodzie brną ku górze. Surowcem roślinnym, który ma pomóc usunąć z ciała taki zastój szkodliwych substancji, jest ziele młodej pokrzywy. Ziele młodej pokrzywy przygotowane na świeżo i zimno (macerat) jest silnym depurativum (środek czyszczący krew), poprawia krążenie żylne i kończynowe, obniża poziom cukru we krwi, dostarcza mikroelementów (żelazo, magnez w najbardziej przyswajalnej formie w przyrodzie, krzem) i wielu innych dobrych substancji. Ekstrakcja na zimno pozwala wydobyć z rośliny również witaminę K oraz antynowotworowe lektyny. Maceratem leczy się niedokrwistość, zespół zimnych, mokrych dłoni i stóp, miażdżycę, kamicę moczową, hiperglikemię, osłabienie, zatrucia czy przewlekłe choroby skórne. Macerat podnosi odporność humoralną organizmu przez zwiększenie liczby limfocytów. Należy go dawkować ostrożnie i skrupulatnie. 

Macerat pokrzywowy

Jest bardzo prosty do zrobienia: zbieramy świeże ziele, opłukujemy i mrozimy w lodówce; w ten sposób mamy cały czas dostęp do świeżego surowca. 
W czasie kuracji pobieramy surowiec z lodówki i starannie rozdrabniamy dawkę 2–3 łyżek świeżego ziela. Następnie zalewamy go szklanką chłodnej, przegotowanej wody i odstawiamy na 6–8 h pod przykryciem. Dawka lecznicza to pół szklanki 2 razy dziennie – rano i wieczorem. 


Można też nim odżywić włosy, stosując wewnętrznie i zewnętrznie. W ten sposób oczyszczamy organizm, podnosimy energię w ciele i czujemy się mniej zmęczeni.

Turnera rozpierzchła 

Ciekawą rośliną, jaką warto mieć w kuchni, jest liść turnery rozpierzchłej (Turnera diffusa), zwanej popularnie damianą. Pochodzi z Ameryki Południowej i Środkowej i posiada bardzo charakterystyczny, intensywny, miły zapach oraz smak. Liście mają w sobie olejek eteryczny (0,1–0,5%), garbniki, gorycze, arbutynowe glikozydy fenolowe, flawonoidy i fitosterole. Wyciągi wodne z turnery mają działanie rozgrzewające, pobudzające, antydepresyjne i adaptogenne. Zwiększają wydolność fizyczną i psychiczną. Wyciąg idealnie sprawdza się przy osłabieniu i wyczerpaniu, a także znerwicowaniu. Kiedy miewamy stany depresyjne, mamy dużo pracy umysłowej i fizycznej, warto sięgnąć po herbatki z damiany. Dodatkowo pomagają one wydalić szkodliwe metabolity z organizmu,  wywierają dość silną i pewną aktywność przeciwzapalną i działają odkażająco w układzie moczowym oraz na narządy płciowe. Niektóre źródła podają również, że damiana może działać afrodyzjakalnie poprzez polepszenie ukrwienia narządów płciowych i zwiększenie śmiałości. 
Wykazuje synergizm z zielem lub kwiatostanem wrzosu, ponieważ zawiera zbliżone wartości arbutyny.

Magnolia lekarska 

Innym ciekawym surowcem roślinnym w walce z obniżonym nastrojem, brakiem energii i depresją jest kora magnolii lekarskiej (Magnolia officinalis). Pochodzi z Chin, gdzie jest uprawiana do celów leczniczych. Głównymi substancjami aktywnymi magnolii są neolignany polifenolowe (magnolol i honokiol) oraz bifenole, olejki eteryczne, alkaloidy i glikozydy. Magnolol i honokiol wydajnie przekraczają barierę krew–mózg i wywierają aktywność przeciwdepresyjną, przeciwlękową, adaptogenną oraz prokognitywną. Oddziałują na receptory GABA-ergiczne, uwrażliwiając je oraz zwiększając ich liczbę na powierzchni neuronów. Wspomniane substancje poprawiają zdolność kojarzenia, zapamiętywania i uczenia się poprzez zwiększenie uwalniania acetylocholiny (ważnego neuroprzekaźnika, odpowiedzialnego za przekazywanie impulsów w neuronach) oraz hamują jej rozkład w układzie nerwowym. Ponadto wyciągi z magnolii obniżają poziom cukru we krwi, przyspieszają przemianę materii, łagodzą bezsenność oraz przeciwdziałają spadkowi libido i starzeniu się neuronów.

NalewkA z kory magnolii 

Sporządzamy przez zalanie 1 części rozdrobnionego surowca 5 częściami alkoholu 70%, wytrawiamy minimum 14 dni. Skuteczne dawki to 5–10 ml3 razy dziennie. 

W obiegu są również ekstrakty z magnolii standaryzowane na zawartość magnololu (80%), które przyjmuje się w dawkach 5–10 mg dziennie lub w leczeniu depresji, deficytów kognitywnych i objawów menopauzy w dawkach 30–55 mg dziennie. Magnolia nie jest zalecana dla kobiet w ciąży, ponieważ może powodować skurcze macicy, a także spowalnia krzepnięcie krwi.

Dziurawiec zwyczajny 

Jedną ze sztandarowych roślin w walce z obniżonym nastrojem, spadkiem energii i depresją jest oczywiście ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum). Surowiec był ceniony już od czasów starożytnych, utożsamiany z energią słoneczną rozświetlającą życie. Współczesne badania potwierdziły jego skuteczność w leczeniu umiarkowanej depresji, obniżonego nastroju lub zaburzeń nerwicowych.

Badania kliniczne na dużych grupach pacjentów dowiodły skuteczności stosowania dziurawca i pokazały, że można dzięki niemu uzyskać wyniki podobne, a nawet lepsze (małe ryzyko skutków ubocznych) niż w przypadku standardowych leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI.  

Ziele dziurawca zawiera diantranoidy (głównie hiperycynę), pochodne floroglucyny (hiperforyna), flawonoidy glikozydowe (głównie hiperozyd), biflawonoidy i fenolokwasy. Za działanie na układ nerwowy odpowiedzialna jest głównie hiperycyna, która jest inhibitorem MAO, ale również inne związki (m.in. hiperforyna)...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Naturoterapia w praktyce" w roku + wydania specjalne
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły i filmy
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy